بيش از يك ميليارد نفر بيننده تلويزيون در شبي به يادماندني يكي از جالبترين مسابقههاي دووميداني المپيك پكن را تماشا كردند و ديدند چگونه يك جوان از جزيرهاي در منطقه كارائيب كه فقط 5/2 ميليون نفر جمعيت دارد، مسابقه دوي 100 متر را فتح كرد و ركورد جهاني جديد 69/9 ثانيه را به دست آورد.
به دنبال اين پيروزي بزرگ در كينگستون و ديگر جاهاي جامائيكا مردم شادي كردند و جشن بزرگي آغاز شد.
پربينندهتر از فوتبال
ساكنان جامائيكا به مسابقههاي فوتبال ليگ برتر انگليس و بسكتبال NBA علاقه زيادي دارند و اين دو رويداد اغلب بينندگان ورزشدوست را جذب ميكند.
ميتوان گفت ليگ برتر انگليس و NBA پربينندهترين برنامه هاي ورزشي در جامائيكا هستند اما وقتي قهرمانان دوهاي سرعت جامائيكا در مسابقهاي بينالمللي شركت ميكنند ، مسابقه هاي آنها پربينندهتر و به عبارتي شماره يك ميشود.
سنت جامائيكا در موفقيت جهاني در دوهاي سرعت از سال 1948 آغاز شد. در المپيك 1948 آرتور ونيت مدال طلاي دوي 400 متر را به جامائيكا برد. در عصر روز پيروزي ، دوك ادينبرو با او ديدار كرد و از اوخواست شام را با هم بخورند.
وقتي در اوايل تابستان امسال يوسين بولت از مسابقههاي جايزه بزرگ نيويورك به جامائيكا بازگشت، استقبال گرم و باشكوهي از او شد. بروس گولدينگ نخست وزير جامائيكا در پاي پلكان هواپيما انتظار او را ميكشيد و در سالن فرودگاه صدها نفر با شاخههاي گل يوسين بولت را در ميان گرفتند.
چنين استقبال گرمي به اين علت بود كه بولت ركورد جهاني جديد 72/9 ثانيه را براي دو 100 متر ثبت كرده بود.
ركورددار قبلي جهان هم يك جامائيكايي به نام آسفاپاول بود.
پايان خوش يك انتظار
مدال بولت در دوي 100 متر المپيك پكن، چهل وسومين مدال دووميدانيكاران جامائيكا در المپيك بود كه چهل و دوتاي آنها در مسابقههاي پيست به دست آمده بود. همه اين مدالها بجز يكي در دوهاي 400 متر يا كمتر از آن بود. اما جامائيكا تا المپيك پكن همواره در آرزوي مدال طلاي دوي100 متر بود.
البته پيش از اين جامائيكاييها در المپيك مدال طلاي 100 متر را برده بودند، اما نه با پرچم جامائيكا. لينفورد كريستي و دونوان بيلي به ترتيب در المپيكهاي 1992 و 1996 قهرمان دوي 100 متر شدند كه اصليت جامائيكايي داشتند و مردم اين كشور منطقه كارائيب از پيروزي آنها شاد شدند و احساس غرور كردند.
خانواده اين دو دونده نامدار، در زمان خردسالي آنها به انگليس و كانادا مهاجرت كرده بودند.
يك نكته جالب ديگر اينكه بن جانسون دونده جنجالي كه در المپيك 1988 سئول فاتح مدال طلاي دوي 100 متر شد و ركورد جهان را در روز مسابقه زد، متولد جامائيكاست. به علت استفاده او از مواد نيروزاي غيرمجاز، 3 روز پس از فينال سئول مدال طلايش را پس گرفتند و به كارل لوئيس دادند كه در مسابقه دوم شده بود.
نام يك دونده بر فرودگاه بينالمللي
سنت 60 ساله دوندگان جامائيكايي در كسب مدال المپيك، ريشه در زمانهاي دورتر دارد. اين كشور دهها سال مستعمره انگليس بود. انگليسيها مسابقههاي مختلفي را درجامائيكا ترتيب ميدادند كه يكي از آنها بازيهاي سالانه دانشآموزان بود.
در اين بازيها، مسابقههاي دووميداني دبيرستانها با نظم و اعتبار زيادي برگزار ميشد. اولين دوره آن در سال 1910 برگزار شد. اين مسابقهها كمكم به بزرگترين رويداد ورزشي سالانه جامائيكا تبديل شد و در آن حدود 2 هزار ورزشكار شركت ميكردند. مسابقهها را هر روز 30 هزار نفر تماشا مي كردند.
نكته جالب اين كه بليت مسابقهها خيلي زود به فروش ميرسيد و علاقهمنداني كه پشت در ورزشگاه ميماندند، مجبور به تهيه بليت از بازار سياه مي شدند. از همان زمان دانشآموزان جامائيكايي علاقه ويژهاي به دووميداني پيدا كردند. آنها تحقق آرزوها و آرمانهاي خود را در اين ورزش جستجو ميكردند. كودكان جامائيكايي از 5 سالگي در مسابقههاي دوي سرعت شركت ميكنند.
در نقاط مختلف جامائيكا اين مسابقهها برگزار ميشود.
اگر به جامائيكا سفر كنيد و هرجا زمين بازي را در اين جزيره ببينيد، مشاهده خواهيد كرد كودكان و نوجوانان مشغول دويدن هستند و با هم مسابقه ميدهند. روياي آنها قهرماني در بزرگسالي است.
يكي از مرداني كه براي پيشرفت دووميداني جامائيكا تمام عمر و زندگياش را وقف كرد، نورمن مانلي نام داشت.
به احترام او و براي تجليل از جايگاهش در ورزش و كشور جامائيكا نامش را بر فرودگاه بينالمللي اين كشور گذاشتهاند. مانلي در سال 1911 قهرمان مواد 100 و 200 متر جامائيكا شد و مجوز حضور در بازيهاي المپيك 1912 را به دست آورد. بعدها به دانشگاه آكسفورد رفت و پژوهشگر ورزش در اين دانشگاه شد. او حاصل كارخود را به جامائيكا برد و بنيان رشد و گسترش دووميداني در اين كشور را گذارد.
يك ميليون دلار درآمد سالانه
مسابقههاي قهرماني دووميداني جامائيكا همواره با هيجان زيادي همراه است. تماشاگران هر سال به ورزشگاه مي روند تا ببينند تازهترين استعدادهاي دوهاي سرعت اين كشور چه كسي يا چه كساني هستند. در دهها سال وقتي اين مسابقهها برگزار ميشد، مربياني از دانشگاههاي امريكا به جامائيكا ميرفتند تا پس از مشاهده مسابقهها، چهرههاي مستعد را با پول مختصري جذب كنند.
البته به آنها بورسيه تحصيلي پيشنهاد ميكردند. خيليها براي استفاده از بورسيه و فرصت يافتن براي شركت در مسابقههاي بينالمللي به پيشنهاد مربيان خارجي جواب مثبت ميدادند. اما حالا وضع فرق كرده و دوندگان سرعتي جامائيكا ترجيح ميدهند در كشورشان بمانند.
مثلا براي دونده بزرگي چون يوسين بولت اين امكان وجود دارد كه در جامائيكا بماند و آنجا تمرين كند، يا به اروپا برود و در ليگ طلايي فدراسيون جهاني دووميداني يا مسابقههاي جايزه بزرگ شركت كند و سالانه بيش از يك ميليون دلار به دست آورد.
يوسين بولت با وفادار ماندن به گلن ميلز مربياش، ترجيح داده در جامائيكا ماندگار شود و در كنار آسفاپاول ركورد دار سابق دوي 100متر جهان تمرين كند. همين سبب شده تا نوجوانان و جوانان دونده در جامائيكا انگيزه و روحيه بيشتري براي تمرين پيدا كنند. اين 2 دونده به همراه مربيانشان سعي ميكنند سطح دوهاي سرعت در كشورشان را بالاتر ببرند.
تمرين روي پيست چمن
يوسين بولت، آسفاپاول و شمار ديگري از دوندگان برجسته جامائيكا در پيست چمن دووميداني دانشگاه فناوري جامائيكا تمرين ميكنند. آنتوني ديويس، رئيس بخش ورزش دانشگاه، تحقيقي را درخصوص علت موفقيت دوندگان امروز كشورش انجام داده كه به نتايج جالبي دست يافته است.
براساس اين نتايج، بذر موفقيت امروزي كساني چون بولت در المپيك، 30 سال پيش ريخته شد. آن زمان مسوولان ورزش جامائيكا يك برنامهريزي جديد را طراحي كردند كه براساس آن مهاجرت دوندگان نوجوان و جوان جامائيكا به آمريكا متوقف ميشد. در مسابقههاي دانش آموزي دوندههاي با استعداد شناسايي ميشدند و تحت تمرينات ويژه قرار ميگرفتند. اكنون براساس همان برنامه كه به شكل پيشرفته و امروزي درآمده، 300 دونده سرعتي با حمايت مالي يك شركت بزرگ به تمرينات اساسي و منظم مشغولند.
ديويس ميگويد: جايي كه امروز هستيم، گل است. بله بوتههاي ما رشد كردند و شكوفه دادند و حالا گل شدهاند. وقتي گل ميخواهيد، بايد مدتها پيش ازآن، بذرش را در زمين بكاريد.
فيتز كولمن يكي از اعضاي گروه مربيان بولت اعتقاد دارد جامائيكا بهترين امكانات و تسهيلات را براي دوندگان ندارد. او تاكيد ميكند: علت اصلي توفيق جهاني دوندگان ما، كار سخت و مداوم، انگيزه بالا و اعتماد به نفس آنهاست. آنها ذاتا براين باورند كه پيروز ميشوند. ما كشوري كوچك و فقيريم. اما خود را باور ميكنيم.
دوپينگ يعني رسوايي
درخصوص حكومت دوندگان جامائيكا در دوهاي سرعتي در سالهاي اخير نظريههاي بحثانگيزي مطرح شده است.
عدهاي ميگويند آنها از لحاظ ژنتيكي سرعت دارند كه علتش تجارت برده در سالهاي دور بود. بردههاي سياهپوست آفريقا كه اجداد بيشتر جامائيكاييهاي امروز بودند، مجبور بودند براي حمل بار و كارهاي ديگر سريع بدوند و از قدرت بدني خود استفاده كنند.
عدهاي ديگر اصرار ميكنند كه دوندگان جامائيكايي دوپينگ ميكنند. در پاسخ به اين ادعا مايكل فراتر كه در مسابقه دوي 100 متر المپيك پكن ششم شد، ميگويد: اگر هر دونده از جامائيكا تست مثبت دوپينگ داشته باشد، قادر به ماندن در كشورش نخواهد بود زيرا جامائيكا آنقدر كوچك است كه اگر شما دوپينگ كنيد، همه مردم ميفهمند و شما را طرد ميكنند اما در كشورهاي بزرگ، اگر دوپينگ كنيد، ميتوانيد از شهر خود به جايي ديگر برويد و موضوع فراموش شود.
|