جدال آنالوگ ها و ديجيتال هاي راه يافته به زندگي خصوصي انسان در حوزه هاي مختلف جريان دارد و شايد تا سال هاي سال نيز ادامه داشته باشد.
جواد زارعی- گويي دوربين هاي عکاسي ديجيتال دوباره متولد شده و جايگاه خود را دوباره يافته اند. هرچند اين موجودات مدت هاست که در ميان نوع بشر حضور دارند و با خصوصيات اخلاقي فرزند انسان به خوبي آشنا هستند، اما روزي نيست که رنگ و لعاب عوض نکنند و با شکل و شمايلي جديد ظاهر نشوند. از پانزده ، شانزده سال پيش که دوربين هاي عکاسي ديجيتال به صورت تجاري توليد شده و بازاري براي خود دست و پا کردند، مخالفت هاي سنت گرايان نيز با شدت و حدت بيشتري ابراز شد. هر چه توليد مدل هاي ديجيتالي افزايش يافت مخالفت ها نيز فزوني گرفت؛ تا اينکه سه، چهار سال پيش سازندگان دوربين هاي عکاسي ديجيتال توانستند از مرز مگاپيکسلي رزولوشن تصويري دوربين هاي آنالوگ بگذرند و يکي از بزرگ ترين ضعف هاي خود را از ميان بردارند. البته مخالفت ها عميق تر از اين بود که عبور ديجيتال سازان از حد مگاپيکسلي دوربين هاي آنالوگ بدان پايان بخشد.
جدال آنالوگ ها و ديجيتال هاي راه يافته به زندگي خصوصي انسان در حوزه هاي مختلف جريان دارد و شايد تا سال هاي سال نيز ادامه داشته باشد. به طور خلاصه مي توان ادعا کرد که اختلافات اين چنيني در زمينه تکنولوژي و محصولات رايج در جوامع ريشه در اختلافات فلسفي و نوع نگرش فلاسفه به دنيا دارد که صف بندي کنوني در دنياي علم و استفاده از تکنولوژي از آن نشأت گرفته است. سنت گراها، مدرنيست ها و اهالي پست مدرنيسم در اين حوزه اختلاف نظرهاي جديد و اساسي با يکديگر دارند. کمي به عقب تر هرچه به ذهن و حافظه خود فشار وارد مي کنم که عقب تر، يعني حوالي دهه شصت شمسي را به ياد بياورم که مردمان آن روزگار چگونه لحظه ها را ثبت مي کردند، حاصل ايت يادآوري از سه حالت فراتر نمي رود: اول؛ دوربين هايي که در مراسم خانوادگي در دست پسرخاله هاي خود مي ديدم و در گردش هاي خانوادگي به طور معمول يکي از آنها را به شخصه يا با همکاري يکي از آشنايان هم سن و سال خود به باد فنا مي دادم. البته هفته بعدش يکي ديگر از همان را صحيح و سالم مي ديديم و باز هم همان ماجرا تکرار مي شد! دوم؛ دوربين هاي مورد استفاده در عکاسي ها بود که جناب عکاس باشي محله ما با آن اخلاق بي نظير و هنر کم يابش! تصور مي کرد از ادري هيپرن و همفري بوگارت عکس مي گيرد. سوم؛ دوربين هايي بود که لنز آن به تصور آن روزگار ما گاهي يکي دو متر درازا داشت و در مراسم رسمي و سخنراني هاي رايج آن دوران يا از گردن آويزان بود يا مدام چليک و چليک مي کرد و آرزوي دست زدن بدان براي سال ها در دل ما خانه کرده بود.
تمامي دوربين هاي آن روزگار از فيلم نگاتيو استفاده مي کردند. دوربين هاي عکاسي ديجيتال به طور جدي در ميانه
" تعبيري مي توان گفت که دوربين هاي عکاسي ديجيتال تنها بر بعد کمي عکاسي تاثير دارند و در راستاي غناي هنر عکاسي قدمي برنداشته اند. ... "
دهه نود ميلادي وارد بازار شدند و به سرعت هم در جامعه نفوذ کردند. اين دوربين ها اندکي بعد به سه دسته دوربين هاي فيلم برداري ديجيتال، دوربين هاي عکاسي ديجيتال و وب کم ها تقسيم شدند. در همين ايام بود که شاهد رواج سريع دو پديده فوق العاده کامپيوترهاي شخصي (PC) و اينترنت در جوامع بوديم. پس از جنگ و در ميانه سال هاي بازسازي، جامعه ايراني سعي کرد که از اين قافله عقب نماند و با چشمان بسته در مسير ديجيتاليزه کردن تمام شئونات زندگي خود گام برداشت. اندکي بعد بود که فيلم نگاتيو از دوربين هاي عکاسي رخت بربست. براي قاطبه مردم و سازندگان دوربين هاي جديد اتفاقات خوشايندي در حال وقوع بود، از اين منظر که مي شد براي نگاتيو هزينه اي در نظر نگرفت و تا بدان جا که حافظه ها اجازه مي داد عکاسي و در حافظه کامپيوتر ذخيره کرد و باز دوباره عکاسي کرد. اندکي بعد حافظه هاي قابل حملي به نام CompactFlash در اختيار مردم قرار گرفت که از وابستگي دوربين داران ديجيتال به کامپيوترها مي کاست. جدال اصلي اتفاقات فوق الذکر سرآغازي بود براي دوربين هاي ديجيتال که مي توان آن را از دو جنبه مورد بررسي قرار داد: اول؛ در دوربين هاي ديجيتالي قطعه جديدي به نام حسگر (Digital Sensor) جايگزين نگاتيو شده بود. تفاوت اين دو محدود به هزينه نبود. در دوربين هاي آنالوگ که از فيلم هاي نگاتيو استفاده مي کرد، نور ورودي به بدنه دوربين، بر فيلم نگاتيو قرار گرفته در پشت شاتر اثر شيميايي مي گذاشت و لحظه اي را براي سال ها ثبت و نگه داري مي کرد. در واقع نور لحظه ثبت تصوير به صورت مستقيم بر روي قطعه ذخيره سازي (فيلم نگاتيو) ثبت مي شود. اما فيلم نگاتيو از دوربين هاي عکاسي ديجيتال حذف شده بود و حسگرهاي نوري وظيفه آن را برعهده گرفته بودند. شايد بتوان گفت که بزرگ ترين تفاوت بين دوربين هاي آنالوگ و عموزاده هاي ديجيتال آنها به همين نکته مربوط مي شود که در نسل جديد دوربين ها، عمليات ثبت تصاوير به صورت فيزيکي صورت مي گيرد.
بدين صورت که نور ورودي به بدنه دوربين با سلول هاي حساس به رنگ حسگر برخورد کرده و اثري الکتريکي ايجاد مي کند که به صورت ولتاژهاي مشخصي (صفر و يک) در حافظه الکترونيکي دوربين ذخيره مي شوند. در واقع حسگر نوري دوربين ما نقش واسطه را بين لحظه واقعي ثبت تصوير و محل ذخيره سازي آن (چيپ حافظه) ايفا مي کند. حسگر نوري دوربين هاي جديد در کمتر از صدم ثانيه مي تواند خود را براي ثبت تصوير بعدي آماده کرده و اين عمليات مي تواند براي هزاران بار تکرار شود. از ديد سنت گرايان اين حوزه، کارکرد شيميايي بر تغييرات فيزيکي ارجحيت داشته و نزديکي بيشتري با اصالت دارد، در حالي که در دنياي ديجيتال براي دست يابي به نهايت سرعت مجبور به صرف نظر کردن از بسياري نکات اساسي مي شوند. بحث و جدل بر سر اين موضوع در برخي مراکز آموزشي هنر عکاسي داغ داغ است. دوم؛ ديجيتاليته از پيامدهاي مدرنيته است و هم اکنون به يکي از ستون هاي آن تبديل شده است. سرعت نيز از نتايج مدرنيسم است و طبيعي است که افزايش سرعت ثبت لحظه ها يکي از دغدغه هاي سازندگان دوربين هاي عکاسي ديجيتالي باشد. اينجا دو تکته اهميت دارد، يکي اين که استفاده از دوربين هاي ديجيتال موجب کاهش اهميت لحظه ها يا به قولي ديگر فراموش کردن تقدس لحظه ها مي شود، چرا که فيلم نگاتيو محدوديت هايي را در ثبت تصوير موجب مي شود که عکاس را به سوي دقت و تمرکز رهنمون مي شود؛ به
" اين گونه بود که نسل جديدي از دوربين هاي حرفه اي موسوم به DSLR متولد شدند که مطابق با قوانين دوربين هاي آنالوگ ساخته شده اند، با اين تفاوت که از امکانات ديجيتالي هم بهره مي برند. ... "
بيان ديگر سرعت با دقت در دنياي انسان ها رابطه معکوس دارد و افزايش يکي ناگزير از کاهش ديگري است. دومي اين است که با حضور دوربين هاي عکاسي ديجيتال لزوما تصاوير هنري يا زيباتري ثبت نمي شود، بلکه تعداد تصاويري که در دنيا ثبت مي شوند افزايش خواهد يافت. به تعبيري مي توان گفت که دوربين هاي عکاسي ديجيتال تنها بر بعد کمي عکاسي تاثير دارند و در راستاي غناي هنر عکاسي قدمي برنداشته اند. اين دومي البته مخالفان جدي و فراواني دارد که مدعي هستند که اتفاقا امروز هنر عکاسي بيشتر مورد توجه قرار گرفته که عکاسان سنت زده حاضر به پذيرش آن نيستند! و اما بعد سنت گرايان در اين حوزه چشم انداز مناسبي متصور نيستند، چرا که تکنولوژي جديد محصولاتي را در اختيار نوع بشر قرار داده که پيش از اين با زحمت، هزينه و محدوديت هاي بسياري همراه بوده و دسترسي بدان براي عموم قابل تصور نبود. اغلب اين افراد اعتقاد دارند که امکان ثبت سريع صدا، تصوير و اطلاعات ديگر هرچند مزاياي بسياري داشته، اما بيش از حد پا در حريم خصوصي افراد گذاشته است. ديجيتاليزه شدن جامعه موجب افزايش سرعت در ثبت، تبادل و نگه داري وقايع و اطلاعات شده که به سرعت در حال خارج شدن از کنترل است. در نقطه مقابل اين دسته، مدرنيست ها هستند که اعتقاد دارند با آموزش و ارتقاي سطح فرهنگ عامه مي توان از تبعات سوء احتمالي جلوگيري کرد. رجعت به گذشته سازندگان دوربين هاي عکاسي ديجيتال به خوبي مي دانستند که حق در زمينه هاي کيفيت تفکيکي نقاط (روزولوشن تصويري)، کيفيت رنگ ها، اختلاف بين موضوع مشاهده و تصوير ثبت شده و چند مورد ديگر با سنت گرايان است. براي رفع مشکل اول تلاش فراواني صورت گرفت تا از حسگرهاي بزرگ تري استفاده کنند که تصاويري با کيفيت 12.4 ميليون پيکسل فيلم هاي نگاتيو ثبت شوند. اين موضوع به دلايلي با مشکلات عديده اي همراه بود که در نهايت با استفاده از حسگرهاي توسعه يافته CMOS شرکت Canon و بعدها با تغييراتي در حسگرهاي CCD شرکت هاي Nikon و Sony مرتفع شد. هم اکنون برخي دوربين هاي حرفه اي مي توانند تصاويري با کيفيت 34 ميليون پيکسل را ثبت کنند. مشکل دوم نيز که به کيفيت رنگ ها مربوط مي شود با تغييراتي در حسگرها حل شد.
به گزارش هموطن آنلاین، بدين صورت که حسگرهاي NMOS قديمي کنار گذاشته شدند و مشخص شد که در دوربين هايي که دقت بيش از 12 ميليون پيکسل دارند استفاده ازحسگرهاي CMOS اصلاح شده کاراتر است. و بالاخره مشکل سوم هم با رجعت به گذشته رفع شد. سازندگان محصولات ديجيتال تمايل بسياري دارند که حرکت هاي مکانيکي را از سيستم ها حذف کنند. بسياري از خرابي ها و کاهش طول عمر محصولات به علت حرکت هاي مکانيکي است. در دوربين هاي ديجيتال، نور ورودي به بدنه اثري بر روي حسگر نوري مي گذارد که نتيجه آن بر روي نمايشگر LCD پشت دوربين يا در منظره ياب (Viewfinder) نمايش داده مي شود. بزرگ ترين مشکل اين نوع دوربين ها اين است که تصوير ثبت شده با تصويري که عکاس انتخاب کرده، متفاوت است. براي رفع اين مشکل لازم بود به گذشته نگاهي دوباره شود. سازندگان پذيرفتند که بايد به برخي قوانين دوربين هاي آنالوگ احترام گذاشته و از همان شيوه ها استفاده کنند.
اين گونه بود که نسل جديدي از دوربين هاي حرفه اي موسوم به DSLR متولد شدند که مطابق با قوانين دوربين هاي آنالوگ ساخته شده اند، با اين تفاوت که از امکانات ديجيتالي هم بهره مي برند. و آخر اينکه رجعت هاي مداوم راهبران دنياي ديجيتالي، بحث هاي مختلفي را با اين موضوع پديد آورده که چرا مدرنيست ها علاقه دارند تمام دستاوردهاي سنت گرايان را ناديده بگيرند. گاهي بازگشت به گذشته امري لازم است که اگر مدرنيست ها دست از لجاجت بردارند، بسياري از مشکلات کنوني را هم را رفع خواهد کرد.
جدال نابرابر دوربين هاي ديجيتال و آنالوگ ؛ مي خواهم زنده بمانم
