اخبار داخلی فناوری اطلاعات جامانده از قافله تکنولوژی

سرمایه , دوشنبه 11 شهريور 1387

جامانده از قافله تکنولوژی

صنعت مخابرات از نظر سودآوری نیز در میان 500 حرفه و شغل مختلف، رتبه 12 را در اختیار دارد .

سیده آمنه موسوی: روزگاری میزان مکنت و دارایی کشورها براساس ذخایر معدنی، نفتی و گازی آنها در جهان تخمین زده می شد و هر کشوری که از مواهب بیشتری برخوردار بود در گروه قدرتمندترین دولت های جهان به شمار می رفت این در حالی است که با رشد سرسام آور تکنولوژی ها و فناوری های دنیا، تنها میزان خدمات ارائه شده و کاربرد آنها مبنای درآمدزایی کشورها قلمداد می شود به طوری که هر کشوری که بتواند از فرصت های موجود بیشترین استفاده را در ارائه خدمات خود داشته باشد ثروتمندتر خواهد بود. خدمات ارائه شده در صنعت مخابرات نیز از جمله سودآورترین صنایعی است که علاوه بر افزایش روند اشتغال زایی نیروهای کار کشورها، سبب بالا رفتن میزان درآمد ناخالص ملی آنها نیز می شود. براساس آمار منتشر شده سال 2008 مجله فورچون، صنعت مخابرات جهان در بخش های شرکت های مخابراتی و اپراتورهای مختلف توانسته میلیاردها دلار ثروت را نصیب ارائه کنندگان خدمات خود کند. این صنعت در کنار صنایع بانکداری، نفت، اتومبیل سازی و مواد غذایی رتبه پنجم جهانی را به خود اختصاص داده است. صنعت مخابرات از نظر سودآوری نیز در میان 500 حرفه و شغل مختلف، رتبه 12 را در اختیار دارد به طوری که 22 شرکت مخابراتی جهان در میان 500 شرکت برتر جهان از نظر درآمد و کسب سود قرار دارند. در میان این شرکت ها، شرکت آمریکایی AT&T که یکی از متقاضیان اپراتور سوم تلفن همراه ایران است رتبه 29 را در میان 500 شرکت برتر جهان و رتبه اول را در میان شرکت های صاحب نام مخابراتی جهان در اختیار دارد و پس از آن نیز دیگر شرکت آمریکاییVerizon Wireless در رتبه دوم قرار دارد که این شرکت نیز مقام 53 را در ارزیابی مذکور کسب کرده است البته شرکت های آسیایی نیز در این بررسی با شرکت مخابراتی تلگراف و تلفن نیپون ژاپن رتبه 54 را در میان 500 شرکت تجاری بزرگ جهان به دست آورده اند. در این فهرست آلمان ها با شرکت دویچه تله کام، اسپانیایی ها با تله فونیکا، فرانسوی ها با فرانس تله کام، انگلیسی ها با وودافون، چینی ها با چاینا موبایل و در نهایت ایتالیایی ها با تله کام ایتالیایی رتبه های چهارم، پنجم، ششم، هفتم، هشتم و نهم را به خود اختصاص داده اند. در ارزیابی شرکت های مخابراتی منطقه خاورمیانه نیز شرکت عربستانی سعودی تله کام در رتبه نخست و پس از آن شرکت های اتصالات، اراسکام مصر، زین کویت، ماکسیس مالزی و تله کام مصر قرار دارند این در حالی است که کشور ایران با بیش از 50 میلیون مشترک تلفن همراه در این رتبه بندی جایی ندارد.
مخابرات دولتی سودآور نبود
صابر فیضی مدیرعامل شرکت مخابرات ایران در گفت وگو با «سرمایه» دلیل اصلی عدم سودآوری صنایع مخابراتی ایران به ویژه شرکت های مخابراتی و اپراتورهای آن را دولتی بودن این صنایع عنوان می کند و می افزاید: «تعرفه یکسانی که در گذشته برای خدمات شرکت مخابرات ایران در نظر گرفته شده بود مانع از سودآوری این شرکت می شد.» وی تصریح می کند: «اما در حال حاضر با خصوصی سازی مخابرات امکان تنظیم راهبردها و سیاست های این شرکت براساس میزان تقاضا و عرضه خدمات به مشترکان وجود دارد.» مدیرعامل شرکت مخابرات تاکید می کند: «سوددهی ای که شرکت های مخابراتی جهان و اپراتورهای مطرح به آن دست پیدا کرده اند نیز به دلیل غیردولتی بودن صنایع مخابراتی آنها بوده است.» وی اظهار می دارد: «پس از خصوصی سازی شرکت مخابرات ایران علاوه بر سوددهی این شرکت نحوه ارائه سرویس های آن نیز به لحاظ کمی و کیفی ارتقا پیدا خواهد کرد چراکه مشترکان براساس میزان خدمات و سرویس های ارائه شده اقدام به پرداخت وجوه آنها خواهند کرد.»براساس ارزیابی هایی که مرکز پژوهش های مجلس چندی پیش در قالب گزارشی به آن پرداخت، بیشتر شرکت های مخابراتی استانی زیان ده هستند که با درک این موضوع می توان دریافت تاکید مسوولان وزارت ارتباطات برای خصوصی سازی مخابرات به منظور رهایی از این معضل بوده است البته شاید یکی از دلایل دیگر عدم سوددهی شرکت مخابرات ایران را نیز باید سطح نازل خدمات و کیفیت سرویس هایی دانست که توسط این شرکت به متقاضیان ارائه می شود زیرا با وجودی که اپراتورهای مطرح جهان و شرکت های مخابراتی دنیا در حال آزمایش نسل چهارم سرویس های تلفن همراه هستند یا سال ها از ورود تکنولوژی پیام های کوتاه تلفن ثابت در این کشورها سپری شده است اما در ایران به تازگی بحث استفاده از نسل سوم تلفن همراه در سال های آینده مطرح می شود و این یعنی بی اهمیتی به خواست مخاطب برای دریافت فناوری های روز جهان.
سودآوری بیشتر با خدمات مطلوب تر
رمضانعلی صادق زاده رئیس کمیته مخابرات مجلس هفتم نیز در گفت وگو با «سرمایه» تاکید می کند: «دلایل متعددی در رابطه با عدم سودآوری مناسب شرکت مخابرات ایران وجود دارد که عمده ترین آنها به استفاده نکردن این شرکت از ظرفیت های ارزش افزوده مطرح صنعت مخابرات جهان مربوط می شود.» وی اظهار می دارد: «پیش از ورود اپراتور دوم تلفن همراه هیچ گونه روند رقابتی در فعالیت های شرکت مخابرات ایران وجود نداشت برهمین اساس این شرکت نیز تمایلی برای افزایش سطح خدمات خود که می توانست منجر به سوددهی بیشتر شرکت مخابرات شود، احساس نمی کرد.» صادق زاده می افزاید: «توسعه یافتگی سرویس های شرکت مخابرات که مرتباً از سوی مسوولان وزارت ارتباطات بر آن تاکید می شود نیز تنها به لحاظ کمی صورت پذیرفته است که در نهایت ادامه روند آن سبب عدم تمایل مشترکان برای دریافت خدمات بیشتر با سرویس نامطلوب شده است علاوه براین تکنولوژی های مخابراتی که وارد ایران می شود از پشتوانه اجرایی مناسبی برخوردار نیست برهمین اساس فناوری هایی مانند MMS و GPRS با وجود رایج بودن در کشورهای جهان هنوز در صنعت مخابرات کشورمان جایگاهی ندارد.»این نماینده سابق مجلس اظهار می دارد: «ایران از جمله کشورهایی است که در مرحله نخست ورود فناوری های روز جهان به این کشور با آنها مخالفت می کند که این روند را هنگام ورود تکنولوژی ابزارآلاتی مانند فکس، گیرنده های تلویزیونی یا حتی تلفن همراه نیز شاهد بوده ایم به طوری که این اقلام مصرفی را جزء کالاهای لوکسی برآورد می کنند که لزومی برای ارائه سازوکارهای آنها نیست یا به عبارت دیگر برنامه ریزی برای استفاده از سود تولید انبوه این فناوری ها اندیشیده نمی شود و زمانی که مسوولان کشورمان هنوز درگیرودار تصویب یا عدم تصویب آیین نامه های فناوری های رایج دنیا قرار دارند، کشورهای مختلف با هدف کسب درآمد بیشتر برای ارائه خدمات نوین ارتباطی با یکدیگر رقابت می کنند.»
صادق زاده یادآور می شود: «زمانی که از ظرفیت های تکنولوژی های ارزش افزوده به موقع استفاده شود، می توانیم شاهد افزایش درآمدهای مخابراتی باشیم چراکه امروزه برای سودآوری بیشتر باید توجه بیشتری به ارائه خدمات داشت.»
براساس آمار موجود در منطقه خاورمیانه که بیشتر کشورهای آن از جمعیتی به مراتب کمتر از ایران برخوردار هستند صنعت مخابرات رتبه دوم درآمدزایی را پس از صنایع نفتی و گازی این کشورها به خود اختصاص داده است البته بیشتر این کشورها سال ها پیش به منظور سوددهی بیشتر روند خصوصی سازی را طی کرده اند و با ارائه برنامه ریزی های منسجم و حساب شده نیز به آن دست یافته اند.
با وجود دلایل و شواهد واضح و روشنی که دال بر عدم سوددهی خدمات شرکت مخابرات ایران است، برخی مدیران وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در اظهارات خود معتقد بر به روز نبودن یا ساختگی آمار مذکور هستند.
کمال محامدپور معاون آموزشی و پژوهشی وزارت ارتباطات با بیان اینکه سرویس های ارائه شده از سوی شرکت مخابرات طی عمر دولت نهم از روند کمی و کیفی مطلوبی برخوردار بوده است، می افزاید: «اپراتورهای اول و دوم در کنار خدماتی که از سوی شرکت های تالیا و اسپادان در زمینه سرویس های ارزش افزوده تلفن های همراه ارائه می کنند از سودآوری مناسبی در روند فعالیت های خود برخوردارند البته در تمام کشورهای جهان شرکت های مخابراتی سال هاست که در چرخه خصوصی سازی فعالیت های اقتصادی شان از بخش های دولتی کشورهای متبوع خود جدا شده اند تا به درآمدزایی بیشتر دست یابند.»
محامدپور اظهار می دارد: «این روند با اندکی تاخیر در ایران نیز اجرا می شود که می تواند با احتساب رشد کمی حال حاضر ضریب نفوذ تلفن همراه، منجر به افزایش کیفیت سرویس ها شود.»
به نظر می رسد با توجه به فعالیت شرکت های مخابراتی و اپراتورهای کشورهای منطقه مسوولان کشورمان مجبور به تجدیدنظر در برخی برنامه های خود شوند چراکه کشور ایران در منطقه ای قرار دارد که این شرکت ها سال هاست که برای بقا و دوام خود در عرصه فعالیت های اقتصادی، اقدام به ارائه روش های نوین ارتباطی براساس ذائقه مشترکان کرده اند؛ روشی که در منش و سیاست های دولتمردان ایرانی جایی ندارد به طوری که مشترکان مجبورند برای برقراری ارتباطات روزانه خود به هر نوع سرویسی و با هر نوع کیفیتی تن در دهند این در حالی است که در دنیای پرشتاب امروزی که به واسطه وجود سازمان تجارت جهانی تبدیل به یک دهکده کوچک شده است، سیاست های محدودکننده یا نامتقارن با خواست مشترکان که همیشه در حال ارزیابی وضعیت خود با دیگر مردم جهان هستند، جایی ندارد.