اخبار داخلی گفتگوی ويژه هنرمندان نبايد اهل تكرار و تقليد باشند

جام جم , شنبه 4 خرداد 1387

هنرمندان نبايد اهل تكرار و تقليد باشند

در مكتب اصفهان شاگردي استاد ابوالحسن صبا را مي‌كرد، اما به سبب علاقه بسيار زياد و پشتكاري كه در هنر موسيقي داشت، وقتي استادش در راديو مي‌نواخت همچون كلاس درس از راديو با استاد خود همراه مي‌شد و از طريق راديو از استاد درس مي‌گرفت.

در مكتب اصفهان شاگردي استاد ابوالحسن صبا را مي‌كرد، اما به سبب علاقه بسيار زياد و پشتكاري كه در هنر موسيقي داشت، وقتي استادش در راديو مي‌نواخت همچون كلاس درس از راديو با استاد خود همراه مي‌شد و از طريق راديو از استاد درس مي‌گرفت.
در سال 1307 در اصفهان متولد شد و حدود 10 سالگي با موسيقي همراه شد و چيزي نگذشت كه حسن كسايي، نوجواني كه در ميان هنرمندان موسيقي خوش درخشيد، وارد راديو شد و امروز در 80 سالگي از نام‌آوران موسيقي ايران در عرصه‌هاي بين‌المللي و افتخار راديويي‌هاست. پريشب در جشنواره صدا از اين استاد و استاد جليل شهناز تجليل شد. به همين بهانه گفتگويي با استاد حسن كسايي، نوازنده برجسته «ني» داشتيم.

از چند سالگي وارد راديو شديد؟
سال 1322 كه آن موقع 15 سال داشتم. آن زمان از اصفهان به تهران مي‌آمدم و به عنوان نوازنده در برنامه «سليست‌ها» در اركستر استاد محجوبي با اديب خوانساري و بعد هم تاج اصفهاني كه از بزرگان موسيقي آوازي هستند همراه بودم.

بهترين خاطره شما از راديو چيست؟
زماني كه من در راديو ساز مي‌زدم و استادم صبا تحت‌تاثير آن موسيقي، گريه مي‌كرد و اين تا امروز بزرگ‌ترين افتخاري است كه نصيب من شده.

چرا و از چه زماني از راديو فاصله گرفتيد؟
پس از مرگ استاد صبا و بسياري ديگر از بزرگان موسيقي كه من در كنار آنها با راديو همكاري مي‌كردم، اندك اندك راديو از موسيقي حرفه‌اي فاصله گرفت و من هم از راديو، البته كارهاي بسيار شايسته‌اي هم در آن دوران انجام شد، اما مخاطبان كم‌كم اعتنايي به موسيقي غني نمي‌كردند و حدود سال 47 بود كه همكاري‌ام با راديو بسيار مقطعي و در نهايت ارتباطم با راديو قطع شد.

در حال حاضر موسيقي را در راديو چطور ارزيابي مي‌كنيد؟
بسيار ضعيف.

علت را در چه چيزي مي‌دانيد؟
دلايل زيادي دارد. اما عمده دليل آن اين است كه موسيقي ما ديداري شده و تصوير باعث مي‌شود كه مردم به موسيقي گوش دهند. در حالي كه موسيقي ما بر پايه آواز و كلام است. چون ادبياتي غني داريم كه در جان و روح مردم عامي و عارف رسوخ كرده و پس از آن موسيقي‌سازي است و موسيقي مختص راديوست.

اكنون چه بايد كرد؟
موسيقي در راديو نبايد در انحصار برخي افراد خاص باشد. بايد اشخاصي سكاندار موسيقي در چنين رسانه‌اي باشند كه صلاحيت دارند، موسيقي را مي‌شناسند و مي‌توانند جوانان با استعداد را در اين رسانه معرفي كنند كه حق آنهاست. راديو نبايد در هنر موسيقي صنعتي شود.

منظور شما از اين كه نبايد صنعتي شود چيست؟
هنرمند نبايد تكرار كند، وقتي هنر تكرار شود ديگر هنر نيست، صنعت است و اثرگذاري خود را از دست مي‌دهد.
هنرمندان جوان موسيقي امروز اغلب تقليد و تكرار مي‌كنند، مي‌خواهند همه مثل يك خواننده يا نوازنده باشند و راديو و تلويزيون اين فرصت را به آنها مي‌دهد. در حالي كه بايد خودشان باشند، بزرگان موسيقي امروز شاگرد صبا بودند، اما صبا نشدند، بلكه هركدام الگوي خاص خود شدند و به اوج رسيدند. بعد از اين هم همين خواهد بود.

تجليل و حمايت‌هاي اينچنيني را تا چه اندازه در پيوند دوباره استادان با راديو موثر مي‌دانيد؟
اين‌گونه برنامه‌ها در جاي خود بسيار موثر و قابل تحسين است، اما كارساز نيست.

به عنوان شخصي كه خود از پيشكسوتان راديوست چه راهكاري را موثر مي‌دانيد؟
استادان بزرگ را دريابند و جوانان مستعد را به دست آنان بسپارند تا بهترين‌ها نسلي بهتر را آموزش دهند و رسانه‌اي چون راديو، جوانان شايسته را در كنار بزرگان و استادان هنري بويژه موسيقي به جامعه معرفي كند. در غير اين‌صورت حتي اگر هر روز هم از استادان موسيقي تجليل شود در موسيقي بخصوص موسيقي راديو تاثيري ندارد.

به عنوان حسن ختام ناگفته‌اي مانده كه بايد گفته شود؟
جوانان قبل از اين كه بخواهند نوآوري كنند، اول بكوشند كامل شوند بعد چيزي را خلق كنند.