تنديس شيخ شهاب‌الدين سهروردي (شيخ اشراق) هم‌زمان با روز بزرگداشت اين فيلسوف در زادگاهش - زنجان - رونمايي شد.
اصغر پرتوي - رييس دانشگاه آزاد اسلامي واحد زنجان - روز سه‌شنبه (هشتم مرداد) در مراسم رونمايي از تنديس سهروردي در اين دانشگاه، گفت: نصب تنديس، كاري نمادين و سمبوليك است، كه اميدواريم با انجام چنين اقداماتي، شيخ شهاب‌الدين سهروردي الگو و الهام‌بخش جوانان و دانشجويان قرار گيرد.
پرتوي افزود: از گذشته تصميم داشتيم در محوطه استادسراي دانشگاه از المان‌ها و يا آب‌نماهايي استفاده ‌شود كه نهايتاً به اين نتيجه رسيديم كه از شخصيت‌هايي كه در دنيا و كشور، افراد برتر و مطرحي هستند و محل تولد آن‌ها نيز استان زنجان است، تنديس‌هايي ساخته و در اين محل نصب شود.
او گفت: بدين منظور تصميم گرفته شد براي اولين‌بار تنديس شيخ اشراق در اين محل نصب شود، كه كار اتمام آن با روز هشتم مرداد (روز بزرگداشت شيخ شهاب‌الدين سهروردي) مصادف شد.
پرتوي گفت: سهروردي از چنان مقام والايي برخوردار است كه بنيان‌گذار جمهوري اسلامي ايران در نامه‌ تاريخي خود به گورباچف به وي توصيه كرده‌اند كه براي آشنايي هرچه بهتر با مكتب اسلامي، به شناسايي و مطالعه‌ي شخصيت شيخ اشراق بپردازد.
تورج عقدايي - رييس دانشكده‌ علوم انساني دانشگاه آزاد اسلامي واحد زنجان - نيز گفت: سهروردي يكي از بزرگ‌ترين شخصيت‌هاي ايراني است كه حتا در كشورهاي اروپايي نيز مطرح است. مشاهده مي‌شود كه سهروردي از طريق اشراق به دريافت الهامات مي‌رسد و در اروپا نيز به اين شيوه‌ انديشه، تمركز خاصي صورت گرفته است.
سهروردي معتقد است كه هر رواني، فرشته‌اي دارد و او را نگاه و به معرفت و دانايي راهنمايي مي‌كند محمد شكرزاده - معاون عمراني دانشگاه - به تشريح جزييات فني اين تنديس پرداخت و گفت: ارتفاع اين تنديس يك متر و 80 سانتي‌متر و با پايه‌ يك متر و 20 سانتي‌متر به 3 متر مي‌رسد و براي ساخت آن، سه ماه كار مطالعاتي و سه ماه كار اجرايي صورت گرفته است.
از سوي ديگر، رضا ديني - مدير كل فرهنگ و ارشاد اسلامي استان زنجان - در مراسم بزرگداشت سهروردي در فرهنگسراي اشراق خدابنده - زادگاه سهروردي - گفت: سهروردي مي‌خواست ثابت كند كه تفكر اسلامي از قابليت هضم و جذب انديشه‌هاي ديگر برخوردار است و در اين راه صاحب مكتب بزرگي به نام حكمت اشراق شد و ما امروز به شيخ اشراق بيش از گذشته نيازمنديم.
او افزود: شيخ اشراق با تجربه‌اندوزي، حكمت را از ذهن انديشمندان و كنج مدرسه‌ها به عمق دل انسان‌ها رهنمون ساخت.
وي به تقارن روز بزرگداشت شيخ اشراق با روز ملي استان زنجان اشاره و اظهار كرد: اميدوارم عرصه‌ گردشگري و تمام مردم از بركات اين روز بهره ببرند و زنجان و مفاخر آن را به خوبي بشناسند.
علي‌اكبر افراسياب‌پور - محقق - با اظهار تأسف از نبود بررسي و توجه لازم به آثار و انديشه‌هاي شيخ اشراق در ايران، خاطرنشان كرد: براي ما كسر شأن است كه در جوامع غربي در خصوص سهروردي مطالعه و تحقيق شود اما در ايران، كار تصحيح، تذهيب و تحقيق بر روي آثار وي انجام نپذيرفته است.
او افزود: سهروردي حرف‌هاي تازه‌اي براي امروز و آيندگان داشته و دارد اما به شرطي كه به انديشه‌هاي وي نگاه تازه‌اي داشته باشيم؛ چرا كه در درجه‌ اول، عارفي است كه تحولات شگرفي در انديشه‌هاي بشري به وجود آورده است و در مراحل بعدي فيلسوف و حكيم به شمار مي‌رود.
عضو هيأت علمي دانشگاه آزاد اسلامي واحد زنجان با بيان اين مطلب كه سهروردي اصالت ماهيتي داشته و يك نوآور است، تصريح كرد: در كشور ما متأسفانه اصالت وجودي ملاصدرا بر اصالت ماهيتي غلبه دارد و اين وظيفه‌ ماست كه اصالت ماهيتي را كه سهروردي نيز به آن اشاره و فلسفه‌ غرب به آن توجه دارد، مورد مطالعه قرار دهيم.
افراسياب‌پور به كتاب «مفاتيح الفتوح» سهروردي اشاره و اظهار كرد: اين كتاب از 14هزار بيت شعر برخوردار است؛ به گونه‌اي كه 166 بيت ابتدايي آن به معرفي 62 نفر از عرفا و اولياي زنجاني در قرن‌هاي 5، 6 و 7 هجري قمري اختصاص دارد و نمونه‌ چنين كتابي تا كنون به دست ما نرسيده است.
اين مدرس دانشگاه گفت: متأسفانه از ميان 62 نفر مورد اشاره، تنها نام دو تا سه نفر براي ما شناخته شده است. در حالي كه اين كتاب همانند سندي روشن از تاريخ گذشته زنجان به شمار مي‌آيد؛ اما در ايران تاكنون كسي كار عميق و اساسي در اين خصوص انجام نداده و كسي را به عنوان سهروردي‌شناس نداشته‌ايم.
سهروردي يكي از بزرگ‌ترين شخصيت ‌هاي ايراني است كه حتي در كشورهاي اروپايي نيز مطرح است قاسم انصاري از ديگر سخنرانان اين همايش، به مقوله «انسان نوراني» در عرفان سهروردي اشاره و خاطرنشان كرد: انسان نوراني در حكمت اشراق، طبع تام يعني سرشت كامل خوانده شده است و اين طبع ريشه در خردمندي دارد و كليد دانايي به شمار مي‌آيد.
اين مدرس دانشگاه افزود: سهروردي معتقد است كه هر رواني، فرشته‌اي دارد و او را نگاه و به معرفت و دانايي راهنمايي مي‌كند. اين موضوع را مي‌توان در رساله‌ي كم‌حجم و پرمحتواي «غربة الجزية» جست‌وجو كرد و اين رساله درست از جايي شروع مي‌شود كه رساله‌ «حيّ بن يقطان» ابن سينا در آن پايان يافته است.
بيت‌الله ندرلو نيز به تحليل فلسفي و محتوايي كتاب «يزدان‌ شناخت» شيخ شهاب‌الدين سهروردي پرداخت و تصريح كرد: اين كتاب نثر بسيار زيبايي دارد و از جهاتي جنبه‌هاي نادر شخصيتي سهروردي را نشان مي‌دهد. او از معدود فيلسوفاني است كه از طريق ادبيات سخن مي‌گويد.
اين پژوهشگر گفت: فيلسوف جست‌وجوگر حقيقت است و نه مانع آن و در اكثر جوامع، فيلسوفان را مانع حقيقت مي‌دانند؛ اما آن چيزي كه در فلسفه‌ي غرب مي‌شناسيم، جست‌وجوي بي‌غرض است.
ندرلو خاطرنشان كرد: فلسفه هيچ‌گاه تعريف مشخصي نداشته و فرد را بيش‌تر در ابهام نگه مي‌دارد تا راهي را نشان دهد؛ اما در اين كتاب، اساس كار بر مبناي ماهيت قرار گرفته و اين امر يكي از دلايل مهجور ماندن اين آثار است.
سهروردي مي‌خواست از چنگال وجودمحوري رها شود؛ لذا به نور اشاره دارد و وجود را كنار مي‌گذارد.