اخبار خارجی سياسی ترکیه و دغدغه های امنیتی در عراق

خبرنگار خبرگزاری سلام , سه شنبه 27 مرداد 1383

ترکیه و دغدغه های امنیتی در عراق

سفر غازی الیاور رئیس جمهور موقت عراق به ترکیه ودیدار وی با مقامات عالی رتبه این کشور با هدف دادن اطمینان به مقامات آنکارا درباره تحقق نیافتن تشکیل دولت مستقل کردستان در شمال عراق صورت گرفته است.

غازی عجیل الیاور رئیس جمهوری موقت و غیر منتخب عراق برای دیدار و گفتگو با مقامات ترکیه وارد آنکارا شد.
در این دیدار الیاور با نجدت سزر رئیس جمهور و رجب طیب اردوغان نخست وزیر ترکیه بحث و تبادل نظر کرد.
حسن هانی زاده کارشناس مسائل بین الملل در این باره می گوید : با این که این دیدار به این دلیل که رئیس جمهوری موقت عراق تا بیش از 7 ماه دیگر در این سمت باقی نیست اهمیت چندانی ندارد اما نگرانی های مزمن ترکیه که از نفوذ روز افزون کردهای عراق موجب شده تا الیاور برای دادن اطیمنان به ترک ها راهی این کشور شود.
کشور ترکیه که در شمال عراق مرز مشترک نسبتا طولانی با این کشور دارد در طول 5 دهه گذشته و از زمان مبارزات ملامصطفی بارزانی رهبر فقید کردهای عراق علیه حکومت های مرکزی این کشور پیوسته حوادث و تحولات عراق را بشدت زیر نظر دارد.
تغییرات و تحرکاتی که در شمال عراق صورت می گیرد این نگرانی را برای آنکارا ایجاد می کند که این تحرکات ممکن است بر جنوب شرق ترکیه تاثیر بگذارد و لذا تلاش آنکارا این بوده و هست تا ساختار جغرافیایی و جمعیتی شمال عراق تحت هیچ شرایطی تغییر نکند.
به گفته هانی زاده ، هیچیک از کشورهای همسایه عراق از جمله ایران و سوریه که دارای ساختارهای جمعیتی مشابه عراق هستند باندازه ترکیه نگران شمال عراق نیستند زیرا در ایران اصولا موضوعی بنام "اقلیت های قومی " وجود ندارد و همه ایرانیان طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی دارای حقوق مساوی هستند و اشخاص بر اساس عملکرد خود ارزیابی می شوند و نه گرایش های قومی خود .
از طرفی دیگر هیچ یک از مرزنشینان ایرانی چه در شمال و چه در جنوب و چه در شرق اساسا برون گرا نیستند بلکه خود را در سرنوشت سایر شهروندان ایرانی سهیم می دانند و این زیباترین و پایدارترین ویژگی وحدت اسلامی ملی همه اقشار ملت ایران است .
هانی زاده با اشاره به اینکه نگرانی اصلی ترکیه به احتمال تشکیل دولت مستقل کردستان در شمال عراق بر می گردد، می افزاید : بنابراین مساله خودمختاری شمال عراق که پس از سقوط صدام بشدت مطرح شده ترکیه را به اتخاذ مواضع ضد و نقیضی درباره عراق وادار ساخته است.
این نگرانی تا آنجا پیش رفته که ارتش ترکیه تهدید کرده است چنانچه کردها در عراق دولت مستقل تشکیل دهند ناچار خواهد شد که دست به یک دخالت نظامی در عراق بزند.
به اعتقاد این کارشناس مسائل بین الملل، نگرانی ترکیه در محل خود بجا و بحق است زیرا ترکیب جمعیتی و شرایط موجود در جامعه این کشور و نگاه برون گرایانه برخی قومیت های ترکیه جای نگرانی دارد.
اما در هر حال از آنجائی که چهار کشور ایران، ترکیه، سوریه و عراق به لحاظ ساختار جغرافیایی، جمعیتی، مذهبی و فرهنگی دارای مشترکاتی هستند لذا می بایست مسائل این 4 کشور بطور جمعی و با حضور مقامات بلندپایه مورد بحث و تبادل نظر قرار گیرد.
هانی زاده در پایان تصریح می کند: بنابراین هرگونه تصمیم گیری دوجانبه کمکی به حل بحران فعلی عراق نمی کند بلکه رهبران این کشور باید با واقع نگری و بدور از تعصبات طایفه ای و قبیله ای مسائل کشور خود را با همسایگان خود حل و فصل کنند.