 انجمن دفاع از حقوق کودک به مناسبت روز جهاني کارگر برنامه يي با عنوان «نان آوران کوچک و رنج هاي بزرگ» برگزار کرد.
در اين برنامه جاويد سبحاني جامعه شناس و يکي از اعضاي خانه کودک با اشاره به اين مطلب که مساله کودکي، مساله يي است که بايد به طور جدي به آن پرداخته شود و به لحاظ جامعه شناختي، مفاهيمي که براي کودک به کار گرفته مي شود، مفاهيم خنثي نيست، تاکيد کرد؛ اصطلاحاتي مثل کودکان کار برگرفته از فرهنگ جامعه است. اصطلاح نان آوران کوچک متاسفانه داراي بار معنايي مثبت است. يعني شرايط جامعه به گونه يي است که فرهنگ کار کودک را بازتوليد مي کند.
به اعتقاد سبحاني «مثلاً در يکي از شعارهاي مربوط به کودکان گفته مي شود که تحصيل، کار کودکان است. يعني کار به عنوان يک واقعيت ارزشمند، هم رديف با تحصيل در نظر گرفته شده است. در حالي که تحصيل، حق کودک است.
به کار گرفتن کودکان تحت تاثير شرايط نهادهاي اجتماعي است.»
او در مورد علل کار کودکان صحبت هاي بيشتري هم داشت؛ «خرده فرهنگ هايي در جامعه هست که کار کودک را توجيه مي کند. يکي از اين خرده فرهنگ ها، در جهان تحت عنوان اقتصاد اخلاقي نام مي گيرد. اقتصاد اخلاقي، کار کودک را تحت عناويني مثل غيرتمندي قرار مي دهد و اين موضوع که خانواده به کار کودک احتياج دارد و در مقابل هم کودک در قبال خانواده مسووليت دارد.»
اين عضو سياستگذاري خانه کودک در ادامه گفت؛ «کودک موجودي است که از بزرگسال متفاوت است. کودک، بازيگوش و فارغ از هرگونه تکليفي است. کودک در حال رشد است. زماني که کودک در وضعيتي متفاوت از اين وضعيت قرار بگيرد و تکليفي برعهده او گذاشته شود، در واقع شرايط نابهنجار دارد. کودک کار، وارد مناسبات خاص دنياي بزرگسالي شده و به همين خاطر با تاخيرهاي رشدي مواجه مي شود.»
کار کودکان از جمله معضلاتي است که همواره با بحث فقر گره مي خورد. سبحاني هم در اين مورد گفت؛ «بعد از اجراي سياست هاي تعديل، آزادسازي اقتصادي در ايران به صورت جدي در حال شکل گيري است.
آزادسازي اقتصادي باعث شده افراد فقير که به حاشيه رانده مي شوند، زياد شوند. عموماً در ايران، اميد اين افراد به خيريه بوده است. اما بايد به اين موضوع توجه کرد که نهادهاي مدني بايد به موازات آزادسازي اقتصادي فعال شوند. نهادهاي مدني هم بايد فارغ از سويه خيريه به جامعه نگاه کنند.
نهادهاي مدني، در واقع حد فاصل فرد، دولت و بازار هستند.»
|