عمليات قطع 12 هزار اصله درخت و تخريب پوزه هاي سنگي پارک ملي گلستان بار ديگر از سر گرفته شد.
اين عمليات که پيش از اين با واکنش طرفداران محيط زيست و دانشگاهيان اين حوزه روبه رو شده و مدتي نيز مسکوت مانده و با صدور صورتجلسه هاي ضدونقيض و گاه غيرکارشناسي سازمان محيط زيست به حال خود رها شده بود، قرار است در مسيرهاي کوچک تر و حجم تخريب به ظاهر پايين تر به انجام برسد.
آگاهان معتقدند اين روش مي تواند تاکتيک جديد وزارت راه، با همان نتيجه نهايي براي قطع 12 هزار اصله درخت باشد که به منظور کاهش واکنش هاي مخالفان و جلب موافقت سازمان هاي محيط زيست و منابع طبيعي در قطعات کوچک تر و به صورت مرحله يي انجام مي گيرد.
اين در حالي است که بر اساس قوانين پارک هاي ملي هرگونه جابه جايي، ساخت و ساز و برداشت، قطع درخت، کندن بوته، تخريب سنگ و هر حرکتي که باعث ايجاد تغييرات غيرطبيعي در پارک هاي ملي شود ممنوع است و بايد با مجوز سازمان محيط زيست صورت گيرد.
اما سازمان حفاظت محيط زيست در اين ميان نقش هاي متفاوت و گاه متضادي را بازي کرد؛ به طوري که فاطمه واعظ جوادي در مهرماه 85 با تخريب پوزه هاي سنگي و قطع درختان پارک موافقت کرد و پس از واکنش هاي شديد دانشگاهيان و کارشناسان، دستور تخريب خود را پس گرفت.
اين بازگشت رئيس سازمان محيط زيست، با امضاي يک صورتجلسه از سوي او رنگ باخت. طبق اين صورتجلسه که در تاريخ 4/10/85 و با حضور معاون محيط طبيعي سازمان به امضاي واعظ جوادي رسيد مشتمل بر موادي بود که به نظر تمام کارشناسان اين حوزه، کاملاً غيرکارشناسي و نيز غيرقابل اجرا بود.
قطع درختان کهنسال پارک ملي گلستان که اغلب از گونه هاي ارزشمندي چون بلوط، ممرز، انجيلي و آزاد هستند و کاشت آنها در نقطه يي ديگر از پارک با همان سن و همان گونه دستوري است که با هيچ منطق و علمي قابل اجرا نيست. اما رئيس سازمان محيط زيست با ابلاغ چنين صورتجلسه يي به اداره کل محيط زيست استان گلستان و تاکيد بر عمل به آن در واقع پيگير همان دستور سابق خود مبني بر قطع درختان منتها اين بار با روش مرحله يي شده است. وزارت راه و ترابري با ارسال نامه يي به سازمان منابع طبيعي، مجوز نشانه گذاري و قطع اين درختان را که از آنها به عنوان درختان معارض ترميم جاده پارک جهت مقابله با سيل هر ساله گلستان ياد مي کند و شمار آنها را 177 اصله و معادل 26 متر مکعب چوب محاسبه کرده خواسته و دفتر فني چالوس مشروط برنظر مثبت سازمان محيط زيست، موافقت خود را با قطع اين درختان اعلام کرده است. سازمان نيز در پاسخ، تصميم گيري نهايي را با توجه به صورتجلسه 4/10/85 به اداره کل استان گلستان واگذار کرد. اين واگذاري باعث نگراني و خشم بسياري از مديران و کارشناسان محيط زيست استان گلستان شده و آنها را در برابر يک عمل انجام شده قرار داد.
اما آنها همچنان از خود مي پرسند؛ «چگونه مي شود يک درخت 70 ساله را که از گونه يي غيرقابل تکثير و بازمانده از دوران گذشته است با همان سن و گونه در جاي ديگر کاشت؟،» به نظر مي رسد حتي شخص فاطمه واعظ جوادي که چنين دستوري را داده است نيز از پاسخ به اين سوال و نحوه اجراي آن، عاجز باشد ،به نظر آگاهان، سازمان محيط زيست مي تواند با استفاده از مهم ترين اصل همان تفاهمنامه ترميم جاده که به امضاي هر دو طرف اين معاهده يعني سازمان محيط زيست و وزارت راه و ترابري رسيده جلوي قطع اين درختان را بگيرد. همان تفاهمنامه يي که بعد از وقوع سيل سال 80 گلستان و تخريب جاده پارک ملي منعقد شد و اجراي عمليات ترميم جاده را به حذف کاربري ترانزيت از جاده فوق و تاکيد بر خروج همزمان جاده از پارک ملي گلستان به محور گلي داغ - آشخانه برشمرد.اسمعيل کهرم دکتراي محيط زيست در اين باره به اعتماد گفت؛ «بنده، نامه خانم جوادي را ديده ام که گفتند براي ساماندهي رودخانه و مقابله با سيل عملياتي صورت بگيرد. خانم محترم، آخر رودخانه را که شما نبايد ساماندهي کنيد؛ طبيعت خودش سامان خواهد داد؛ سامان مال خيابان و کوچه و آسفالت است نه براي طبيعت. شما اگر واقعاً مي خواهيد براي مقابله با سيل کاري کنيد، درخت هاي بالادست پارک را مجدداً غرس کنيد.
ما روش هاي علمي داريم ولي وقتي هيات رئيسه يي حتي با نيت هاي خوب، آگاهي ندارند اين گونه راه حل مي دهند؛ بعد هر کس که بگويد اين راه اشتباه است مي گويند تو غرض ورزي،» دکتر کهرم درباره علت سيل مي گويد؛ «مساله سيل وقتي پيش آمد که درخت هاي بالادست را در ارتفاعات قطع کردند و در اثر آن، باران سرعت گرفت، تبديل به سيل شد و آن فاجعه به وجود آمد. اين تجربه را در کوه هاي هيمالايا مانند بنگلادش داشته ايم که قطع درختان، چراي بي رويه در بالادست، باعث جاري شدن سيل مي شود.» دکتر کهرم در انتها به سازمان محيط زيست و ديگر مسوولان تصميم گير در اين زمينه پيشنهاد داد که اگر نمي توانند از مناطق تحت حفاظت به خصوص پارک هاي ملي که داراي بالاترين درجه حفاظتي هستند درست نگهداري کنند نام آنها را تغيير دهند.
او مي گويد؛ «بنده در يکي از سفرهايي که به خارج از کشور داشتم روي يک آگهي تبليغاتي اين عنوان را ديدم که نوشته بود؛ «هتل پنج ستاره با استاندارد ايراني»؛ خوب بياييد براي پارک هاي ملي مان هم همين کار را بکنيم. مثلاً بگوييم «پارک ملي با استاندارد ايراني» يعني جايي که در آن جاده مي زنند، درخت قطع مي کنند، پل مي سازند، رودخانه را سامان مي دهند و چاه نفت هم مي زنند،» او درباره عمليات ساماندهي جاده پارک ملي گلستان هشدار داد؛ «من به جرات پيش بيني خواهم کرد که اين تغييرات و عمليات جلوي سيل را نخواهد گرفت و تنها وضع پارک ملي گلستان را وخيم تر خواهد ساخت؛ جنگل را از بين خواهيم برد و در نهايت رودخانه برمي گردد به مسير اوليه خودش.
اگر مسوولان ما در همان سال 80 پس از وقوع آن سيل بزرگ گلستان، درخت هاي بالادست آن منطقه را که قطع شده بود با توجه به تکنيک هاي زود بازده جديد درختکاري، کاشته بودند امروز ما مساله يي به نام سيل نداشتيم که مجبور شويم به بهانه مقابله با آن، 12 هزار اصله درخت نادر را قطع کنيم .»