پيش از شروع مسابقه‌هاي يورو 2008 هر كسي راجع به ستارگان احتمالي جام و نامزدهاي تصاحب عنوان MVP (با ارزش‌ترين بازيكن رقابت‌ها)‌ نظراتي داشت نام‌هايي چون كريستيانو رونالدو، لوكا توني، ميشائيل بالاك، رودفان نيستلروي و فرانك ريبري بيش از سايرين به گوش مي‌رسيد، اما در ميان تعجب همگان ژاوي هرناندس اسپانيايي از ديد كميته فني يوفا بهترين بازيكن تورنمنت شد.
انتخاب ژاوي به اين دليل مهم جلوه مي‌كند كه او كاملا در خدمت كارگروهي تيم است و هرگز به فكر خودنمايي نيست. در روزهايي كه جهان فوتبال هنوز در حسرت فوق‌ستاره‌هايي در اندازه پله، مارادونا و زيدان است، بازيكناني مثل ژاوي غنيمت هستند.
ژاوي هرناندس كرئوس متولد بيست و پنجم ژانويه 1980 در شهر تراساي ايالت كاتولونياست. ژاوي مثل بيشتر كودكان آن منطقه با آرزوي پيوستن به بارسلونا زندگي مي‌كرد تا اين كه در 11 سالگي در اين باشگاه پذيرفته شد. او بسرعت در تيم‌هاي پايه بارسلونا رشد كرد و در حالي كه 18 ساله بود به تيم بارسلوناي «ب» رسيد. ژاوي با مربيگري يوردي‌گونسالوو در فصل 98 97 قهرمان سگوندا يا دسته دوم اسپانيا شد.
بعد از آن كه ژاوي استعدادش را در تيم دوم نشان داد، به تيم اول فراخوانده شد و 18 آگوست سال 1998 اولين بازي‌اش را براي بارسلونا انجام داد. اين بازي در سوپرجام اسپانيا و برابر مايوركا به انجام رسيد و با گلزني غيرمنتظره‌ ژاوي جوان همراه بود.
ژاوي بسرعت به يكي از ياران اصلي تيم يوهان كرويف كه قهرمان لاليگا شدند، تبديل شد. وي با وجود آن كه يك هافبك نفوذي بود، مي‌توانست در نقش هافبك دفاعي هم بازي كند، به طوري كه او را وارث پپ گورا ديولا معرفي كردند. ژاوي از فصل 2005 2004 به عنوان كاپيتان دوم بارسلونا بعد از كارلوس پويول برگزيده شد.
وي در 3 قهرماني بارسلونا در لاليگا در فصل‌هاي 99 98، 2005 2004 و 2006 2005 سهيم بوده و نيز در قهرماني آبي اناري‌ها در ليگ قهرمانان سال 2006 نقش خود را ايفا كرده است. ژاوي در سال 2005 به عنوان بهترين بازيكن اسپانيايي لاليگا انتخاب شد.
ژاوي يكي از نفراتي است كه جدايي‌اش از بارسلونا بعيد به نظر مي‌رسد، چون او قراردادي تا سال 2010 منعقد كرده است كه در يكي از بندهاي اين قرارداد اين جمله درج شده: هر باشگاهي براي اين كه با ژاوي قرارداد ببندد، بايد 100 ميليون پوند پرداخت كند!
ژاوي بعد از 9 فصل حضور در بارسلونا و انجام 419 بازي چهارمين بازيكن از نظر تعداد بازي در تاريخ باشگاه بارسلونا شد. فصل آينده پپ گوارديولا مربي جديد بارسلونا با وجود ژاوي مشكلي در ميانه زمين ندارد.

در لباس ملي‌
ژاوي همان‌طور كه خيلي زود خود را در بارسا مطرح كرد، بسيار سريع به رده ملي رسيد. او در سال 1999 كه مسابقه‌هاي جام‌جهاني جوانان در نيجريه برگزار مي‌شد، همراه با بازيكناني چون ايگر كاسياس، كارلوس‌ مارچنا و گابري، با اقتدار تمام همراه با تيم جوانان اسپانيا قهرمان جهان شد، او در اين بازي‌ها 2 گل به ثمر رساند.
يك سال بعد ژاوي يكي از بازيكنان كليدي تيم المپيك اسپانيا بود. تيمي كه به فينال رقابت‌هاي فوتبال المپيك سيدني رسيد و جالب اين‌كه ژاوي در دقيقه دوم بازي نهايي برابر كامرون گل برتري اسپانيا را زد، ولي اين بازي در نهايت 22 تمام شد و ضربات پنالتي با وجود آن‌كه ژاوي پنالتي اول را گل كرد، نتيجه به سود كامرون رقم خورد.
اولين بازي ملي ژاوي در رده بزرگسالان 2 ماه بعد از المپيك سيدني، روز پانزدهم نوامبر سال 2000 در برابر هلند انجام شد.
ژاوي در ادوار اخير جام جهاني و جام‌ملت‌هاي اروپا عضو اصلي تيم اسپانيا بوده است. وي پيش از جام‌جهاني 2006 آسيب ديد، به‌طوري‌كه همه از حضورش در اين بازي‌ها قطع اميد كرده بودند و مطبوعات بردن ژاوي به آلمان را يك ريسك بزرگ از جانب آراگونس عنوان كردند. آراگونس باقي گذاردن ژاوي و نبردنش به آلمان را يك ريسك بزرگتر ناميد.
ژاوي در پيروزي فوق‌العاده 4 بر صفر اسپانيا برابر اوكراين در ديدار اول جام جهاني بهترين بازيكن زمين شناخته شد و در تمام دقايق حضور اسپانيا در جام جهاني 2006 ثابت بازي كرد.
اين‌هافبك 170 سانتي‌متري در مرحله انتخابي يورو 2008 توانايي‌هايش را بهتر از هميشه به نمايش گذاشت و با زدن 4 گل از پايه‌گذاران اصلي صعود اسپانيا به مرحله پاياني رقابت‌ها بود.
او در دور نهايي يورو 2008 فقط در بازي تشريفاتي برابر يونان كه آراگونس تيمي متشكل از بازيكنان ذخيره را به زمين فرستاد، بازي نكرد. در بازي حساس مرحله نيمه نهايي برابر روسيه، ژاوي گل اول اسپانيا را به ثمر رساند و در ديدار پاياني هم پاس گل فوق‌العاده‌اش به فرناندو تورس، برتري اسپانيا برابر آلمان را كه در بازي كاملا چشمگير بود، به نتيجه رساند.
به هر حال، بازي‌هاي خوب ژاوي در طول رقابت‌ها از نظر كارشناسان يوفا دور نماند و او توانست بهترين بازيكن بازي‌ها شود. وي تا به حال در 63 بازي ملي 8 گل به ثمر رسانده كه با توجه به سنش مي‌تواند آن را به بالاي صد بازي ملي هم برساند.
اكنون مساله مهم در خصوص ژاوي كنارآمدن با انتظارهاي بالايي است كه از اين پس مربيان و تماشاگران به عنوان بهترين بازيكن يورو 2008 از او خواهند داشت. وي صاحب يك كمپ ورزشي است كه نام آن را ژاوي گذشته است و در آنجا كودكان با تكنيك‌هاي اوليه فوتبال آشنا مي‌شوند. اسكار هرناندس، برادر ژاوي و گاواماتارو بازيكن سابق تيم اسپانيا مسووليت اين كمپ را به عهده دارند.
ژاوي در پي قهرماني اسپانيا و كسب عنوان بهترين بازيكن مسابقه‌ها گفت: احساس مي‌كنم بر فراز ابرها هستم و خودم را خوشبخت‌ترين مرد دنيا مي‌دانم. ما براي رسيدن به اين عنوان خيلي جنگيديم و شايسته قهرماني بوديم. هيچ كس نمي‌تواند انكار كند كه ما بهترين تيم رقابت‌ها بوده‌ايم و بازي‌هاي تيم ما جذاب‌ترين بازي‌هاي يورو 2008 بود. الان لحظه استراحت فرارسيده است و اما نظر ژاوي درباره بارسلونا و مربي جديدش: پروژه جديدي در بارسا در حال شكل‌گيري است. به دنبال آن هستم تا با كمال ميل و نهايت اشتياق در آن همكاري كنم. گوارديولا را بخوبي مي‌شناسم و به توانايي‌هايش ايمان دارم. ما بايد بارسا را به روزهاي اوجش برگردانيم.
گوارديولا مي‌گويد: بازي ژاوي مرا به وجد مي‌آورد. همراه با او بارسلونا آينده بسيار روشني خواهد داشت. او يك بازيكن انقلابي است كه ويژگي‌هاي فردي فراواني دارد. لوئيس فان فال يكي از مربياني كه در رشد ژاوي نقش فراواني داشته، مي‌گويد: ژاوي بايد در بارسلونا ماندگار شود، چون بهترين نظم‌دهنده به تيم است و بالاخره نظر فرانك رايكارد مربي سابق بارسلونا در خصوص ژاوي هم جالب است: ژاوي هميشه بهترين گزينه براي هر تيم و هر زمان است. هيچكس بهتر از او نمي‌تواند ريتم تيم و بازي را در دست گيرد.