
امسال 10 ارديبهشت روز خليج فارس حساستر ازسالهاي گذشته برگزارشد.
تجمع خود جوش مردمي در برابر سفارت امارات عربي متحده درتهران دراعتراض به تحريف نام خليج فارس و ادعاهاي غيرقانوني درخصوص جزايرايراني نشان دهنده حساسيت مردمي دربرابر هرگونه تعرض نسبت به تماميت ارضي كشوربود.
براساس كنوانسيون هاي بينالمللي خليج فارس بهعنوان يك درياي نيمه بسته متعلق به كشورهاي ساحلي اين دريا بوده و اين كشورها بايد با اتخاذ سياستي همسو ودوستانه نسبت به بهرهبرداري مناسب از منابع آن اقدام كنند اما آنگونه كه از ظاهر امر پيداست با وجود اقدامات صورت گرفته درزمينه تعيين حدود ومرزهاي سياسي و جغرافيايي ميان اين كشورها، هنوز هم مسائل متعددي ميان طرفين وجود دارد كه عمده دليل آن بايد درسابقه استعمار بهخصوص كشورهايي همچون انگليس وآمريكا جستوجو كردكه نزديكي ميان كشورهاي منطقه را به ضررخود دانسته وهرگز حاضر به پذيرش نقشي فعال ازسوي برخي از كشورهاي حاشيه خليج فارس بهخصوص ايران نيستند.
اين خواسته ريشه درمسائل متعدد منجمله قدرت اعمال نفوذايران در خليج فارس دارد. و جود اختلافات سياسي ومرزي ميان كشورهاي منطقه، زمينه مناسبي رابراي توسعه نفوذ كشورهاي قدرتمند دراين منطقه به وجود آورده است.
درحالي كه با نگاه به اختلافات كنوني ميان كشورهاي حاشيهاي به اين نتيجه ميرسيم كه همه مسائل هر چندمهم درصورت تمايل همگاني قابل حل وفصل هستند. نبودحس تفاهم ميان كشورهاي ساحلي به اضافه تحريكات قدرتهاي جهاني براي حضور پررنگ ترشان درمنطقه مهم و راهبردي خليج فارس بهعنوان مهمترين مركز انرژي جهان باعث باقي ماندن برخي اختلافات و سوءتفاهمهاي عادي شده است.
مستندات حقوقي
دلايل و مستندات حقوقي معتبري درباره اصالت نام خليج فارس وجود دارند كه به قرن 16 ميلادي بازمي گردد. طي سالهاي 1507 تا 1560 ميلادي درتمامي موافقتنامههايي كه كشورهاي پرتغال، اسپانيا، بريتانيا، هلند، فرانسه و آلمان با دولت ايران داشتهاند حتي درمتون عربي نيز عبارت الخليج فارسي و درمتون انگليسي پرشين گلف استفاده شده است.
از جمله اسناد استقلال كويت كه ميان امير اين كشور، عبدالسالم الصباح و نمايندگان بريتانيا منعقد شده است چنين آغاز شده است: حضرت صاحب الفخامه الفخيم السياسي لصاحبه اجلاله من الخليج فارسي المحترم... وجود نام خليج فارس درموافقتنامههاي همه كشورهاي منطقه طي نزديك به 50 سال حكايت از اصالت تاريخي نام خليج فارس دارد.
ادعاهاي واهي
چندين دهه از كوششهاي برنامه ريزي شده اعراب براي تغيير نام تاريخي خليج فارس ميگذرد. موضوع تغيير نام خليج فارس از دهه سوم قرن بيستم بهدنبال سياست فارسي زدايي انگليسيها درمنطقه خليج فارس مطرح شد.
اصطلاح خليج عربي براي اولين بار ازسوي يك ديپلمات بريتانيايي عنوان شد. سرچارلز بلگريوكه بيش از 3دهه نماينده سياسي دولت بريتانيا درخليج فارس بود پس از مراجعت به لندن در سال 1345 هجري شمسي كتابي درباره سواحل جنوبي خليج فارس منتشرو درآن براي نخستين بار از عنوان تازه و جعلي خليج عربي استفاده كرد. وي دركتاب خود به اسم ساحل دزدان نامي كه پيشتر به سواحل جنوبي خليج فارس اطلاق ميشد ادعا كرد كه اعراب علاقهمندند خليج فارس را خليج عربي بنامند.
بلافاصله پس از انتشار كتاب او استفاده از اين عنوان جعلي درمطبوعات آغاز شد و پس از چندي درمكاتبات رسمي كشورهاي حاشيه خليج فارس نيز مورد استفاده قرارگرفت.در اقدام ديگري از سوي انگليسيها، روزنامه تايمزلندن در سال 1962 ميلادي در يكي از مقالات خود ازنام جعلي خليج عربي استفاده كرد.
در سال 1991 پس از جنگ خليج فارس و حمله عراق به كويت و افزايش نفوذ نظامي آمريكا برمنطقه ديري نپائيد كه آمريكاييها براي مقابله باايران به رودررويي كشورهاي حاشيه خليج فارس با جمهوري اسلامي ايران دامن زدند. شيخ نشينهاي شارجه و ابوظبي در مقابل ايران قرارگرفتند و به طرح ادعاهاي واهي نسبت به مالكيت جزاير ايراني پرداختند.
نبايد از خاطر برد كه اعراب درطول ساليان و دهههاي اخير تبليغات گستردهاي را بهمنظور تغيير نام خليج فارس آغاز كردهاند. آنها درحالي نام شركتهاي هواپيمايي، روزنامهها، مجلات، شركتها و بسياري از چيزهاي ديگر را به نام خليج يا خليج عربي تغييردادهاند كه نام خليج پارس دربرگيرنده هزاران سال تاريخ است و استفادهنكردن از آن، حركتي درجهت بيارزش ساختن پيشينه و تمدنهايي است كه به آن باليدهاند.
اگرچه شوراي همكاري خليج فارس در بيست و پنجمين نشست خود در بحرين نام اين شورا را به شوراي همكاري خليج عربي تغيير داد اما بهنظر ميرسد سياست ايراني زدايي وفارسي ستيزي با توجه به تعلق بيش از نيمي از خليج فارس و حساسترين وراهبرديترين نقاط آن به ايران راه به جايي نخواهد برد. به عبارت ديگر همانگونه كه تلاش براي كنار گذاردن و يا ناديده انگاشتن ايران از ساختار امنيتي منطقه بيثمر است تغييرنام خليج فارس نيز نا ممكن مينمايد.
اسنادسازمان ملل متحد
سازمان ملل متحد تا به حال 2بار نام تاريخي و اصيل اين آبراه را خليج فارس اعلام كرده است. دبيرخانه اين سازمان درسند مورخ 5 مارس سال 1971 ميلادي به دولت ايران ياد آور ميشود كه بنا برعرف جاري در دبيرخانه سازمان ملل دراسناد ونقشههاي جغرافيايي، منطقه آبي بين ايران از سمت شمال و خاور و تعدادي ازكشورهاي عربي از سوي جنوب و باختر به نام خليج فارس ناميده ميشود و اين بنا بر عرف قديمي انتشار اطلسها و فرهنگهاي جغرافيايي است.دومين بيانيه سازمان ملل درمورد نام خليج فارس به تاريخ دهم آگوست 1984 ثبت شده است و درهرموقعيت همه 22 كشور عربي نيز اسناد سازمان ملل را امضا كردهاند.
|