تلويزيون ايران در سال جديد هم به ساخت آثار زندگينامهاي حول محور شخصيتهاي برجسته تاريخي و معاصر روي خوش نشان داده و دورنماي سيما را در اين حيطه روشن کرده است. يکي از گزينهها براي ثبت و ماندگاري تاريخي اين شخصيتها به ويژه آنها که مربوط به گذشتههاي دورند، آوردن زندگيشان به ميان مردم و در واقع عيني کردن آنها براي کساني است که شايد انگيزهاي براي مطالعه و مراجعه به تاريخ نداشته نباشند.
در حالي که اين روزها مجموعههاي "روزگار قريب" و "شهريار" بر محور دو شخصيت برجسته ماندگار و معاصر کشورمان در اوج توجه و نقد قرار گرفتهاند، مرور آثاري که حول محور شخصيتهاي حقيقي معاصر و تاريخي در حال ساخت، توليد يا پيشتوليد است ميتواند جذابيت خاص خود را داشته باشد.
همواره سخن از اين است که سرزمين ايران مهد دليران، نامآوران، شعرا، علما، دانشمندان، هنرمندان و... برجسته حتي در ابعاد جهاني بوده و هست. يکي از گزينهها براي ثبت و ماندگاري تاريخي اين شخصيتها به ويژه آنها که مربوط به گذشتههاي دورند، آوردن زندگيشان به ميان مردم و در واقع عيني کردن آنها براي کساني است که شايد انگيزهاي براي مطالعه و مراجعه به تاريخ نداشته نباشند. ضمن تأکيد بر اين وجه که دراماتيزه کردن زندگيهاي واقعي ميتواند مخاطب را علاقمند به پيگيري کند.
اين رويکرد از اين جهت هم ميتواند اهميت پيدا کند که ديدگاههاي خاص دوره يا زمان خاص زندگي اين شخصيتهاي برجسته را در تعامل با زمان حال قرار داده و آنچه را امروز در مناسبات و روابط و زندگي مدرن از يادمان رفته، يادآوري و برجسته کند.
به علاوه اين ثبت براي رجوع آيندگان به آثار و استناد به واقعيتي که از فيلتر ذهني سازندگان به تصوير درآمده، ميتواند اهميت خاص خود را در تلفيق واقعيت با درام داشته و نمايشي سليقهاي را بر بستر مستند برجسته کند.
تلويزيون جمهوري اسلامي ايران هم همانطور که در گذشته به اين مهم توجه کرده و روي خوش نشان داده، جز مجموعههاي اشاره شده چند پروژه مرتبط آماده پخش يا در حال توليد و پيشتوليد دارد که مرور آنها ميتواند دورنماي امسال و يکي دو سال آينده سيما را در رويکرد به شخصيتهاي برجسته تاريخي يا معاصر روشن کند.
حضرت يوسف به نويسندگي، کارگرداني و تهيهکنندگي فرجالله سلحشور داستان قرآني زندگي اين پيامبر را از زمان تولد تا ميانسالي با موضوعاتي چون حسادت برادران يوسف به او، فروخته شدن به عنوان برده، توجه زليخا به او، زنداني شدن حضرت يوسف، به عزيزي مصر رسيدن و ... روايت ميکند.
فيلمبرداري اين مجموعه 40 قسمتي از اوايل خرداد 83 شروع شد و پس از پايان فيلمبرداري در سال گذشته و اتمام مراحل فني قرار است از تيرماه روي آنتن شبکه يک برود. اين مجموعه به شيوه 35 ميليمتري فيلمبرداري شده و به همين دليل مراحل فني آن زماني بيشتر از معمول برده و جلوههاي رايانهاي ويژه دارد.
در حضرت يوسف حدود 180 بازيگر حضور دارنند که کتايون رياحي در نقش زليخا، مصطفي زماني در نقش يوسف (ع) ، محمود پاکنيت در نقش حضرت يعقوب (ع)، فرشته سرابندي، جعفر دهقان، فرامرز مهرجو، زهرا سعيدي، مريم بخشي، سودابه عليپور، کورش زارعي و اميرحسين مدرس از آن جملهاند. مجيد ميرفخرايي مدير هنري، مرحوم رسول احدي مدير فيلمبرداري، فرهاد عليزادهآهي طراح صحنه، سعيد ملکان طراح چهرهپردازي و پيمان يزدانيان آهنگساز اين پروژه هستند.
"مختارنامه" به کارگرداني داوود ميرباقري و تهيهکنندگي محمود فلاح داستان زندگي و قيام مختار ابوعبيده بن ثقفي را روايت ميکند. ساخت اين مجموعه که به شيوه 35 ميليمتري فيلمبرداري ميشود، از سال 82 آغاز شده و امسال وارد پنجمين سال توليد شد. اين پروژه تلويزيوني به زودي در شهرک سينمايي دفاع مقدس آغاز به کار مجدد ميکند.
در "مختارنامه" فريبرز عربنيا نقش مختار را بازي کرده و رضا کيانيان، اکبر زنجانپور، حسن پورشيرازي، سيدجواد هاشمي، رضا رويگري، عنايت شفيعي، ژاله علو، فرهاد اصلاني، فريبا کوثري، نسرين مقانلو، پرويز پورحسيني، مهدي فخيمزاده، انوشيروان ارجمند، حبيب دهقاننسب، جعفر دهقان، داود رشيدي، ولي شيراندامي، محمد صادقي، حسين محب اهري، مهرداد ضيايي و سيامک صفري از ديگر بازيگران هستند.
توليد اين پروژه به دليل شرايط جوي، لوکيشنهاي متعدد و هزينههاي بالا در مقاطعي متوقف شد که حرفهايي هم درباره بدهي يک ميلياردي آن و توقف مجموعه مطرح شد اما رئيس مرکز سيمافيلم آنها را تکذيب کرده و از ادامه توليد خبر داد. البته هنوز خبري از تاريخ دقيق پايان فيلمبرداري اين مجموعه در دست نيست.
"شيخ بهايي" با نام قبلي "آشيانه سيمرغ" به کارگرداني شهرام اسدي روايتگر زندگي شيخ بهايي در سه مقطع کودکي، نوجواني و کهنسالي است. ساخت اين مجموعه در 32 قسمت از اوايل دهه هشتاد بر اساس طرحي از محسن دامادي آغاز و در سال 84 به پايان رسيد.
قرار بود اين مجموعه سال 86 پخش شود که معاون سيما از حذف 15 قسمت و تبديل کردن آن به يک مجموعه 17 قسمتي به دليل رعايت نکردن برخي ضوابط و استانداردها و ريتم کند مجموعه خبر داد. در اين مجموعه علي نصيريان، خسرو شکيبايي، فاطمه گودرزي، دانيال حکيمي، سپنتا سمندريان، لادن مستوفي، کورش تهامي و رويا تيموريان بازيگران اصلي هستند.
نقش دوران کهنسالي شيخ بهايي را نصيريان بازي ميکند و شکيبايي و گودرزي نقش پدر و مادر او را بر عهده دارند. مجيد انتظامي آهنگساز، بهرام زند مدير دوبلاژ، مجيد ميرفخرايي طراح صحنه، محمدرضا شرفالدين مسئول جلوههاي ويژه، محمود طايفه مدير توليد و حبيبالله کاسهساز تهيهکننده "شيخ بهايي" هستند. اين مجموعه هم اکنون در مرحله تدوين نهايي است.
"نردبامي بر آسمان" به کارگرداني محمدحسين لطيفي روايتگر زندگي غياثالدين جمشيد کاشاني رياضيدان و منجم شهير ايراني است. حامد عنقا فيلمنامه را بر مبناي طرحي از لطيفي، سيدسعيد رحماني و خودش نوشته است. اين نخستين مجموعه تلويزيوني است که به روش HD تصويربرداري ميشود و نقش غياثالدين را وحيد جليلوند بازي ميکند.
توليد اين مجموعه پس از چند بار تعويق از 15 فروردين 87 آغاز شده و به زودي گروه براي ادامه تصويربرداري عازم منطقه خجير در شرق تهران ميشود.
فرامرز قريبيان، لاله اسکندري، اکبر عبدي، داريوش کاردان، انوشيروان، برزو و بهار ارجمند، عباس اميري، شبنم قليخاني، کمند اميرسليماني، شهرام قائدي، عليرضا کمالينژاد، زهرا سعيدي و مجيد ياسر از ديگر بازيگران مجموعه هستند.
ابراهيم غفوري مدير تصويربرداري، ايرج رامينفر مدير هنري، محسن بابايي طراح چهره پردازي، يعقوب غفاري دستيار کارگردان، اميرعباس لطيفي برنامهريز و سيامک نيازي صدابردار از ديگر عوامل توليد مجموعه تلويزيوني "نردبامي بر آسمان" هستند.
"حضرت موسي (ع)" با فيلمنامهاي که پنج بار توسط حجتالاسلام بهمنپور نويسنده مجموعههاي "اصحاب کهف" و "مريم مقدس" و شهريار بحراني بازنويسي شده و شادمهر راستين بازنويسي نهايي را انجام داده از سال 84 هنوز به توليد نرسيده است. محسن علياکبري تهيهکنندگي اين مجموعه ساخته نشده را به عهده دارد که زماني خبرها حاکي از انتخاب يک کارگردان خارجي، رايزني با کمپاني چينه چيتا و فيلمبرداري در ايتاليا و مصر بود که هنوز اين وعده به هر دليلي محقق نشده است.
"سلمان فارسي" با فيلمنامهاي از رضا کاشانياسدي و بازنويسي عباس اکبري به زودي در شبکه الکوثر توليد ميشود. اين مجموعه روايتي از زندگي يکي از صحابه حضرت رسول اکرم (ص) است که معاون سيما در ارديبهشتماه خبر داد در دستور کار معاونت سيما قرار گرفته و سال آينده توليد آن شروع ميشود. داوود ميرباقري سال گذشته به ساخت اين مجموعه ابراز علاقه کرده بود اما هنوز درگير "مختارنامه" است.
"پروين اعتصامي" با فيلمنامهاي به نام "خانم کوچيک" در مرحله تبديل شدن از کتابي به همين نام نوشته سهيلا علويزاده به يک مجموعه 13 قسمتي است. اين فيلمنامه به زندگي شاعره معاصر ايراني ميپردازد و قرار است پوران درخشنده آن را براي سيما فيلم بسازد. روند داستان فيلمنامه دوران کودکي اعتصامي تا نوجواني و تحصيل در مدرسه آمريکاييها را دربر ميگيرد.
"اقبال لاهوري" با فيلمنامه عباس نعمتي در مرحله بازنويسي بسر ميبرد. مرحله تحقيق و نگارش اين مجموعه دو سال به طول انجاميد و قرار بود به تهيهکنندگي عليرضا شجاعنوري در 13 قسمت 45 دقيقهاي در سيما فيلم توليد شود. اما اخيراً تهيهکننده اين مجموعه تغيير کرده و به گفته معاون سيما يکي از اولويتهاي ساخت مجموعههاي تاريخي در سال جديد است. روايت اين مجموعه حول محور شخصيت اين فيلسوف نامي اهل پاکستان ميگذرد.
"شهيد مطهري" فيلم يا مجموعهاي است که دبير دومين جشنواره حکمت مطهر از ساخته شدن آن خبر داده است. همچنين انيميشن تلويزيوني "معلم عشق" با هدف به تصوير کشيدن گوشههايي از زندگي و فعاليت استاد شهيد مرتضي مطهري در مرکز صبا در حال توليد است. اين فيلم انيميشن به نويسندگي داود سالک و کارگرداني شهرام خوارزمي و مريم سعيدي سعي کرده به جنبههاي علمي شخصيت شهيد بزرگوار مطهري بپردازد که اهميتي ويژه براي نسل جوان و نوجوان دارد.
در خلاصه داستان انيميشن "معلم عشق" آمده است: بهروز، دانشجويي جوان که به تازگي عضو گروه فرقان شده، براي اثبات وفاداري به گروه مأموريت ترور استاد مطهري را ميپذيرد. در پي تحقيقات بهروز در زادگاه استاد مطهري (شهر فريمان)، او شيفته استاد مطهري شده و از ترور منصرف ميشود.
"شهيد چمران" با فيلمنامهاي به قلم سيدمهدي شجاعي که در سال 86 به اتمام رسيده به احتمال زياد در شبکه يک توليد ميشود. اين مجموعه از آغاز تولد شهيد چمران شروع شده و با بررسي تحولات و مسير زندگي او تا ورود به ايران به پايان ميرسد.
اما جز تلويزيون، سينماي ايران هم وارد گود ساخت فيلمهاي زندگينامهاي از شخصيتهاي حقيقي تاريخي و معاصر شده که از آن جمله ميتوان به اين موارد اشاره کرد: "ملک سليمان" شهريار بحراني روايتي از دوره پيامبري حضرت سليمان (ع) است که بر اساس روايت قرآني شکل گرفته و شرايط دوران زندگي آن حضرت و نحوه رسيدن به مقام پيامبري و فعاليتهايي را که براي ابلاغ پيام خود انجام داده به تصوير ميکشد.
امين زندگاني، محمود پاکنيت، حسين محجوب، مهدي فقيه، ارژنگ اميرفضلي، عليرضا کمالينژاد، الهام حميدي، علي بکائيان، باقر صحرارودي، سيروس صابر، محمدجواد بخشيزاده، امير مولوي و زهرا سعيدي در اين فيلم بازي ميکنند. حميد خضوعي ابيانه مدير فيلمبرداري و مجتبي فرآورده تهيهکننده از ديگر عوامل فيلم هستند که توليد آن به پايان رسيده است.
"امام موسي صدر" با فيلمنامه محمدرضا گوهري از سال گذشته در مرحله تحقيق و نگارش است و کمال تبريزي به تهيهکنندگي منوچهر محمدي اين فيلم را کارگرداني ميکند. عوامل فني فيلم همه ايراني ولي بازيگران عرب هستند. شخصيت محوري داستان امام موسي صدر است که در ايران بزرگ شده و به زبان فارسي تسلط کامل دارد و کليت داستان در چهل سال پيش ميگذرد. انتخاب بازيگر اين نقش ميتواند چالشي خاص را براي تهيهکننده و کارگردان رقم بزند.
"ابوطالب" با فيلمنامه سيدناصر هاشمزاده، احمدرضا گرشاسبي و مهدي گميني در مراحل پاياني نگارش بسر ميبرد. اين فيلم به تهيهکنندگي محسن علياکبري و کارگرداني احمدرضا معتمدي براي دريافت پروانه ساخت ارائه شده و تابستان وارد مرحله توليد ميشود. داستان فيلم به زندگي حضرت ابوطالب (ع) ميپردازد و بخش اعظم آن در يکي از شهرهاي سوريه که زماني پايتخت روم شرقي بوده ميگذرد و مصر و لبنان هم ديگر لوکيشنهاي اين فيلم هستند.
| 