ماهي در بسياري از فرهنگها، غذايي مهم محسوب ميشود. در روزگاري كه دستكاريهاي ژنتيك و استفاده از مواد شيميايي در فرآوردههاي گياهي و دامي متداول شده، ماهي يك غذاي سالم و به دور از تمام اين مسائل است.
گوشت ماهي منبع مهم پروتئين، كربوهيدرات، چربيهاي غيراشباع، ويتامينها و املاح معدني است و در مقايسه با ساير گوشتها پخته آن بسيار راحتالهضم است و نبايد فراموش كرد كه ماهي تازه در مقايسه با ماهي منجمد و كنسرو شده مقدار بيشتري ويتامين دارد.
در برخي موارد از لحاظ نوع مواد مغذي موجود در ماهيها و كيفيت پروتئيني، تفاوتهايي ميان ماهيهاي مختلف ديده ميشود، مثلا ماهي آبهاي جنوب از نظر ميزان مواد معدني و خصوصا يد غنيتر از ماهي درياي خزرند.
همچنين ماهيهاي پرچرب از نظر مقدار اسيدهاي چرب امگا 3 غنيتر از ماهيهاي كمچرب هستند و به طور كلي ماهيهاي دريايي از نظر ميزان املاح معدني و ويتامينها غنيتر از ماهي آب شيرين و پرورشي هستند.
البته بايد به اين نكته توجه كرد كه گروهي از ماهيان دريايي از جمله اغلب ماهيهاي درياي شمال در فصل تخمريزي به رودخانهها مهاجرت ميكنند. اين قبيل گونهها مثل ماهي سفيد در فصل مهاجرت به رودخانه، مورد هجوم صيادان قرار گرفته و صيد ميشوند لذا بايد در نظر داشت كه اين گونهها به علت مصرف پروتئين و ذخاير بدن براي توليد و غنيسازي تخمهايشان از نظر تغذيهاي ارزش بالايي نداشته و ميزان آب بدن آنها در سطح بسيار بالاتري نسبت به ساير فصول قرار دارد.
در واقع اين ماهيها در خارج از فصل تخمريزي ارزش غذايي بيشتري داشته و مصرف آنها مفيدتر است. با اين وجود تمام گونههاي ماهي ويژگيهاي لازم براي ارتقاي سطح سلامت افراد را دارا هستند و به عنوان غذاي سلامت معرفي ميشوند.
در كنار اين موضوع بايد توجه داشت كه قيمت ماهي در بازار تابع كيفيت آن نيست. يعني الزاما يك ماهي گرانقيمت داراي خواص تغذيهاي بهتري نسبت به يك ماهي ارزانقيمت نميباشد. در اين ميان تنها مسالهاي كه هنگام خريد ماهي بسيار حائز اهميت ميباشد، شناخت ماهي سالم است.
بهترين راه شناسايي ماهي نيز از طريق چشم و عضله ميباشد. چشم ماهي تازه بايد محدب بوده و كاملا براق و مردمك آن به رنگ سياه و عاري از كدورت باشد. در مورد عضله نيز، عضله ماهي تازه بايد داراي واكنش بوده و بعد از وارد كردن فشار انگشت و برداشتن آن بايد سريعا جاي انگشت پر شود.
ماهي تازه بايد زير پوشش مناسبي از يخ و ماهي منجمد در فريزر نگهداري شود. آمادهسازي ماهي پيش از درخواست مشتري ممنوع بوده و تكههاي باقيمانده ماهيهاي بزرگ مثل شير كه احتمال فروش تمامي آنها در يك نوبت به يك مشتري نميرود، نبايد در معرض هواي آزاد قرار گيرد.
خريداري آبزيان از فروشندگان دورهگرد و دستفروش و خودروهاي فاقد سردخانه و مجوز عرضه، توصيه نميشود. در ضمن خريد ماهي آغشته به شن و ماسه كه در مورد ماهي كفال و سفيد ديده ميشود، فاقد ويژگيهاي لازم بهداشتي است.
درباره انواع ماهي شور و دودي نيز جدا از مضراتشان براي سلامت مصرفكنندگان به علت توليدشان به روش سنتي توصيه نميشود.
نكته: امروزه بسيار ديده ميشود كه برخي افراد به تصور آن كه قرصهاي امگا 3 ميتوانند جايگزين ماهي تازه شوند، در مصرف ماهي كوتاهي ميكنند.
درست است كه اين قرصها قادرند نياز روزانه بدن را به اسيدهاي چرب غيراشباع از خانواده امگا 3 تامين كنند ولي ساير خواص آبزيان از طريق مصرف اين قرصها قابل دسترس نميباشد. بنابراين نميتوانند جايگزين مصرف آبزيان شوند.
| 
ماهي ؛ دريايي يا پرورشي
