در واپسين روزهاي پخش «مستند دفاع مقدس»، بازتاب آن به طور گسترده‌تري بويژه در ميان رزمندگان و فرماندهان دوران دفاع مقدس بروز كرده است. محسن رضايي مي‌گويد: پس از 20 سال از پايان جنگ اين نخستين بار است كه دوستان هنرمند ما در صدا و سيما توانستند تصوير جامع و جمع‌بندي شده‌اي از 8 سال دفاع مقدس ملت ايران را به تصوير بكشانند.
به گزارش واحد مركزي خبر، فرمانده سپاه پاسداران در دوران 8 سال دفاع مقدس مي‌افزايد: ملت ايران در مستند دفاع مقدس مجموعه‌اي فشرده از فعاليت‌هاي همه نهادهاي مسوول و اجرايي در كشور شامل نيروهاي جهاد سازندگي و وزارتخانه‌ها، ارتش، سپاه و بسيج و مسوولان كشور مشاهده كردند، البته جاي برخي شخصيت‌ها مثل شهيد بهشتي و رجايي كه بخصوص در جلسات اوليه شوراي‌عالي دفاع كه در فشارهاي سختي قرار داشتند و مهم‌ترين حاميان رزمندگان بودند، خالي بود.
محسن رضايي معتقد است مستند دفاع مقدس توانست در مجموع تلاش همه نيروها و از طرف ديگر فعاليت‌هاي انبوهي را كه با دست خالي صورت گرفته بود، نشان دهد.وي مي‌افزايد: در دفاع مقدس بيش از 60 هزار نوار صوتي وجود دارد كه صحبت‌هاي بسياري از فرماندهان شهيد و تصميم گيري‌هاي جنگ در اين نوارها ضبط شده و قابل استفاده است. وي مي‌افزايد: مكتوبات فرماندهان و رزمندگان نيز قابل جمع‌آوري و گردآوري است اما در مستند دفاع مقدس احساس كردم كه تلاش شده از تمام منابع استفاده شود.
محسن رضايي با اشاره به برخي انتقادهايي كه از مستند دفاع مقدس مي‌شود، مي‌گويد: به نظرم انتقادهايي كه مي‌شود بسيار طبيعي است با توجه به پيچيدگي، حجم و گسترده بودن كار، من انتظار انتقادهاي بيشتري را از اين كار شجاعانه داشتم. شايد يكي از دلايلي كه هنوز خودم خاطراتم را ننوشتم به همين دليل است كه معمولا در بيان واقعيت‌ها اين طور نيست كه همه راضي باشند. در بيان واقعيت‌ها ممكن است يك عده احساس كنند كه حق مطلب ادا نشده است.
محسن رضايي مي‌افزايد: مستند دفاع مقدسي كه شما تهيه كرديد براي نخستين بار توانست بعضي وقت‌ها وارد بخش‌هايي از جعبه سياه جنگ شود.فرمانده سابق كل سپاه مي‌گويد: نواقصي در اين مجموعه وجود داشت كه در آينده قابل رفع است اما از عزيزاني كه در ساخت اين مجموعه تلاش كردند و اين تصاوير را خودشان در دوران دفاع مقدس ضبط و تهيه كردند قدرداني و تشكر مي‌كنم.

شمخاني: مستند دفاع مقدس خط‌شكني بود
همچنين امير دريابان علي شمخاني هم معتقد است كه ساخت مستند دفاع مقدس خط شكني بزرگي بود ضمن اينكه داراي تنوع و گستردگي است و فقط از جنس باروت نيست بلكه تركيبي از مسائل مديريتي، سياسي، اقتصادي و نظامي است.
وي با اشاره به برخي انتقادهايي كه از اين مجموعه شده است، مي‌گويد: انتقادهايي كه وجود دارد نسبت به طبيعت اين كار اندك است؛ اما توجه به اين نكات مي‌تواند اين كار بزرگ را از نظر تاريخي پر اثرتر كند. شمخاني مي‌افزايد: اين مستند كاري كاملاً مبتكرانه، شجاعانه، جسورانه و منحصر به فرد است و احسنت بر دست اندركاران ساخت آن كه در سال خلاقيت و نوآوري اين نوآوري را در حوزه دفاع مقدس انجام دادند.
شمخاني مي‌افزايد: ساخت «مستند دفاع مقدس» در مقايسه با «مستند سيره عملي امام روح‌الله» كار بزرگ و پيچيده‌اي است، «مستند سيره عملي امام روح‌الله» فاقد پيچيدگي‌هايي بود كه مستند دفاع مقدس دارد.
در مستند امام روح‌الله، امام محور بود و همه حوادث بر مبناي محور امام مي‌چرخيد، شايد جمع و جور كردنش كار سهلي بود؛ اما ساخت مستند دفاع مقدس كاري وسيع، پيچيده با بازيگران فراوان است و من از انعكاس مردمي مستند دفاع مقدس احساس مي‌كنم انعكاس خيلي خوبي دارد و مخاطبان خاص خودش را پيدا كرده است.
شمخاني معتقد است موضوع ديگري كه موجب محدوديت كار ساخت اين مستند شده اين است كه فضاي جبهه‌ها فضاي من مي‌روم تا تو بماني بود نه فضاي تصويربرداري و عكس گرفتن، بنابراين رزمندگان و فرماندهان اكراه داشتند از اين موضوع و اين محدوديت ثانوي را بر شما تحميل كرد و شما منابع فراوان و در دسترس نداريد.
محدوديت سوم شما اين است كه برخي محذورات را بايد رعايت كنيد يعني وقتي امروز به جنگ نگاه مي‌كنيد، محدوديت‌هايي خود را بر شما تحميل مي‌كند كه اين محدوديت‌ها ممكن است ناشي از ميزان كاركرد يك سازمان و رقابت‌هاي سازماني باشد بنابراين، اين 3 محدوديت و تعداد زياد بازيگران كار ساخت اين مستند پيچيده را مشكل كرده است.
شمخاني در پاسخ به اين سؤال كه آيا بعد از دفاع مقدس چنين كاري ديده‌ايد، مي‌گويد: اصلا؛ اين كار منحصر به فرد است. اين فرمانده ارشد سال‌هاي دفاع مقدس معتقد است در چنين برنامه‌هايي بايد اين نكته رعايت شود كه با نگاه امروز جنگ را نبينيم يعني رويدادهاي جنگ بر مبناي مسائل امروز تحليل نشود.
شمخاني مي‌گويد: ما بايد جنگ را توصيف كنيم و توصيف بايد مبتني بر تحليل صورت گيرد.
وي مي‌گويد: من معتقدم در مستند دفاع مقدس شما خوب توانستيد مخاطب را پاي تلويزيون بكشانيد؛ ما در جنگ مراحلي داشتيم شامل پيشروي دشمن، توقف دشمن، تثبيت دشمن، پاكسازي دشمن و تعقيب دشمن كه اينها هر كدام تاريخچه‌هاي مفصلي دارد.