میثم لطفی: جمهوری خلق چین که معمولاً به طور خلاصه چین خوانده می شود، در شرق قاره پهناور آسیا واقع شده و پایتخت آن پکن (بیجینگ) است. چین هم اکنون به عنوان پرجمعیت ترین کشور جهان محسوب می شود و این طور که در افسانه های این کشور آمده، نام چین از نام خاندانی به همین اسم گرفته شده که همزمان با اشکانیان بر چین فرمانروایی می کردند. این نام از راه زبان فارسی به دیگر زبان ها راه یافت تا آنکه چین به یکی از مشهورترین کشورهای جهان تبدیل شد.
اقتصاد کشور چین در سال های اخیر به طور قابل ملاحظه ای رونق یافته تا آنکه بانک جهانی وضعیت اقتصادی این کشور را مطلوب و محیط اقتصاد کلان آن را باثبات توصیف کرده است. دولت چین در گزارشی اعلام کرده حجم اقتصاد آنها در سال 2004 میلادی معادل8/16 درصد بیشتر از رقمی بوده که در بدو امر محاسبه شده بود. حجم اقتصاد چین تقریباً 283 میلیارد دلار بیشتر از مقداری است که آمار قبلی نشان داده بود. این طور که کارشناسان دریافته اند، هم اکنون فعالیت های اقتصادی چین از ایتالیا توسعه بیشتری دارد که این امر باعث شده بعد از بریتانیا و فرانسه در مقام ششم جهان قرار بگیرد. چنانچه رشد کنونی اقتصادی چین با همین روند ادامه پیدا کند، پرجمعیت ترین کشور دنیا تا پایان سال جاری میلادی ممکن است عنوان چهارمین اقتصاد بزرگ جهان را از آن خود کند و در این صورت، باید خود را برای مقابله با پیامدهای سیاسی و اقتصادی این موضوع آماده کند.
ورود به هزاره سوم و رقابت برسر حکومت هرچه بیشتر بر کشور موجب شد بازی سیاسی جدیدی بین کشورهای چین، هند، ژاپن و آمریکا آغاز شود. در حالی که هند مذاکرات خود را با چین برای حل اختلافات مرزی آغاز کرده، دولت چین امیدوار است با تضعیف اتحاد موجود بین دو کشور ژاپن و آمریکا نقش اقتصادی و سیاسی خود در جهان را بیشتر تثبیت کند. براساس آخرین آمارهایی که از سوی مراکز بین المللی منتشر شده، جمعیت کشور چین هم اکنون3/1 میلیارد نفر محاسبه می شود که پس از آن کشور هند با 2/1 میلیارد نفر قرار گرفته است. اگرچه تا قرن هجدهم میلادی این دو کشور به تنهایی نزدیک به نیمی از تولید جهانی را به خود اختصاص داده اند اما در سال های اخیر بین آنها مشکلات فراوانی بروز کرده است. کشور چین نزدیک به 5/9 میلیون کیلومتر مربع مساحت دارد که بیشتر آن خشکی است و تنها بخش کوچکی از این کشور پهناور را آب فراگرفته است. وسعت چین به قدری زیاد است که با کشورهای افغانستان، بوتان، بورما، هند، قزاقستان، کره شمالی، قرقیزستان، لائوس، مغولستان، نپال، پاکستان، روسیه، تاجیکستان، ویتنام، هنگ کنگ و ماکائو هم مرز است.
چین و ارتباطات
مقامات چین در کنار رشد و توسعه قابل ملاحظه ای که در بخش های اقتصادی داشته اند، سعی کرده اند دامنه فعالیت های خود را در حیطه ارتباطات نیز تا اندازه زیادی رونق بخشند. درحال حاضر میزان دسترسی مردم چین در نقاط مختلف این کشور به ابزارهای نوین ارتباطی به طور چشمگیری افزایش یافته و در کنار توسعه ارتباطی در شهرها، روستاهای چین نیز توانایی استفاده از این خدمات را کسب کرده اند.
دولت چین در کنار افزایش استفاده از فیبر نوری کوشیده ارتباطات ماهواره ای خود را نیز توسعه بخشد. هم اکنون55 ایستگاه زمینی ماهواره ای در چین دایر شده که امکان ارتباطات لحظه به لحظه چین با کشورهای مختلف جهان، به خصوص کره شمالی و ژاپن را فراهم می آورد. طبق آمارهای رسمی که دولت چین به تازگی منتشر کرده، هم اکنون بیش از 756/311 میلیون مشترک تلفن ثابت در چین وجود دارد که در مقابل، تعداد مشترکان تلفن همراه این کشور به824/334 میلیون نفر می رسد. در کشور چین 3240 ایستگاه تلویزیونی وجود دارد که 209 عدد آنها زیر نظر تلویزیون مرکزی چین، 31 عدد زیر نظر ایستگاه های شهری تلویزیون و سه هزار ایستگاه زیر نظر تلویزیون های محلی اداره می شوند. اطلاعات رسمی دیگری که در مورد وضعیت اینترنتی در چین منتشر شده حاکی از آن است که تا سال 2005 میلادی 187 هزار و 508 پایگاه اینترنتی با پسوند cn که پسوند رسمی سایت های این کشور است، راه اندازی شده است. در همین سال تعداد کاربران آنلاین چین 111 میلیون نفر اعلام شده بود.
چین و فناوری اطلاعات
تعداد زیادی از کارشناسان بر این باورند که سرعت پیشرفت و تولید در صنعت فناوری اطلاعات بسیار فراتر از سرعت به کارگیری آن در جوامع است و به همین خاطر حتی پیش فرض های ذهنی افراد جامعه هم در مواجهه با ابزار فناوری اطلاعات نادرست و ناقص می ماند. توسعه فناوری اطلاعات با این سرعت موجب شده چین در زمینه داشتن بیشترین تعداد کاربر آنلاین پس از آمریکا در دومین رتبه جهانی قرار بگیرد. تحقیقات جدیدی که نتایج آن در پایگاه اینترنتی KataWeb منتشر شده، نشان می دهد آمریکا به عنوان نخستین کشور جهان برای داشتن بیشترین کاربر آنلاین محسوب می شود که پس از آن پرجمعیت ترین کشور جهان یعنی چین جای گرفته است. در سال 2007 میلادی تعداد کاربران اینترنتی در کشورهای آسیایی از جمله چین و هند از رشد قابل توجهی برخوردار بوده و در حالی که میزان تمایل کاربران چینی برای استفاده از خطوط پهن باند روز به روز افزایش می یابد، این قبیل ارتباطات به تعداد خطوط پهن باند آمریکا نزدیک تر شده و سرعت گسترش خطوط و استقبال عمومی از آن بسیار بالا رفته است. در حال حاضر شمار خطوط پهن باند در کشور چین 35 میلیون و در کشور آمریکا 41 میلیون است که کارشناسان پیش بینی می کنند چین تا چند سال دیگر می تواند از آمریکا پیشی بگیرد. این کارشناسان احتمال می دهند که تا پایان سال جاری میلادی تعداد کاربران اینترنتی چین با افزایش چشمگیری روبه رو خواهد شد.
رسانه های محلی اعلام کرده اند در حال حاضر توسعه اینترنت در بین شهرها و روستاهای چین یکسان نبوده و درصد تعمیم کاربران اینترنت در روستاها تا اندازه زیادی پایین تر از شهرها است و در کنار این مساله گفته می شود اینترنت چینی از حالت تخصصی به خدمات برای عموم مردم تبدیل شده است. در روند رشد سریع اینترنت، قلمروهایی مانند پیام اینترنتی، موتور جست وجو، بانک اینترنتی، تجارت الکترونیکی و بازی از طریق شبکه اینترنت رشد قابل ملاحظه ای داشته است. شمار کاربران اینترنت در سراسر جهان بیش از 970 میلیون نفر اعلام شده است.
گوگل؛ شریک جدید چینی ها
از آنجایی که میزان دسترسی مردم چین به اینترنت افزایشی چشمگیر یافته، مسوولان امنیتی این کشور می کوشند
با محدود کردن فعالیت موتورهای جست وجوگر و زیرنظر گرفتن فعالیت های آنها جلوی دسترسی کاربران خود به برخی اطلاعات را بگیرند. براساس تصمیمات گرفته شده در پارلمان چین، از این پس 10 موتور جست وجوی برتر اینترنتی فعالیت هایشان کاملاً کنترل می شود تا اطلاعات غیراخلاقی و مخالف مسائل امنیتی چین به دست کاربران این کشور نرسد. نتایج حاصل از آخرین مطالعات انجام شده در کشور چین نشان می دهد 70 درصد از کاربران این کشور برای یافتن اطلاعات مورد نظر خود به موتور جست وجوی Baidu یا گوگل مراجعه می کنند. تاکنون 40 هزار کلمه کلیدی در سایت Baidu مربوط به سایت های غیراخلاقی شناسایی شده که نشان می دهد دیگر کاربران قادر به مراجعه به سایت های مذکور نیستند. چین در 10 روز نخست مقابله خود با سایت های غیراخلاقی که از اوایل ماه جولای سال جاری آغاز شده، 700 سایت اینترنتی غیرقانونی را شناسایی و مسدود کرده است.چین در آخرین تصمیماتی که در این زمینه اتخاذ کرده بود، اعلام کرد امکان دسترسی کاربران خود در شهرهای بزرگ را به سایت اینترنتی گوگل از بین برده تا امنیت خود را هر چه بیشتر حفظ کند. اخباری که از رسانه های محلی چین به گوش می رسد نشان می دهد طی هفته های گذشته بسیاری از کاربران خانگی چینی که در شهرهای بزرگ این کشور به سر می برند، برای دسترسی به موتورجست وجوی جهانی گوگل با مشکلات فراوانی مواجه شدند. اگرچه بیشتر کاربران چینی توانایی استفاده از خدمات این موتورجست وجو را ندارند اما رسانه های محلی گزارش دادند Google.cn که نسخه چینی سایت اینترنتی گوگل است، به فعالیت خود ادامه می دهد.
این قبیل اقدامات که به عنوان شکست بزرگ اقتصادی برای شرکت گوگل محسوب می شود، باعث شد این شرکت با برخی محدودیت های چین کنار بیاید. نگارش چینی موتور جست وجوی گوگل از قوانین سانسور مطالب حساس در کشور چین پیروی می کند و به همین علت مقامات چینی اجازه ادامه فعالیت را به آن اهدا کرده اند. گفته می شود علاوه بر سایت اصلی موتور جست وجوی گوگل، بخش اخبار این سایت اینترنتی نیز فیلتر شده است. طرفداران جریان آزاد اطلاعاتی اقدام جدید گوگل در زمینه راه اندازی نگارش سانسور شده موتورجست وجوی خود در چین را مورد انتقاد قرار داده اند که البته گفته می شود پیش از این شرکت های مایکروسافت و یاهو نیز برای ادامه دسترسی به جامعه اطلاعاتی در حال رشد چین، در برابر درخواست های دولت این کشور مبنی بر سانسور مطالب حساس، تسلیم شده بودند.