ابزار مالي معاملات آتي در حالي از خردادماه سال جاري به عنوان محصولي جديد در بورس كالاي ايران به كارگرفته شده كه روز یکشنبه (23/04/1387) با همكاري سازمان بورس و اوراق بهادار و بورس كالا همايش آموزشي آشنايي با اين محصول جديد با حضور جمعي از مسئولان سازمان بورس و اوراق بهادار، شركت بورس كالاي ايران، كارگزاران، سرمايه گذاران و فعالان بازار سرمايه برگزار شد.
در اين همايش احمد رضايي مجري طرح معاملات آتي با اشاره به اهميت راه اندازي اين معاملات اظهار داشت: پس از تلاش كارشناسان شركت بورس كالا و همكاري مستمر سازمان بورس و اوراق بهادار ، سرانجام معاملات آتي بر روي شمش طلاي يك اونسي از تير ماه سال جاري در بورس كالاي ايران آغاز شد كه اميد است با استقبال سرمايه گذاران و كارگزاران، شاهد توسعه و رونق اين معاملات و ورود كالاهاي جديد به حوزه معاملات آتي در آينده نزديك باشيم.
وي در ادامه در خصوص فرآيند انجام معاملات آتي گفت: مشتري با مراجعه به يكي از كارگزران معاملات آتي در بورس كالا و ثبت نام و گرفتن كد مي تواند نسبت به افتتاح حساب در بانك معرفي شده از سوي بورس اقدام كند و با ارائه درخواست خريد يا فروش براي يكي از قراردادها ، يكي از موقعيتهاي خريد يا فروش در بازار معاملات آتي را اتخاذ كند.
همچنين محمدرضا خواجه نصيري رئيس اداره امور بورس ها و بازارهاي سازمان بورس و اوراق بهادار در خصوص تعريف معاملات آتي گفت: يك قرارداد آتي، قراردادي است كه فروشنده براساس آن متعهد مي شود در سررسيد معين، مقدار معيني از كالاي مشخص را به قيمتي كه الان تعيين مي كند بفروشد و در مقابل طرف ديگر قرارداد متعهد مي شود آن كالا را با آن مشخصات خريداري كند و براي جلوگيري از امتناع طرفين از اجراي قرارداد ، طرفين به صورت شرط ضمن عقد متعهد مي شوند مبلغي را به عنوان وجه تضمين نزد اتاق پاياپاي بگذارند.
وي ادامه داد: معامله گران همچنين متعهد مي شوند متناسب با تغييرات قيمت آتي ، وجه تضمين را تعديل كنند و اتاق پاياپاي از طرف آنان وكالت دارد متناسب با تغييرات ، بخشي از وجه تضمين هر يك از طرفين را به عنوان اباحه تصرف در اختيار ديگري قرار دهد و او حق استفاده از آن را خواهد داشت تا در سر رسيد با هم تسويه كنند .
وي سپس ادامه داد: مشتري متقاضي انجام معامله آتي، از طريق كارگزار خود و با پرداخت درصد بسيار كمي از وجه كالا ، وارد معامله شده و با اتخاذ موقعيت هاي خريد يا فروش اقدام به داد و ستد كالا از زمان اولين روز معاملاتي تا زمان سر رسيد قرارداد مي‌كند.
خواجه نصير در ادامه با معرفي مشخصات يك قرارداد آتي خاطرنشان كرد: در يك قرارداد آتي حتما بايد دارايي پايه، قرارداد آتي پذيرش شده ، اندازه قرارداد آتي ، استاندارد تحويل ، ماه‌ قرارداد آتي و حد نوسان قيمت روزانه به طور كامل درج شود.
وي در ادامه به تعريف وجوه تضمين در معاملات آتي پرداخت و گفت: براي انجام معاملات آتي يكسري وجوه از معامله گران دريافت مي شود از جمله وجه تضمين كه وجهي است كه در قالب شرط ضمن عقد از مشتريان دريافت مي‌شود.
وي در ادامه گفت: وجه تضمين اوليه، وجه تضميني است كه جهت تضمين ايفاي تعهدات مشتريان براي ايجاد يك "موقعيت تعهدي" اخذ مي شود. ميزان اين وجه در مشخصات هر"قرارداد آتي" تعيين مي‌شود و وجه تضمين اضافي، وجه تضميني است كه در صورت عدم كفايت "وجه تضمين اوليه" جهت پوشش ريسك نوسانات قيمت، از كليه مشتريان داراي "موقعيت تعهدي باز" اخذ مي‌‌شود. اين وجه با اعلام اتاق پاياپاي و طي مهلت اعلام شده از سوي اين اتاق بايد توسط مشتريان پرداخت گردد. ميزان اين وجه توسط "بورس" تعيين مي‌شود.