 |
توصيه روز |
 |
 |
| :: بازار کامپيوتر :: |
 |
|
| :: نکته آموزشی :: |
|
|
|
 |
 |
|
 |
|
|
|
|
|
فناوران , شنبه 21 ارديبهشت 1387 |
|
 نامههاي خاك گرفته در بايگاني eTax
|
| | | |
 | اين سوالي است كه با وجود بنبست پيش آمده در مقابل اين پروژه در افكار عمومي شكل گرفته است. |  فناوران- پريساسجادی- مهلت شركت در سومين دور مناقصه پروژه نظام جامع مالياتي كشور در حالي به پايان رسيد كه كنسرسيوم شركتهاي داخلي يك روز پيش از پايان مهلت يعني اول ارديبهشت ماه اعلام انصراف كرده و مناقصه به دليل ماندگاري شرايط دشوار بدون مشتري باقي ماند. سرانجام بزرگترين پروژه نرمافزاري كشور با ارزش تقريبي 30 ميليون دلار در فاز اول اجرا چه خواهد شد؟ پروژهاي كه اجراي آن به گفته اقتصاددانان منجر به تحولي شگرف در اقتصاد كشور و به خصوص گذر از اقتصاد وابسته به نفت ميشود.
اين سوالي است كه با وجود بنبست پيش آمده در مقابل اين پروژه در افكار عمومي شكل گرفته است. طرح اين موضوع از سوي رييس جمهوري كه «مافيا» در برابر اجراي پروژه نظام جامع مالياتي كشور، سنگاندازي ميكند و مانع است، حساسيت آن را بيش از پيش كرده است. چنان كه كارشناسان از اين اظهارنظر رييس جمهور تحليلي مبني بر درك اهميت پيادهسازي نظام جامع مالياتي در ذهن متوليان دولتي، ارايه ميدهند. با اين اوصاف پس از گذشت 43 سال ظاهرا همچنان در ابتداي راه يعني صرفا درك ضرورت پرداختن به لزوم مكانيزه كردن ماليات در كشور ايستادهايم. به گفته منابع آگاه، دكتر جعفر محمودي، دبير شوراي عالي انفورماتيك، اين روزها در پي چارهاي براي بنبست پروژه eTax است و گويا نامهاي خطاب به رياست جمهوري نوشته و خواستار تغيير شرايط مناقصه و تعديل اين شرايط به منظور امكان حضور شركتهاي داخلي در آن شده است. اما اين اقدام دبير شوراي عالي انفورماتيك اگر چه قطعا مثبت و با هدف گشايش گره كور eTax صورت گرفته است، اما بنا به اظهار نظر برخي دستاندكاران، ره به جايي نخواهد برد و اصولا شوراي عالي انفورماتيك با توجه به بحث ادغام شوراها در اين ميان صرفا قصد عرض اندام داشته است.
l كدام شرايط، كدام دشوار
آنچه پيشخوان مناقصه نظام جامع مالياتي را خالي از مشتري كرده، شرايط دشوار و غيرمنطقي است كه در آن لحاظ شده است؛ از جمله ارايه نمونه محصول از سوي شركت و پيادهسازي آن در مدت دو سال است.
وجود چنين شرايطي منجر به اين پيشبيني شده بود كه اين دوره از مناقصه هم بدون خريدار به آخر برسد، كه چنين هم شد. اميرحسين سعيدي ناييني، رييس سازمان نظام صنفي رايانهاي، اسفندماه گذشته در نامهاي خطاب به دكتر عرب مازار، رييس سازمان امور مالياتي كشور با استناد به دلايلي، تمديد مهلت مناقصه و تسهيل زمينه حضور شركتهاي توانمند ايراني را خواستار شده بود. در بند يك نامه سعيدي آمده است: «اسناد منتشره مناقصه حكايت از آن دارد كه سازمان امور مالياتي به دنبال خريد سيستم نرمافزاري است كه از قبل تهيه و در كشور يا كشورهاي ديگري پيادهسازي شده و حداكثر ظرف دو سال با شرايط كشور ما تطبيق داده و اجرايي شود. با توجه به اينكه هيچ يك از شركتهاي ايراني از چنين سابقهاي برخوردار نبوده و اين امر نيز بر سازمان امور مالياتي پوشيده نيست، پس به نظر ميرسد كه هدف از برگزاري مناقصه انتخاب شركت و يا شركتهايي است كه بتوانند نقش رابط و واسطه بين شركتهاي خارجي دارنده نرمافزار و سازمان امور مالياتي را ايفا كند.
با فرض صحت اين استنتاج و منطقي بودن رويكرد متخذه كه به آن پرداخته خواهد شد، يادآوري ميكند كه سازمان امور مالياتي پس از چند ماه كار كارشناسي، استفاده از تجربيات يك شركت مشاوره مديريت بينالمللي، صرف چند ميليون دلار هزينه و برگزاري مناقصه بينالمللي طي چهار ماه فرصت در سال 1383، به هر دليل موفق نشده است كه منويات و نقطه نظرات خود را در چارچوب عقد قرارداد با يك شركت خارجي نهايي سازد. حال چگونه از شركتهاي ايراني انتظار دارد كه در فرصتي چهل روزه فرآيند پيچيده شناسايي و جلب همكاري شركتهاي معتبر بينالمللي را به پايان رسانده و شريك مطمئني براي حضور در مناقصه معرفي كند؟» سهيل مظلوم، نايب رييس سازمان نظام صنفي رايانهاي كشور، در اين باره ميگويد: اين مناقصه عملي نبود چون يكي از شرايط آن ارايه نمونه محصول از سوي شركتها بود. در حالي كه شركتهاي ايراني هيچكدام تجربه اجراي چنين پروژهاي را نداشته در نتيجه بايد شركتهاي ايراني با يك شريك خارجي در مناقصه حاضر شوند. وي با بيان اينكه شركتهاي خارجي در اين حوزه نيز دو گونهاند، ميافزايد: برخي شركتها نرمافزاري خاص براي سيستم مالياتي يك كشور نوشتهاند كه اين امر مستلزم تغيير كل ساختار نرمافزاري مالياتي است كه قطعا اجراي آن در مدت زمان دو سالي كه در RFP مناقصه ذكر شده امكانپذير نخواهد بود.
وي ادامه ميدهد: برخي شركتها هم هستند كه مثل شركت bull فرانسه يك سيستم نرمافزاري دارند كه ويژه كشور خاصي نيست و البته به دليل ساختار خاص سيستم مالياتي ايران، اجراي اين نرمافزار هم مستلزم تغييرات اساسي است.
وجود شرايطي در مناقصه كه شركت داخلي را وادار به داشتن شريك خارجي ميكند داراي موانعي است كه در فرصت قرار داد شده به شركتها براي انتخاب شريك خارجي و انجام مذاكرات و سرانجام حضور در مناقصه، قطعا امكانناپذير است. مظلوم ميگويد: وقتي مناقصهاي داخلي برگزار ميشود ديگر قواعد بينالمللي در آن رعايت نميشود، پس هيچ شركت خارجي هم حاضر به شركت در مناقصهاي با قواعد داخلي يك كشور نخواهد بود. به عنوان مثال در مناقصه خارجي براي طرف قرارداد گشايش اعتبار ميشود تا در صورت بروز اختلاف، شركت خارجي از پايمال نشدن حقاش مطمئن باشد، اما در مناقصه داخلي چنين ضمانتي مطرح نيست. نايب رييس سازمان نظام صنفي رايانهاي در نظر نگرفتن اين موضوع كه هر نرمافزار مالياتي كه بخواهيم در كشور پيادهسازي كنيم بايد بوميسازي شود و همچنين مدنظر قرار ندادن شرايط حضور شركت خارجي در مناقصه را دو عاملي ميداند كه از ابتدا سرنوشت مناقصه دوم را با شكست گره زد.
در نامه رييس سازمان نظام صنفي رايانهاي به عرب مازار هم برگزاري مناقصه با شرايط فعلي بينتيجه ارزيابي شده و در مقابل راهكارهايي ارايه شده است. در بخشي از اين نامه آمده: متاسفانه با وجود تصويب چند ساله طرح نظام جامع مالياتي كشور نتايج آن به شركتهاي نرمافزاري داخلي منعكس نشده است تا شركتها در جريان طرح قرار گرفته باشند و بتوانند در اين فرصت كوتاه نسبت به ارايه پيشنهادهاي اجرايي خود اقدام كنند.
بنابراين انتظار نميرود كه شركتهاي توانمند داخلي بتوانند با شناخت كاملي از تقاضاي سازمان نظام مالياتي كشور پاسخ درست و قابل استنادي ارايه كنند و شركتهايي هم كه فقط به قصد فروش يك نرمافزار خارجي در مناقصه حاضر ميشوند قادر به ايفاي مهلت دو ساله و ارايه تجربيات ملي در سطح كشوري چون ايران نبوده و عملا رويكرد استفاده از شركتهاي ايراني به عنوان واسطه شركتهاي خارجي داراي نرمافزار آماده كارآمد نخواهد بود. پس با حفظ روند فعلي برگزاري مناقصه و رعايت دقيق همه آنچه در اسناد منتشره درخواست شده است، عملا نتيجه روشني از برگزاري مناقصه متصور نيست.»
l راهحل بخش خصوصي
اما راهكار برون رفت از شرايط ناكارآمد فعلي چيست؟ سهيل مظلوم دو روش را مطرح ميكند، روش اول اينكه بار ديگر از شركتهاي خارجي دعوت به كار كنيم كه با توجه به سابقه شركت bull قطعا كار سادهاي نيست.
روش دوم هم اين است كه به توان ايراني تكيه كرده و مشاوره شركتهاي توانمند خارجي را در اختيار بگيريم. وي در توضيح اين مطلب ميگويد: در وهله اول براي اجرايي شدن اين پروژه بايد قدرتي مافوق در كشور مثل هياتي از وزرا و يا نمايندهاي از سوي رييس جمهور، تمامي امكانات لازم را در اختيار گرفته، مختصاتي تعريف كرده 20 شركت را كه داراي مختصات تعريف شده هستند، شناسايي كند. وي ادامه ميدهد: با به خدمت گرفتن اين شركتها ظرف مدت معين و تامين حقوق مالي ايشان به دو نتيجه دست خواهيم يافت؛ از يك طرف 20 درصد از ظرفيت بازار نرمافزار كاسته شده و بازار رقابتي پديد ميآيد و از سوي ديگر، شركتهايي كه درگير پروژه نظام جامع مالياتي كشور شدهاند در كنار مشاور بينالمللي با قواعد نرمافزاري بينالمللي و ادبيات جهاني اين حوزه آشنا ميشوند.
همكاري اين شركتها منجر به آن ميشود كه در نهايت اين پروژه، در كشور چندين شركت قدرتمند در رده شركتهاي خارجي داشته باشيم. مظلوم درباره 30 ميليون دلار برآورد هزينه اين پروژه از سوي سازمان نظام مالياتي ميگويد: در كشور تركيه زماني پروژه نظام جامع مالياتي كشور پيادهسازي شد كه نفت بشكهاي 30 دلار بود و اين پروژه 300 ميليون دلار هزينه برد. بر اين اساس و با توجه به اينكه ما 80 نوع ماليات در كشور داريم و بايد هر نوع مالياتي را فازبندي كرده به تدريج الكترونيكي كنيم پيشبيني ما اين است كه اين پروژه در ايران بيش از 500 هزار دلار هزينه داشته باشد.
سعيدي ناييني هم در نامه خود به عرب مازار كه در اسفند ماه سال گذشته ارسال شده است، ضمن درخواست تمديد مهلت مناقصه كه البته مورد موافقت قرار نگرفت راهكارهايي براي خروج از وضعيت فعلي ارايه داده است، وي پيشنهاد كرده تا در اقدامي ملي و با برگزاري جلسات مختلف مديريتي و تخصصي محورهايي شامل تامين نيازها و ضمانت اجراي موفق پروژه، چگونگي يكپارچهسازي و تضمين كيفيت، ارايه تصويري روشن از وضعيت مطلوب، طراحي مدولار جهت رعايت عدم وابستگي به يك محصول و زمانبندي و هزينه واقعي اجراي پروژه تبيين شود. طرح نظام جامع مالياتي اما همچنان در هالهاي از ابهام و ياس متوقف مانده است، تغيير وزير اقتصاد و امور دارايي و در پي آن شايعه تغيير عرب مازار از جايگاه رياست سازمان امور مالياتي كشور دو عاملي است كه قاعدتا توقف و تاخيري طولاني را در روند حركت كند اين پروژه ايجاد خواهد كرد. مگر آنكه دستي از غيب فرا رسد و عزمي ملي را بازوي اجراي اين پروژه مهم نرمافزاري در كشور كند.
| | | | | | | | |
|
|
تحليل |
|
|
| :: اقتصادی :: |
|
|
| :: فناوری اطلاعات :: |
|
|
| :: روی خط جوانی :: |
|
|
| :: ورزش :: |
|
|
| :: فرهنگ و هنر :: |
|
|
| :: حوادث :: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
