 ساليان سال، مطالعه کتاب هاي داستاني و غيرداستاني بزرگ ترين تفريح افراد در سنين مختلف بوده است. اهميت کتابخواني نزد خانواده ها چنان بالا بود که مجالسي به عنوان جلسات کتابخواني برگزار مي شد.
با ورود رسانه هاي تصويري، شايد ارزش مطالعه نزد اکثر مردم تغيير نيافت، اما به دليل در دسترس بودن رسانه هاي تصويري و به نوعي حاضر و آماده بودن يک وسيله تفريحي دائمي، گرايش به مطالعه کمتر و کمتر شد. متاسفانه طي چند سال اخير، مطالعه آزاد، غيردرسي و غيرکاري به شدت دست کم گرفته شده است به دليل فقدان تخيل و خلاقيتي که مطالعه کتاب هاي داستاني در انسان ها ايجاد مي کند. جوامع مختلف بسته به ميزان صنعتي شدن خود و با فاصله گرفتن از اين «يار خاموش» به جوامعي سرد، افسرده، فاقد شوخ طبعي و داراي اعضاي يک شکل و همسان تبديل شده اند که به دليل استفاده از يک منبع اطلاعاتي به نام تلويزيون، هيچ ابتکار عملي در يافتن سليقه و کشف درونيات خود ندارند. انسان آگاه منبع مطالعه خود را «انتخاب» مي کند و اجازه نمي دهد مسوولان شبکه هاي تلويزيوني براي او تصميم بگيرند. فرهنگ مطالعه بايد از دوران کودکي در فرد نهادينه شود. راهکارهاي زير مي تواند به اين موضوع کمک کند. راهکارهايي که در اينجا پيشنهاد مي شود، ممکن است بسيار ساده و ابتدايي باشند، البته تعدادي از آنها نيز ايده هايي نوتر محسوب مي شوند. مهم اين است که کدام روش پاسخ مناسبي به دنبال داشته باشد و فراموش نکنيد بزرگ ترين تشويق همواره از طرف ما، بزرگ تر ها و والدين به وجود مي آيد. کودکاني که والدين آنها به مطالعه مي پردازند، به مطالعه اهميت مي دهند و هميشه مواد خواندني در دسترس دارند، احتمال کتابخوان شدن شان بسيار زياد است.
1- اغلب مواقع کتاب را در دسترس قرار دهيد؛ اغلب کودکان کتابخوان از خانواده هايي هستند که کتاب و خواندني هاي ديگر در آن وجود دارد. کتاب هاي کودک خود را در جايي قرار ندهيد که از ديد او دور باشد و نتواند خودش به آنها دسترسي داشته باشد. به خاطر داشته باشيد اطفال، کودکان نوپا و بچه هاي پيش دبستاني کوچکند. کتاب ها را نزديک زمين و در دسترس آنها قرار دهيد.
2- والدين خود کتاب بخوانند؛ يکي از بهترين روش ها براي انتقال عادت مطالعه اين است که خود والدين کتاب بخوانند. اگر کودک شما ببيند که کتاب مي خوانيد و از اين کار لذت مي بريد، احتمال اينکه او هم چنين عادتي را دنبال کند بسيار است.
3- کتاب را به صورت هديه به فرزندان تان بدهيد؛ در جشن هاي تولد، اعياد و هر زمان ديگر کتاب هديه بدهيد. کتاب هاي ارزشمند و ارزان قيمت فراوان هستند و گاهي به دست آوردن کتاب از طريق هديه، آن را بسيار ارزشمندتر مي کند. کودکان با هديه گرفتن کتاب از کساني که دوست شان دارند، ارزش بيشتري براي آن قائل مي شوند.
4- مطالعه را به کاري تفريحي بدل کنيد؛ کار مفرح، هميشه محبوب تر است. نقش قهرمانان داستان را بازي کنيد، از صداهاي مختلف در خواندن آن استفاده کنيد و از همه مهم تر اين کار را با اشتياق انجام دهيد. ايجاد افکت هاي صوتي مانند در زدن، تقليد صداي ساعت و... کتابخواني را به يک تجربه بسيار جذاب مبدل مي کند. فراموش نکنيد چگونه عمل کردن بسيار مهم است. يک خواننده خسته کننده، داستان را خسته کننده جلوه مي دهد، حال آنکه ممکن است داستان، بسيار پرهيجان و جالب باشد. نتيجه ديگر شور و شوق در خواندن اين است که خودتان هم بسيار لذت خواهيد برد.
5- کتاب خواندن را به کاري مداوم بدل کنيد؛ هر روز براي کودکان خود کتاب بخوانيد و حتي اين کار را چند مرتبه در روز انجام دهيد. کودکان بزرگ تر و باسواد را هم به کتاب خواندن روزانه تشويق کنيد و درباره کتاب هايي که خوانده ايد به گفت وگو بپردازيد.
6- تلويزيون را خاموش کنيد و مدتي را بدون سروصدا بگذرانيد؛ خاموش بودن تلويزيون کودکان را مجبور مي کند «کار ديگري» انجام دهند. تماشاي بيش از حد تلويزيون، تاثير ناگواري بر پرورش کودکان کم سن تر دارد، به خصوص زماني که قصد داريد کتاب خواندن را به آنها بياموزيد.
7- بچه ها را به کتابخانه و کتابفروشي ببريد؛ آنها منابع بسيار خوبي براي تشويق کودکان به مطالعه هستند و براي آموزش خواندن به کودک بسيار مفيدند. کتاب هايي که به صورت نوار قصه يا سي دي عرضه مي شوند نيز براي تقويت علاقه کودکان به شنيدن و خواندن قصه بسيار موثرند. به همراه بردن کودکان به کتابخانه ها و کتابفروشي ها را به طور هفتگي يا ماهانه انجام دهيد تا بتوانند کتاب هاي مورد علاقه خود را انتخاب کنند. کودکان در کتابخانه احساس خوبي دارند و از اينکه مي توانند کتاب هاي موردنظرشان را امانت بگيرند و هرازگاهي کتاب محبوب خود را بخرند، لذت مي برند. |