 اين يك اتفاق واقعي است: چندي پيش، خانوادهاي براي اينكه بتواند جسد متوفي خود را از بيمارستاني در تهران براي دفن به شهرستان زادگاهش انتقال دهد، مجبور شد متوفي را مانند فردي زنده روي صندلي خودرو بنشاند و به اين ترتيب، ساعتها همنشيني در كنار يك جسد را به جان بخرد تا بتواند به جاي معطلي چند روزه براي ماندن جسد در سردخانه بيمارستان تا تعيين تكليف و انجام روند طولاني كاغذبازي اداري، آن را سريعتر منتقل كند تا بر اساس وصيت خود متوفي، مراسم شستشو و كفن و دفن در زادگاهش انجام شود.
از مشكلات، ضعفها و كمبودهاي بحث ارائه خدمات پزشكي و رسيدگي به وضعيت درماني بيماران در بيمارستانها و نارضايتيهاي موجود كه بگذريم، اين روزها شاهد پديده جديدي هستيم كه البته تا سروكار خانوادهاي براي تحويل جسد خود از بيمارستان به آن نيفتد، وخامت اوضاع را درك نخواهد كرد.
مردههاي مسافر!
شهروندي كه چندي پيش، با اين مشكل از نزديك مواجه شده است، ميگويد: پس از اينكه بيمارمان در يكي از بيمارستانهاي تهران به دليل عارضه قلبي درگذشت، قرار شد طبق وصيت وي، جسدش را براي شستشو و كفن و دفن به زادگاهش در يكي از شهرستانها منتقل كنيم.
وقتي براي انجام مراحل ترخيص و انتقال در همان شرايط روحي نامساعد به مسئولان بيمارستان مراجعه كرديم، در نهايت تعجب به ما گفته شد ابتدا بايد جسد متوفي را به بهشت زهرا انتقال دهيم تا در آنجا كار غسل و شستشو انجام شود، پس از آن، اجازه انتقال جسد براي دفن به شهرستان را خواهيم داشت و اين در حالي بود كه متوفي وصيت كرده بود كارهاي مربوط به شستشو و كفن و دفن در همان شهرستان زادگاهش انجام شود.
اين در حالي است كه به گفته اين شهروند، پس از اينكه جسد يكبار در بهشت زهرا شستشو و كفن پيچ شد، پس از انتقال به شهرستان نيز خانواده متوفي مجبور شدند بار ديگر جسد كفن پيچ شده را در غسالخانه شستشوي مجدد دهند تا اجازه دفن در گورستان آن شهرستان صادر شود.
گفته اين شهروند، پرسشهاي بسياري را مطرح ميكند، از جمله اينكه واقعا چه ضرورتي دارد فردي كه قرار است در شهرستان ديگري دفن شود، ابتدا بايد او را در بهشت زهراي تهران شستشو دهند و پس از انتقال جسد به شهرستان نيز دوباره در غسالخانه شستشو داده شود؟ مگر يك مرده را چند بار بايد شستشو داد؟
آيا خانواده متوفي بايد علاوه بر تحمل مصيبت از دست دادن يك عزيز، ساعتها و حتي روزها درگير انجام مناسك طولاني ترخيص، شستشو و كفن و دفن متوفي خود باشد؛ در حاليكه بسياري از اين مراحل اضافي است و اصلا تكرار مجدد آن ضروري نيست، تازه اين جدا از تحميل هزينه اضافي به خانواده متوفي است كه بايد براي انجام دوبار شستشوي متوفي خود به اجبار آن را بپردازد.
زندهاي كه مرده بود
اما اتفاق جالبي كه دبير بازنشستهاي در اين باره برايمان تعريف كرده نيز خواندني است.
او ميگويد: اواخر سال گذشته، پدر يكي از بستگانمان كه چند روزي را به عنوان مهمان از شهرستان به منزل پسرش در تهران آمده بود، فوت ميكند. از آنجا كه قرار بود دفن جسد در محل سكونت متوفي و مراسم عزاداري نيز همان جا با حضور همه اقوام انجام شود خانواده متوفي با توجه به اينكه ميدانستند در صورت انتقال جسد به پزشكي قانوني تا زمان تاييد فوت و انجام مراحل طولاني ترخيص و يك بار شستشو، حداقل 48 ساعت ترخيص متوفي ناممكن خواهد بود، بناچار پزشكي را پيدا كردند كه گواهي فوت را در منزل صادر كند و به اين ترتيب از همانجا شبانه جسد را مانند فردي زنده كنار چند سرنشين ديگر داخل ماشين نشاندند و عازم شهرستان خودشان شدند.
براستي چرا بايد مراحل ترخيص متوفي از بيمارستان يا صدور گواهي فوت، اجازه انتقال به شهرستان ديگر براي انجام مراحل شستشو و كفن و دفن اينقدر طولاني و پركش و قوس باشد كه برخي به اجبار به چنين روشهايي تن دهند؟
اجباري در كار نيست
مديرعامل سازمان بهشتزهرا(س) در پاسخ به اين سوال كه انتقال جسد از بيمارستان به بهشتزهرا و انجام مراحل شستشو و غسل براي متوفي كه قرار است در شهرستان ديگري دفن شود، تا چه حد الزامي و ضروري است، ميگويد: اجسادي كه هر روز به سازمان بهشتزهرا منتقل ميشوند، 2 دستهاند كه يك گروه شامل متوفياني ميشوند كه در تهران فوت كردهاند و قرار است در همين جا نيز دفن شوند كه پس از انتقال جسد از بيمارستان يا پزشكي قانوني به بهشتزهرا منتقل و پس از انجام مراحل شستشو و كفن به خاك سپرده ميشوند.
اما گروه دوم متوفياني هستند كه به هر دليل قرار است براي دفن به شهرستان منتقل شوند كه در اين شرايط بايد براي جلوگيري از سوءاستفادههاي احتمالي، جسد متوفي ابتدا به بهشتزهرا آورده شود و در آنجا با آمبولانسهاي سازمان بهشتزهرا به شهرستان مورد نظر انتقال يابند. در واقع اين يك مجراي قانوني است كه بجز سازمان بهشتزهرا، هيچ فرد يا سازمان ديگري حق ندارد جسد را از بيمارستان تحويل بگيرد و به شهرستان انتقال دهد.
مراقب افراد سودجو باشيد
وي با بيان اينكه درباره متوفي كه در منزل نيز فوت ميكند، تقريبا همين روال بايد انجام شود، ادامه ميدهد: متوفياي كه در منزل فوت كند، در صورتي كه گواهي فوت نداشته باشد، ابتدا بايد به سازمان پزشكي قانوني منتقل شود و در آنجا پس از صدور گواهي فوت با آمبولانس سازمان بهشتزهرا تحويل گرفته شود؛ اما متاسفانه در سالهاي اخير، عدهاي از افراد سودجو پيدا شدهاند كه با مطالبه مبالغ كلان، حاضرند جسد را از بيمارستان به هر نقطه ديگري منتقل كنند كه به شهروندان توصيه ميشود مراقب شرايط اينچنيني باشند؛ زيرا نميتوان به صحت عملكرد اين افراد اطمينان داشت و امكان هرگونه سوءاستفاده از جسد متوفي وجود دارد.
رضاييان درباره هزينه دريافتي براي انتقال متوفي به شهرستان نيز ميگويد: آمبولانسهاي بخش خصوصي كه زير نظر سازمان بهشتزهرا هستند، در صورت تمايل خانواده متوفي، آمادگي دارند از مقابل سازمان بهشتزهرا، جسد متوفي را به هر نقطه از كشور منتقل كنند كه هزينه اين انتقال نيز بر مبناي هر كيلومتر 200 تومان محاسبه ميشود. |