هموطن آنلاين- نوشته رئيسجمهوري در وبلاگش درباره مسائل اقتصادي، سفر دولت به چهارمحال و بختياري، بحثهاي مربوط به ادغام بانكها و... از مهمترين عناوين خبري تمام روزنامههاي امروز هستند.
با اين حال، پرداختن به مشكلات اقتصادي – به بهانه اظهارنظر اخير دكتر احمدينژاد – و نيز درخواست اجازه دولت از مجلس براي برداشت 4500 ميليارد تومان از ذخيره ارزي موضوع مقالات اصلي برخي از روزنامهها است.
جراحي اقتصاد
روزنامه دنياي اقتصاد در مقالهاي نوشته است: اينكه دولت نهم در اواخر عمر كابينه خود پرداختن به مسئله مهم جراحي اقتصاد را وجهه همت خود قرار داده، مبارك است و بر دلسوزان اقتصاد ايران است كه از دادن رهنمود در جهت تقويت اين جريان استنكاف نورزند.
اين مقاله در ادامه ميافزايد: مشكلات اقتصادي را ميتوان در يك دستهبندي به مشكلات «سياستي» و مشكلات «ساختاري» تفكيك كرد.
مشكلات سياستي (در تعريف اين نوشتار) مشكلاتي هستند كه بر اثر اجرا يا عدم اجراي برخي سياستها ظهور و بروز ميكنند و با اجراي برخي ديگر از سياستها ميتوانند تخفيف يافته يا برطرف شوند. اين نوع مشكلات در كوتاهمدت ظاهر شده و در كوتاهمدت هم قابل درمان هستند براي مثال، كمبود برخي كالاها را با واردات ميتوان جبران كرد يا اضافه توليدات مقطعي را با افزايش تقاضا از جانب دولت يا با خريد به قيمت تضميني ميتوان برطرف كرد. در مقابل، مشكلات ساختاري مسائلي هستند كه از بيماري ساختاري اقتصاد سرچشمه گرفته و در بلندمدت به صورت يك روند در اقتصاد ظهور و بروز ميكنند.
در بخشي ديگري از مقاله ميخوانيم: درمان يك اقتصاد بيمار مانند مورد ايران كه هم از مشكلات ساختاري و هم از مشكلات سياستي در رنج است، شامل دو دسته اقدام خواهد بود. اقدامات ساختاري كه در اينجا با عنوان «اصلاحات» معرفي ميشوند و اقدامات غيرساختاري كه آنها را «بهبود» ميناميم. اصلاحات ساختاري نوعي طرح درمان است كه شبيه جراحي عمل ميكند و درمان ريشهاي را مدنظر دارد. در مقاب، سياستهاي بهبود اقتصادي، «بهتر ساختن اوضاع فعلي» را وجهه همت خود ميداند.
نكته مهم آن است كه اقدامات «بهبود» معمولاً به دنبال حل سريع مشكل در كوتاهترين زمان هستند و از اين جهت با اينكه در كوتاهمدت اوضاع را (البته در صورت موفقيت) بهتر خواهند كرد، اما همزمان ممكن است هزينههاي ساختاري بر اقتصاد تحميل كرده و در واقع بيماري مزمن اقتصاد را وخيمتر كرده باشند. بنابراين آنچه در تحليل اقدامات سياستي كوتاهمدت با هدف بهبود اوضاع اقتصادي مييابد مورد توجه قرار گيرد، هزينههاي بلندمدت اين اقدامات در مقابل بهبود موقت ايجاد شده در اوضاع و شرايط است.
سخت شدن فضاي كسب و كار
روزنامه سياست روز نوشته است: در چهلمين سفر استاني خود، احمدينژاد به درستي بر ضرورت كاهش نرخ بيكاري در كشور تأكيد كرده و از اينكه هنوز در استان چهارمحال و بختياري كاهش نرخ بيكاري به اندازه پيشبيني شده نبوده ابراز ناخرسندي كرده است. رئيسجمهور البته بلافاصله تأكيد كرده كه بايد اقدامات در اين زمينه تقويت شود تا كاهش نرخ بيكاري به اندازه مورد انتظار باشد.
در هفتههاي اخير اختلاف زيادي درباره نحوه كاهش نرخ بيكاري و استفاده از منابع پولي براي كاهش اين نرخ بروز كرده است، از يك سو گروهي از مقامات كشور از اين نظريه كه تزريق نقدينگي به توليد و تأمين نقدينگي مورد نياز صنعتگران كشور ميتواند نقش مهم و موثري در رفع بيكاري داشته باشد تأكيد ميكند و تقاضا مينمايند كه در خزانههاي بانكي به روي متقاضيان باز شود. ولي در مقابل برخي مقامات بانكي كه رئيس بانك مركزي هم در ميان اين عده قرار دارد ميگويند كه گشودن خزانهها فقط تورم ايجاد ميكند و مشكلات پيچيدهتر ميشود، از اين بابت قفل كردن خزانه سياستي بوده كه پيش گرفته شده است.
با اين همه، اتفاقا گشودن يا قفل كردن خزانه مشكل چندان مهمي نيست؛ آخرين گزارش بانك جهاني در مورد فضاي كسب و كار در كشور از سختتر و پيچيدهتر شدن آن خبر ميدهد.
مطالبات اقتصادي مردم
روزنامه كيهان مينويسد: كاهش «فاصلههاي طبقاتي» و «محروميتزدايي» مهمترين مطالبه ملي از دولت اصولگرا است. اينك با افزايش نرخ بيرويه تورم فشار اقتصادي آنها بر گروه مستضعفان و متوسطان جامعه سنگيني مينمايد. حال آنكه مسرفان و مترفان نه تنها از شرايط تورمي آسيبي نميبينند، بلكه بايد اعتراف نمود كه اتفاقاً «تورم» از پديدههاي مورد علاقه مترفان است كه سودهاي سرشاري را در سير افزايش قيمتهاي داخلي تصاحب نموده و روزبه روز هم بر تقاضاي سيرناپذير خود ميافزايند. مترفان با احتكار مداوم كالاهايي كه تقاضا براي آنها زيادتر از عرضه است دائماً بر درآمد خود ميافزايند و تداوم اين مسير به ايجاد تدريجي جامعهاي دو قطبي حول شكاف فقر و غنا خواهد انجاميد.
كيهان ميافزايد: دولت اصولگرا نبايد در دام فريب نسخههاي نئوليبرالهاي باورمند به اجماع واشنگتني كه مكرراً بر عدم دخالت دولت در بازار و واسپاري بازار به دست نامرئي عرضه و تقاضا تاكيد مينمايد، گرفتار آمده و لازم است قاطعانه دستهاي توطئهگري را كه در حال بر هم زدن نظم بازار هستند قطع نمايد.
اين همه واردات؟
روزنامه سرمايه در سرمقاله امروز خود آورده است: افزايش 68 درصدي واردات مواد كشاورزي فقط در دو سال، آن هم بيش از آنكه مسائل و بهانههايي چون خشكسالي و ... اتفاق افتاده باشد معنايي ندارد جز آنكه عملاً دولت با پول نفت ملت ايران به جنگ كشاورزي ايراني رفته است. در پايان 1386 و فقط در مدت دو سال، تراز بازرگاني مواد كشاورزي ايران از 7/1 ميليارد دلار منفي به 2/3 ميليارد دلار افزايش يافته كه 88 درصد افزايش وابستگي كشور به واردات از خارج را به نمايش ميگذارد.
اين درحالي است كه هنوز آثار خشكسالي بينالمللي و داخلي بر اين آمار ظاهر نشده و پيشبينيها حاكي است كه تحتتاثير اين خشكسالي، امسال مجموع واردات موادكشاورزي به حدود 10 ميليارد دلار بالغ خواهد شد.
اين روزنامه ميافزايد: اين تازه همه ماجرا نيست، در حالي كه مجموع واردات خودروهاي سواري عمدتاً لوكس در سال گذشته حدود يك ميليارد دلار بوده در دو ماه نخست امسال واردات خودروهاي لوكس نسبت به مدت مشابه پارسال دو برابر شده و با ادامه اين روند امسال فقط براي واردات خودروهاي سواري و ميوه خارجي بين سه تا چهار ميليارد دلار خواهيم پرداخت كه هيچ اثري نه بر كنترل نرخ تورم، نه فقرزدايي، نه مبارزه با فساد، نه عدالتگستري و ...نخواهد داشت. در حال حاضر توليدكنندگان داخلي اعم از شاغلان بخش صنعت و كشاورزي با نرخ تورم سنگين ناشي از افزايش قيمت مواد اوليه، افزايش دستمزد نيروي كار، تعطيلات اجباري پيدرپي، افزايش قيمت انرژي و ... در شرايط ثابت ماندن قيمت دلار در برابر ريال روبهرو هستند.
با اين حال باز كردن بيش از پيش درهاي گمركي كشور به سوي واردات هر چه بيشتر، نه فقط نقض عهد رياستجمهوري براي افزايش حمايت از توليدات داخلي به شمار ميآيد بلكه اثرات پايدار و جبران ناپذيري هم بر روند اشتغال، سرمايهگذاري و حتي افزايش قيمتها درسالآينده بر جا خواهد گذاشت.
فرصت همكاري با دولت
روزنامه رسالت در سرمقاله امروز نوشته است: التفات مكرر و مسبوق به سابقه مقام معظم رهبري به ضرورت همكاري مجلس و دولت ناظر بر فرصتي است كه از همگرايي سياسي دو قوه مجريه و مقننه تحصيل ميشود. اساسا بر خلاف نظامهاي پارلماني كه نخستوزير و ساير اعضاي كابينه از بين نمايندگان مجلس انتخاب ميشوند، همراهي سياسي منتخبين مردم در مجلس و دولت بهترين وضعيتي است كه ميتواند يك نظام رياستي مردمسالار را به بسيج كليه منابع موجود و جلوگيري از اتلاف كاذب آنها رهنمون سازد.
رسالت ميافزايد: البته برخي از محققان وجود يك اقليت قوي در پارلمان را موجد نوعي تعادل سيستمي و تنظيم سياستگذاريها و اولويتبنديها ميدانند. اقليت قوي قادر است نماينده منافع بخشي از جامعه باشد كه ممكن است در سايه همگرايي سياسي دو قوه ناديده گرفته شود و يا در اولويتهاي بعدي قرار گيرد.
هرچند اين الگو موفقترين نمونهاي است كه ميتوان براي روابط في مابين دولت و مجلس در يك نظام رياستي مردمسالار متصور شد اما در عين حال تخالف يا غيرهم جناحي بودن برايند آراي مردم در دو قوه نيز محتمل است.
حاشيهها و دستاوردهاي يك سفر
روزنامه اعتماد ملي در مورد حاشيههاي سفر هاشميرفسنجاني به عربستان نوشته است: براي اولين بار در تاريخ شيعه در يك نشست بينالمللي و جهاني يكي از ياران صديق و شاگردان نستوه امام خميني و همسنگر و يار غار مقام معظم رهبري به تبيين مسائل مهم اسلامي و مواضع بحق ايران عزيز براي بيش از 800 نفر از علما، انديشمندان و فرهيختگان كه از سراسر دنيا در محيط وحي الهي در كنار مكه مكرمه جمع شده بودند، ميپردازد و باز براي اولين بار 3 كانال تلويزيون عربستان بهصورت زنده به اضافه دهها كانال عربي و انگليسي سخنان رياست مجلس خبرگان رهبري را پخش كردند.
دهها روزنامه كه در مجموع بيش از يك ميليون تيراژ داشتند عكس و سخنراني رياست مجمع تشخيص مصلحت نظام را منتشر كردند. عمده سايتهاي خبري و اينترنتي اذعان كردند كه كنفرانس گفتوگوي اديان با وجود آيتالله هاشميرفسنجاني و سخنراني جامع و مستدل وي شكل واقعي بهخود گرفته است. اولين باري بود كه هيات ايراني مسافر عربستان اين گونه از استقبال مسئولان آن كشور برخوردار ميشد.
بهانههاي حمله به محتشمي
روزنامه آفتاب يزد با اشاره به حملات اصولگرايان به سيدعلياكبر محتشمي به خاطر ايراد اتهامات به آيتالله مصباحيزدي نوشته است: آيا كساني كه اين روزها به بهانه اين سخن، كليت جريان اصلاحات را زير سؤال ميبرند در برابر به موزه سپردن عملي راه و كلام امام، تلاشي به خرج دادهاند؟ اين مدعيان، در برابر يك روحاني سرشناس كه بدون هيچگونه واهمه، از انجمن حجتيه حمايت ميكند، چه حركتي انجام دادهاند؟
آفتاب يزد ادامه داده است: در روزهاي اخير، برخي رسانههاي مدعي اصولگرايي، با جمعآوري عبارات منتسب به برخي افراد هوادار اصلاحات – يا مدعي هواداري از آن – به محتشمي و ساير سران جبهه اصلاحطلبي، اعتراض ميكنند كه چرا در برابر سخنان نسنجيده و بعضاً اهانتآميز كه در سـالهـاي گـذشتـه مطرح شده است سكوت كردهاند و اكنون در راستاي همان «ارزش ستيزيها» به يك فرد مورد احترام و تقديس اصولگرايان، اهانت ميكنند؟!
البته اين مدعيان، فراموش كردهاند كه در دوره اصلاحات، هر روز سخني از كروبي، خاتمي، محتشمي و... پيدا ميكردند و آن را با آب و تاب فراوان منعكس ميكردند تا نشان دهند سران جبهه اصلاحات با بعضي موضعگيريهاي تعدادي از افراد نزديك به اصلاحطلبان – يا كساني كه خود را به اين جبهه چسباندهاند – مخالفند كه البته بعضاً اين مخالفت به صورت واقعي هم وجود داشت. اما به فرض كه كساني در جبهه اصلاحات، دچار انحراف شدند و به مقدسات ديني اهانت كردند.
باز هم به فرض، سران جبهه اصلاحات در برابر اين اهانتها سكوت كردند، آيا اين اهانتها براي اسلام و مقدسات زيان بارتر بود يا اينكه عدهاي تلاش ميكنند همه نامديريتهاي خود را به امور آسماني ارتباط دهند و هزينه ندانم كاريهاي خويش را از جيب اعتقادات مردم بپردازند؟
| 
فشار معيشتي بر مردم، فشار تبليغاتي بر دولت 
