سیده آمنه موسوی : نسل های جدید تلفن های همراه در راهند و شرکت های بزرگ تولیدکننده این کالاهای تجاری در تلاش هستند تا با ارائه سرویس ها و خدمات جدید و متنوع به قابلیت های گوشی های همراه، سهم بیشتری از بازار فرش را به خود اختصاص دهند.
تولیدات امروزی گوشی های تلفن همراه کاربردی بیش از یک وسیله ارتباطی دارند، به شکلی که خریدار این نوع گوشی ها می تواند حجم فراوانی از امور و فعالیت های روزمره خود را با استفاده از سرویس های آن که در حد و اندازه های یک رایانه کوچک است را به ثمر برساند.
سرویس های GPRSو MMS از جمله خدماتی هستند که به صورت اتوماتیک وار در نسل سوم گوشی های همراه(G3) به مشترکان ارائه می شود. بهره گیری از تکنیک سوئیچینگ مداری دیتا با سرعت بالا (HSCSD) که با استفاده از آن سوئیچ مداری سرعت انتقال اطلاعات تلفن همراه را تا 58 کیلوبیت بر ثانیه ارتقا می دهد یا ایجاد سیستم های سرویس های رادیویی بسته ای عمومی (GPRS) و توسعه GSM برای سرعت انتقال بالای دیتای بالا از جمله بارزترین سرویس های گوشی های همراه نسل سوم است.

مسوولان امیدوار از اجرای خدمات جی3
تلاش برای استفاده از خدمات نسل سوم تلفن های همراه تنها در صورتی عملیاتی خواهد شد که مسوولان ذی ربط در وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تصمیمی برای برخوداری مشترکان ایرانی از خدمات نسل های جدید تلفن های همراه داشته باشند.طی ماه های آینده نسل چهارم تلفن های همراه در رقابت تنگاتنگ شرکت های بزرگ تولیدکننده به مشترکان دیگر کشورهای جهان ارائه می شود این در حالی است که مشترکان ایرانی امیدوارند پس از بهره برداری از اپراتور سوم تنها خدمات نسل سوم تلفن های همراه در اختیار آنها قرار داده شود که البته در تحقق این امید نیز اما و اگرهایی وجود دارد. مردم ایران نیز مانند دیگر مردم جهان خواهان استفاده از سرویس های جدید تلفن های همراه چون برقراری ارتباط تلفن همراه با اینترنت با سرعت انتقال دیتای بالا هستند اما متاسفانه نسل دوم تلفن های همراه به دلیل پایین بودن سرعت انتقال اطلاعات (6/9 کیلوبیت بر ثانیه) به هیچ وجه جوابگوی این نیاز مشترکان نیست، برهمین اساس متخصصان و کارشناسان مرکز تحقیقات وزارت ارتباطات در تلاش هستند تا پس از آزمایش نسل سوم تلفن های همراه و موفقیت آمیز بودن تحقیقاتشان آن رابرای استفاده مشترکان به بازار عرضه کنند.
کمال محامدپور، معاون آموزشی و پژوهشی وزارت ارتباطات در گفت و گو با سرمایه اظهار می دارد: «پایلوت های نسل سوم تلفن همراه که تحت سیستم های آزمایشگاهی مرکز تحقیقات وزارتخانه قرا دارد، در حال حاضر میان مشترکان خاصی توزیع شده است تا وضعیت تطبیق سرویس های این نوع از گوشی ها و درصد هماهنگی آنها با اپراتورهای کشور مشخص شود.» وی می افزاید: «این سیستم عموماً در اختیار محققان سیستم نسل سوم تلفن های همراه قرارداده شده است تا پس از استفاده از این سیستم، به راحتی بتوانند نقاط ضعف آن را شناسایی کنند.»
محامدپور در ادامه تکنولوژی نسل سوم تلفن های همراه را بسیار متفاوت با فناوری نسل های فعلی آن در ایران عنوان و خاطرنشان می کند: «MMS و GPRS» سیستم های مولتی مدیا و پیام های چندرسانه ای از جمله خصوصیات ذاتی نسل های سوم تلفن های همراه هستند که امکانات آنها به سهولت در اختیار متقاضیان قرار می گیرد.»
وی در پاسخ به این پرسش که چه ضمانتی برای جلوگیری از تکرار سرنوشت MMS برای سرویس های نسل سوم تلفن های همراه وجود دارد، تصریح کرد: «هیچ ضمانتی برای این موضوع وجود ندارد چراکه شرایط کشور تعیین کننده نوع خدمات قابل ارائه وزارت ارتباطات است اما در پروانه اپراتور سوم که خدمات آن از سوی نسل سوم تلفن های همراه ارائه می شود صراحتاً بر ارائه سرویس های مذکور به مشترکان تاکید شده است.»
معاون آموزشی و پژوهشی وزارت ارتباطات با بیان اینکه در این پروژه تحقیقاتی چهار سایت BTS تلفن همراه نسل سوم راه اندازی شده است، یادآور شد: «برای اتمام این پروژه، کارایی شبکه برای یکصد مشترک خاص (مجموعه وزارت ارتباطات) تست خواهد شد تا سرویس های این شبکه نیز آزمایش شود.» وی تاکید می کند: «بهره برداری از سیستم MMS تلفن های همراه نیز در برهه ای از زمان با ابلاغیه دستگاه های امنیتی کشور متوقف شد اما در حال حاضر پس از تصویب تعرفه آن در سازمان تنظیم مقررات قابلیت اجرایی پیدا کرده است و در آینده نزدیک در اختیار متقاضیان قرار خواهد گرفت.»
صابر فیضی مدیرعامل شرکت مخابرات نیز در رابطه با وضعیت سرویس های شرکت مخابرات به منظور ارائه خدمات نسل سوم تلفن های همراه تاکید می کند: «امکانات فنی شرکت مخابرات برای پاسخ به درخواست های متقاضیان نسل سوم تلفن همراه مهیاست اما ارائه سرویس های آن تنها پس از راه اندازی اپراتور سوم امکانپذیر خواهد بود.» وی می افزاید:«سیاست دولت و مجموعه وزارت ارتباطات بر اساس ارائه خدمات نوین ارتباطی از طریق نسل جدید تلفن های همراه و اپراتور سوم است.»

نسل سوم و تاریخچه آن
استانداردسازی سیستمی جامع در مخابرات برای نخستین مرتبه در سال 1998 توسط متخصصان جهانی کارگروه تدوین استاندارد نسل سوم (GPP3) شکل گرفت. این سیستم که نسل سوم سیستم های مخابرات سیار نامیده شد، می تواند سرویس های چندرسانه ای (صدا، دیتا و تصویر) را با سرعت مناسب در اختیار مشترکان قرار دهد و استانداردهای آن نیز تحت عناوین Release4، Release5 و Release99 منتشر شده است. سیستم نسل سوم در اتحادیه جهانی مخابرات (ITU) به نام IMT2000 شناخته می شود که شامل دو سیستم مطرح اروپایی (UMTS) و آمریکای (CDMA2000) است. نخستین شبکه تجاری نسل سوم را یک شرکت ژاپنی در اکتبر سال 2001 میلادی در ژاپن راه اندازی کرد که هم اکنون بالغ بر سه میلیون مشترک نسل سوم (UMTS) را در این کشور تحت پوشش قرار داده است. همچنین در حال حاضر بالغ بر 120 مجوز استفاده از طیف فرکانسی نسل سوم در کشورهای مختلف واگذار شده است و اپراتورهای مختلف بیش از 120 میلیارد دلار جهت خرید مجوزهای طیف فرکانسی نسل سوم هزینه کرده اند. از جمله کشورهایی که شبکه موبایل نسل سوم در آنها به صورت تجاری راه اندازی شده است می توان به انگلستان، اتریش، آلمان، یونان، دانمارک، ایتالیا، هلند، سوئد، استرالیا، امارات متحده عربی، هنگ کنگ و اسپانیا اشاره کرد که بیش از 20 شبکه را دربرمی گیرند و پیش بینی می شود شبکه های تجاری موبایل نسل سوم در فاصله سال های 2008 تا 2010 میلادی به اوج شکوفایی تجاری خود نائل شوند.
از جمله مهم ترین ویژگی های نسل سوم تلفن های همراه انتقال دیتا با سرعت بالا و ارائه سرویس های مالتی مدیا، استفاده از این تکنولوژی به گسترش فرهنگ استفاده از IT، عملی شدن ایده های تجارت الکترونیکی دولت الکترونیکی و آموزش الکترونیکی است.

ابهام در امکان استفاده از خدمات نسل سوم
افشار فروتن لاریجانی رئیس هیات مدیره انجمن صنفی فروشندگان سیم کارت و گوش تلفن همراه در گفت و گو با خبرنگار «سرمایه»، نسل سوم تلفن های همراه را دارای کاربردهای متفاوتی با گوشی های موجود در بازار ایران می داند و خاطرنشان می کند: «این مدل از گوشی ها در جایگاه یک رایانه جیبی برای مشترک عمل می کند که دارای قابلیت های متنوعی در دنیای دیجیتال است.» وی می افزاید:«باید پیش از ارائه گوشی های نسل سوم ارزیابی هایی در رابطه با میزان استفاده از قابلیت های این نوع از گوشی ها برای مشترکان کشورمان به عمل آید تا مشخص شود امکان بهره برداری از تمام سرویس های گوشی های نسل سوم برای متقاضیان فراهم است یا خیر؟»
لاریجانی تصریح می کند: «در حال حاضرسیستم MMS در تمام گوشی های نسل دوم تلفن همراه وجود دارد اما متاسفانه امکان استفاده از سرویس آن برای مشترکان اپراتورهای اول و دوم مهیا نیست.» وی متذکر می شود: «بنابراین مسوولان وزارت ارتباطات باید ابتدا امکان استفاده از تمامی قابلیت های گوشی های نسل دوم را برای مشترکان فراهم می کردند و پس از آن بهره برداری از گوشی های نسل سوم را در دستور کار خود قرار می دادند.» براساس ارزیابی کارشناسان نسل سوم تلفن همراه برخلاف گوشی های نسل های پیش از خود عمر چندان درازی نخواهد داشت و در حال حاضر نیز برخی از کشورهای پیشرفته جهان در حال انطباق سیستم های مخابراتی خود با نسل های 5/3 و چهار گوشی های تلفن های همراه هستند این در حالی است که در کشور ما هنوز خدمات نسل دوم تلفن های همراه به صورت کامل به متقاضیان عرضه نشده است. البته لازم به ذکر است فروش اسناد اپراتور سوم که تنها مجری خدمات نسل سوم تلفن های همراه است در هفته جاری آغاز شد و قرار است برنده مزایده آن تا پایان دی ماه انتخاب شود تا از نخستین ماه های سال 88 سیم کارت های آن به متقاضیان ارائه شود، البته تمامی این برنامه ها تنها در صورت حضور مسوولان فعلی وزارت ارتباطات و عدم دخالت ارگان های دیگر در روند فعالیت های اپراتور سوم عملیاتی خواهد شد بر همین اساس مقتضی است مسوولان شرکت مخابرات پیش از تصمیم گیری برای ارائه خدمات جدید به مشترکان ابتدا اقدام به هماهنگی های برنامه های خود با برخی از دستگاه های ذی ربط کنند تا پیش از ایجاد سراب خدمات جدید مخابراتی برای متقاضیان، آنها از میزان واقعی سرویس های اپراتور جدید آگاهی داشته باشند.