«دكتر جان بكش! اين دندان را بكش تا از شرش خلاص شوم. دردش امانم را بريده است. شبها تا صبح اجازه نميدهد خوابم ببرد.
زندگي خرج دارد، حوصله خرج كردن پول اضافي براي عصبكشي و يا ترميمش را هم ندارم. دندانهاي قبليام را هم تا درد گرفت، كشيدم و از شرشان خلاص شدم، ميخواهم همه دندانهايم را بكشم. اتفاقي نميافتد، جايش يك دستدندان شيك ميگذارم يا دندان ميكارم...»
اگر ديوارهاي مطبها و كلينيكهاي دندانپزشكي گوش داشته باشند، از اين حرفها از زبان بيماران زياد ميشنوند ولي شما تصور ميكنيد كشيدن دندان بهترين راه رها شدن از درد است؟ اگر اينگونه فكر ميكنيد بايد گفت كه كشيدن دندان (بيرون آوردن) آن، آسانترين راه است. تا به حال فكر كردهايد كه بيدندان نوعي نقص عضو است؟
دكتر علي يزداني، رئيس انجمن دندانپزشكان ميگويد: «بيش از 80 درصد ايرانيان فقط هنگام دندان درد به دندانپزشك مراجعه ميكنند كه اين امر فقط بهدليل مشكلات اقتصادي نيست، بلكه نبود فرهنگ صحيح مراجعه به موقع دندانپزشك يكي از علل اصلي آن است.»
بسياري از بيماران هم هنگامي به دندانپزشك مراجعه ميكنند كه كار از كار گذشته است و پوسيدگي دندان آنقدر پيشرفت كرده كه عصب و بافتهاي نرم داخل دندان را درگير كرده است.
در اين شرايط ،درمان نياز به عصبكشي (درمان ريشه) دارد ولي باز هم خيلي از بيماران از دندانپزشك ميخواهند كه به جاي درمان چند جلسهاي عصبكشي و صرف هزينه، دندان را از دهانشان خارج كند كه باز اين نيز به فرهنگ غلط رايج بستگي دارد.
كشيدن دندان= نقص عضو
وقتي دستتان درد ميگيرد، انگشتان ميشكند و يا پايتان زخمي شده و درد دارد از پزشك درخواست نميكنيد آن عضو از بدنتان را قطع و از بدنتان جدا كند؛ پس چرا فكر ميكنيد دندانهاي طفلكي با يك درد كوچك محكوم به فنا هستند و بايد از دهانتان خارج شوند؟ شما به اين آسانيها با دست و پايتان خداحافظي نميكنيد، ميكنيد؟ چون قطع اين اعضا را نوعي «نقص عضو» ميدانيد.
فراموش نكنيد يك انسان سالم بايد 32 عدد دندان دائمي در دهانش داشته باشد و خارج كردن هر يك از اين دندانها «يك نقص عضو» است. به همين سادگي! و اين واقعيتي است كه كمتر به آن توجه ميكنيم (ناديدهاش ميگيريم).
نلانديها نخستين كساني بودند كه به فكر تأسيس بيمارستان مجازي افتادند. جمعيت سالمندان در فنلاند روزبهروز در حال افزايش بود و شبكههاي بهداشتي و درماني اين كشور براي اينكه بتوانند خدمات پزشكي، بهداشتي و درماني را در اختيار اين افراد بگذارند به فكر تأسيس بيمارستان اينترنتي افتادند. اين بيمارستان امكان دسترسي به پايگاه اطلاعات دارو، گفتوگوي اينترنتي و دريافت و ذخيره اطلاعات را دارا بود.
جاي خالي بيمههاي دندانپزشكي
اگر سري به مراكز بهداشتي درماني وابسته به دانشگاههاي علوم پزشكي كشور بزنيد و سراغ بخش دندانپزشكي را بگيريد، با واقعيتي تلخ روبهرو ميشويد. در مراكز بهداشتي درماني دولتي فقط معاينه دندانپزشكي و كشيدن دندان (خارج كردن دندانها) تحت پوشش بيمه خدمات درماني قرار ميگيرد و بيماران ميتوانند با پرداخت هزينهاي كمتر از هزار تومان، دندانشان را بكشند.
در اين مراكز معمولاً درمانهاي ديگري كه باعث حفظ دندان ميشوند مثل عصبكشي (درمان ريشه) انجام نميشوند و يا دست كم تحت پوشش بيمه قرار نميگيرند و بيماران مجبورند براي حفظ دنداني كه درد ميكند راهي مراكز خصوصي شوند و با چندين برابر هزينه، دندانشان را عصبكشي و حفظ كنند. نكته اصلي اين است كه بسياري از بيماران بهدليل مشكلات اقتصادي و فرهنگي ترجيح ميدهند راه آسانتر و كم خرجتر را برگزينند و با استفاده از دفترچه بيمه خود، دندانشان را از دهانشان خارج كنند.
دكتر وردي، رئيس سابق دفتر سلامت دهان و دندان وزارت بهداشت با اشاره به اين نكته ميگويد: «هدف وزارت بهداشت حفظ دندان است، در حاليكه پوشش بيمهها در جهت حذف و كشيدن دندانهاست.»
گرچه وزارت بهداشت تلاش كرده است با ارائه خدمات دندانپزشكي پيشگيري مثل فيشور سيلانت (مهروموم كردن شيارهاي دندان) يا «درمان با فلورايد» با قيمتهاي دولتي از پوسيدگي دندانهاي كودكان پيشگيري كند ولي هنوز جاي خالي تحت پوشش بيمه قرار گرفتن درمانهايي كه به حفظ دندانهايي كه دچار آسيب شدهاند و از مرحله پيشگيري گذشتهاند وجود دارد.
فقط وقتي لازم است بكشيد
خارج كردن دندانها هم به اين سادگيها نيست. فقط در شرايط ويژهاي كشيدن و خارج كردن دندانها ضرورت دارد. بنابراين اگر قصد داريد همين فردا براي خارج كردن دندانتان، به مطب دندانپزشكي برويد، ببينيد كه آيا دليل شما براي خارج كردن دندانتان يكي از دلايل زير است يا نه! اگر نيست از خير كشيدن دندانتان بگذريد و با مشورت دندانپزشكتان راهي مناسب براي حفظ و نگهداري دندانتان پيدا كنيد:
پوسيدگيهاي وسيع و پيشرفته تاج و ريشه بهطوريكه ديگر آن دندان با روشهاي دندانپزشكي ترميمي قابل نگهداري نباشد. ؛ در اين موارد سطح جونده دندانها با لثه در يك حد قرار ميگيرد و با روش روكش كردن دندانها قابل اصلاح نيست.
دندانهايي كه عصب و بافتهاي نرم درون آن از بين رفته (مردهاند) و با درمان ريشه قابل نگهداري نباشند.
اگر دندانتان ضربه خورده و از محلي شكسته است كه قابل ترميم و نگهداري نيست.
گاهي متخصص ارتودونسي به شما پيشنهاد ميكند براي اينكه فضاي كافي براي مرتب كردن دندانها به دست آوريد، لازم است تعدادي از دندانهايتان را خارج كنيد.
بيماريهاي لثهاي پيشرفته و غيرقابل درمان داريد و منجر به لقي دندانهايتان شده است.
اين دندانها قيمت دارند
بعضيها ميگويند با صرف هزينهاي معادل كمتر از يك اسكناس سبز، دندانم را ميكشم و جاي آن دندان ميكارم (يا ايمپلنت ميگذارم) و با اين عقيده دنداني را كه قابل نگهداري است از دهانشان خارج ميكنند. ميدانيد هزينه يك دندان كه در فك بهصورت مصنوعي كاشته ميشود (ايمپلنت) چقدر است؟ در حال حاضر يك ايمپلنت در ايران حدود يك ميليون تا يك ميليون و سيصد هزار تومان تمام ميشود كه خيلي كمتر از هزينه كار گذاشتن ايمپلنت در كشورهاي اروپايي و آمريكايي است.
اين ايمپلنت فقط يك ميله فلزي است كه هيچگاه قابل مقايسه با يك دندان طبيعي انسان نيست. با يك حساب سرانگشتي خواهيد ديد كه قيمت يك عدد دندان طبيعي انسان چقدر گران است و خيلي از ما چه آسان و ارزان آن را از دهان خارج ميكنيم.
راههاي جايگزين كشيدن دندان
اگر شما دوست نداريد دندانتان را بكشيد همواره راههاي جايگزين هم وجود دارند. ميتوانيد با مصرف مسكن و آنتيبيوتيكها درد و تورم دندانتان را كاهش دهيد ولي اين فقط علائم حاد را از بين ميبرد و به شما فرصت ميدهد كه درمان آدامسي براي حفظ دندانتان را پيگيري كنيد. اگر عفونت دندان شما در مراحل اوليه تشخيص داده شده و درمان شود، ميتوانيد با انجام درمان ريشه (عصبكشي) دندانتان را حفظ كنيد به جاي اينكه آن را بكشيد.
كشيدن دندان؛ آغاز دردسر
تصور نكنيد با خارج كردن دندان از دهانتان دردسرهاي شما پايان پيدا ميكنند؛ كشيدن دندانها در دراز مدت عوارض زيادي را براي فك، دهان و صورت شما در پي دارد كه سادهترين آن از بين رفتن زيبايي صورت است.
دندانها نقش بسيار مهمي در حفظ حالت لب، دهان و صورت شما دارند چون تكيهگاه مناسبي براي عضلات صورت به شمار ميروند. وقتي شما دندانهايتان را ميكشيد، عضلات و بافتهاي صورت و اطراف دهان به داخل جمع ميشوند و صورت شما ديگر آن حالت پري و زيبايي سابق را ندارد و چروكيده و مسنتر بهنظر ميرسد. دندانها نقش مهمي در حفظ ارتفاع طبيعي صورت دارند.
نكته ديگر اين است كه حتي اگر ريشه دندان طبيعي هم درون استخوان فك باقي بماند به حفظ استخوان فك كمك ميكند. وقتي دندانها از درون استخوان فك خارج ميشوند، استخوان فك به تدريج تحليل ميرود و عمق و ارتفاع آن كاسته ميشود. در اين شرايط حتي ممكن است شما نتوانيد در آينده ايمپلنت در دهانتان بگذاريد چون كار گذاشتن ايمپلنت هم نيازمند وجود استخوان كافي در اطراف و زير آن است.
همچنين دندانها وسيله جويدن انواع غذاهاي نرم و سفت هستند. وقتي به آساني دندانهايتان را يكي پس از ديگري از دهانتان خارج ميكنيد توانايي جويدن و خوردن راحت همه نوع مواد غذايي را از خودتان سلب ميكنيد چون ديگر نميتوانيد انواع غذاها را به راحتي با دندانهايتان بجويد و از لذت يك غذا خوردن راحت محروم ميشويد. با بهترين دست دندانها و يا دندانهاي مصنوعي هم نميتوانيد لذت خوردن چلوكباب با دندانهاي طبيعي را در دهانتان مزهمزه كنيد.
يكي از دلايل كمبودهاي تغذيهاي سالمندان بيدنداني است.نكته آخر اينكه اگر شغل شما به گونهاي است كه با مردم زياد سروكار داريد، بيدنداني باعث ميشود در روابط اجتماعي خود دچار مشكل شويد چون اعتماد به نفس قبلي خود را نداريد و نگراني بابت تغيير حالت چهره و يا صدايتان ممكن است شما را از نظر رواني تحت فشار قرار دهد.
| 