با گرم شدن هوا در فصل تابستان، بيماريهايي شايع ميشوند كه اكثر آنها با منابع خوراكي و آشاميدني كه قابليت آلوده شدن در اثر بالا رفتن دما را دارند، در ارتباطند.
به همين دليل، كامران باقري لنكراني، وزير بهداشت، طي بخشنامهاي از دانشگاههاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني سراسر كشور خواسته است با توجه به وضعيت شاخصهاي بهداشتي و اجتماعي و همچنين معضل خشكسالي و گرماي زود رس در سالجاري، نظارت بيشتري بر كنترل بيماريهاي مرتبط با آب و غذا داشتهباشند و طرح تشديد كنترل و نظارت بهداشتي در مراكز تهيه و توزيع و عرضه مواد غذايي و اماكن عمومي را به مورد اجرا بگذارند.
در اين بخشنامه از روساي دانشگاههاي علوم پزشكي خواسته شده است ستاد كنترل بيماريهاي رودهاي را بهصورت مستمر تشكيل داده و با سازمانها و ادارات ذيربط از جمله استانداري، فرمانداريها، بخشداري، شهرداريها، شركت آبفاي شهري و روستايي، بازرگاني، سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري، اتحاديههاي صنفي، نيروي انتظامي، دستگاه قضائي، سازمان حفاظت محيط زيست، آموزش و پرورش، صنايع و معادن، سازمان صدا و سيما و سازمان تربيت بدني هماهنگيهاي لازم را به عمل آورند.
همچنين در زمينه بهداشت مواد غذايي نيز بر نظارت بر عرضه آبميوه و بستني سنتي و نمونهبرداري مستمر از محصولات توليدي همچنين جلوگيري از عرضه نامناسب مواد غذايي از جمله فرآوردههاي لبني سنتي به ويژه پنير سنتي و نيز جلوگيري از عرضه سبزي خام غيرسالمسازي شده در كنار سرو غذا در رستورانها تاكيد شده است.
فصل عفونتهاي رودهاي
براساس تعريف سازمان بهداشت جهاني، بيماريهاي ناشي از غذا، بيماريهايي هستند كه ماهيت عفوني يا سمي دارند و عامل آن از راه غذاي مصرفي وارد بدن ميشود و هر فردي در معرض ابتلا به چنين بيماريهايي قرار دارد.
بهعنوان مثال، عفونتهاى رودهاى و اسهال يكى از مهمترين علت هاى بسترى شدن و حتى مرگ و مير كودكان در فصل تابستان است و مهمترين دليل بروز اين نوع از بيمارىها در فصل گرما، عدمرعايت موارد بهداشتى نظير مصرف آب و يا غذاى آلوده بهخصوص ميوهها و سبزيجات ضدعفونى نشده است كه به مسموميت غذايى منجر مىشود.
دكتر صفيه عشوري مقدم، كارشناس و مسئول آموزش اورژانس، با تاكيد بر اينكه در تابستان بايد از محصولات پاستوريزه و داراي پروانه ساخت استفاده شود، به ايسنا ميگويد: مواد غذايي عرضه شده بهصورت سيار و توسط دوره گردها نظير آبميوه، آب زرشك و خاكشير فاقد هرگونه تاييديه بوده و عامل مهمي براي انتقال مسموميتها در فصل گرما به شمار ميروند.
وي در ادامه به لزوم رعايت بهداشت فردي هم در محل تهيه و توزيع مواد غذايي و هم در منازل اشاره مي كند و ميگويد: رعايت بهداشت فردي هم در اماكن صنفي، محل تهيه و توزيع مواد غذايي و حتي منازل نقش زيادي در مسموميتهاي غذايي دارد.
بهعنوان مثال، بريدگي دست و بروز عفونت از عوامل عمده انتقال مسموميت غذايي در فصل تابستان با عنوان مسموميت غذايي استافيلوكوكي محسوب ميشود؛ بنابراين استفاده از دستكش براي كارگران اغذيه فروشي الزامي است.
مريم يوسفي، كارشناس تغذيه و رژيم درماني نيز با اشاره به لزوم توجه به بهداشت مواد غذايي در فصل تابستان به همشهري ميگويد: از آنجا كه زياد شدن باكترىها در محيط گرم و در غذاهايى با رطوبت بالا مثل غذاهاى نشاستهاى يا غذاهاى حاوى تخممرغ با سرعت بالا انجام مىگيرد، توجه به سلامت مواد غذايى از زمان خريد تا پخت براى جلوگيرى از بروز هرگونه مسموميت و عفونت رودهاى بسيار ضرورى است.
وي ادامه ميدهد: بهدليل گرم بودن دماي هواي اتاق در روزهاي تابستاني، لازم است ميزان اضافي غذاهاي پخته شده را بعد از مصرف اگر قصد استفاده زودهنگام داريد، دريخچال و براي استفاده بلندمدتتر در فريزر نگهداري كنيد و بهخاطر داشته باشيد كه در زمان مصرف مجدد، مواد غذايي به شكل كامل، حرارت ببيند.
نوشيدنيهاي خطرناك
نكته ديگري كه اكثر متخصصان بهداشت مواد غذايي بر آن تاكيد دارند، توجه به نوشيدنيهاي رنگي يخي است كه با عنوان يخ در بهشت به فروش ميرسند چرا كه اين نوشيدنيها اغلب حاوي رنگهاي شيميايي بوده و در شرايط غيربهداشتي عمل آوري ميشوند.
به توصيه اين كارشناسان، بهتر است براي رفع تشنگي، اول از آب سالم و گوارا و در مراحل بعدي از آبميوههاي بهداشتي كه تاريخ مصرف مشخصي دارند، استفاده ميشود از سوي ديگر، شيوع بيماريهايي از قبيل وبا و حصبه از طريق سبزيها و ميوههاي آلوده كه به شكل مناسبي شسته نميشوند، در فصلهايي مثل تابستان، بيشتر است؛
از اينرو اولين توصيه اين است كه هر آنچه از ميوه و سبزي را كه خريداري ميكنيد، قبل از قراردادن در يخچال به خوبي بشوييد تا مانع از انتقال اين ميكروبها به داخل يخچال و ساير مواد غذايي شويد.
دكترعشوري مقدم، با اشاره به لزوم پيشگيري از بيماريهايي نظير حصبه، ميگويد: آبهاي آلوده غالبا در رستورانهاي بين راهي، روستاها و مناطق فاقد دسترسي به آب لوله كشي مورد استفاده قرار ميگيرد كه عاملي براي انتقال بيماريهايي نظير حصبه است.
وي ادامه ميدهد: مبتلايان حصبه بعد از معالجه نيز براي ساليان متمادي عامل انتقال اين بيماري هستند. عامل بيماري از طريق مدفوع از بيمار دفع ميشود و چنانچه مدفوع اين افراد به درون رودخانهها راه يابد مصرفكنندگان آب رودخانه براي شست و شوي ميوه و سبزي در معرض اين بيماري قرار ميگيرند.
اين در حالي است كه در سالهاي اخير در فصل تابستان، كشورهايي نظير آمريكا هم با اپيدمي آلودگيهايي نظير سالمونلا (عامل مولد حصبه) درگير بودهاند تا جايي كه در روزهاي گذشته، خبر اول بسياري از خبرگزاريهاي خارجي در حوزه سلامت، به شيوع حصبه، از طريق آلودگي گوجهفرنگيهاي مورد استفاده در رستورانهاي آمريكايي به انگل سالمونلا، اختصاص داشت.
در پي شيوع آلودگي با سالمونلا، سازمان غذا و داروي آمريكا (FDA) به مصرفكنندگان محصولات غذايي تازه در فصل تابستان هشدار داده است تا مراقب بيماريهايي كه منشأ غذايي دارند، باشند.
اينها، توصيههاي تابستاني مقامات بهداشتي ايالات متحده است: سعي كنيد مواد غذايي را كه خريداري ميكنيد، تازه، بدون گنديدگي و لهيدگي باشد؛ قبل از مصرف، آنها را كاملاً شستوشو دهيد و اگر احتياج به نگهداري در دماي يخچال دارند، مطمئن شويد كه در سرما نگهداري شدهاند؛ نسبت به ضدعفوني دستها و سطوحي كه مواد غذايي با آنها در تماس خواهد بود، دقت لازم را به كار ببريد.
| 
آمادهباش تابستاني براي بهداشت مواد غذايي 
