سیده آمنه موسوی: راه اندازی GPRS یا اینترنت تلفن همراه از جمله برنامه های کش وقوس دار شرکت ارتباطات سیار است که به دفعات اجرای آن به تعویق افتاده است و در آخرین اظهارنظر ارائه شده از سوی مسوولان شرکت مخابرات زمان دقیقی به منظور پیاده سازی این طرح در دسترس نیست این در حالی است که وحید صدوقی مدیرعامل شرکت ارتباطات سیار پیش از این اعلام کرده بود اینترنت تلفن همراه تا پایان شهریورماه به شهروندان تهرانی ارائه خواهد شد. اولین خلف وعده نخستین زمزمه های راه اندازی سرویس جی پی آر اس تلفن همراه توسط مسوولان شرکت ارتباطات سیار در تابستان سال86 مطرح شد و براساس وعده های مسوولان این شرکت قرار بود اینترنت تلفن همراه توسط اپراتور اول کشور تا پایان بهمن ماه و در وعده دیگر اسفندماه سال گذشته راه اندازی شود اما مسوولان این شرکت با توجیه مهیا نبودن نرم افزارهای فنی سیستم های اینترنت تلفن همراه آن را عملیاتی نساختند و به سرانجام رسیدن سرویس مذکور را به فروردین ماه سال جاری موکول کردند که متاسفانه این بار نیز تلاشی در راستای تحقق این وعده صورت نپذیرفت و بهره برداری از سرویس اینترنت تلفن همراه تا ابتدای شهریورماه به تعویق افتاد که در تازه ترین اظهارنظر ارائه شده از صابرفیضی مدیرعامل شرکت مخابرات ایران در خصوص نحوه استفاده شهروندان تهرانی از اینترنت تلفن همراه تصریح شده است: «سرویس GPRS تلفن همراه تنها برای عده محدودی از مشترکان خاص شرکت ارتباطات سیار فعال است.»
وی با بیان اینکه «این سرویس هم اکنون برای مشترکان عادی راه اندازی نشده است»، تاکید می کند: «ارائه سرویس یادشده به منظور تست و آزمایش روی گوشی های مشترکان خاصی است که مشکلات این سیستم را رفع کنند و پس از موفقیت آزمایشی روی گوشی های مشترکان یاد شده که از متخصصان شرکت ارتباطات سیار هستند این خدمات روی دیگر گوشی ها نیز راه اندازی خواهد شد.» مدیرعامل شرکت مخابرات در رابطه با دلایل تعویق چندباره زمان اجرای طرح اینترنت تلفن همراه در شرکت ارتباطات سیار خاطرنشان می کند: «از ابتدا نیز قرار نبود زمان دقیقی برای راه اندازی طرح اینترنت تلفن همراه از سوی مسوولان وزارت ارتباطات ارائه شود چراکه برای پیاده سازی طرح های فنی که تجهیزات آنها از سوی طرف خارجی تامین می شود ارائه زمان دقیق بی معناست.»
وی اظهار می دارد: «بهره برداری از اینترنت تلفن همراه مشترکان اپراتور اول تلفن همراه در شهریورماه نیز تنها از سوی مدیرعامل شرکت ارتباطات سیار بیان شده بود و دیگر مسوولان وزارت ارتباطات متفق القول هستند که تا زمان اعلام نتایج اجرای آزمایشی این طرح در سطح استان تهران نباید زمان دقیقی برای پیاده سازی آن ارائه کرد.»
وی خاطرنشان می کند: «از ابتدا نیز قابل پیش بینی بود اینترنت تلفن همراه تا شهریورماه به بهره برداری نخواهد رسید.»
البته به نظر می رسد که تنها مدیرعامل شرکت مخابرات برعدم ارائه زمان دقیق بهره برداری از اینترنت تلفن همراه تاکید دارد و دیگر مسوولان وزارت ارتباطات همچنان معتقد به ارائه استدلال هستند که از پشتوانه اجرایی خاصی برخوردار نیست و زمانی که با واکنش رسانه های جمعی کشور نسبت به عدم اجرای طرح های موردنظر در زمان مقرر مواجه می شوند با ارائه دلایلی چون بدقولی طرف خارجی سعی در کاهش بار مسوولیت خود نسبت به ایفای وظایف شان دارند آنچنان که محمد مهدی عطوفی معاون بازاریابی و امور مشتریان شرکت ارتباطات سیار تعویق مجدد اجرای طرح اینترنت تلفن همراه را به دلیل عمل نکردن واردکننده قطعات خارجی به تعهداتش و تاخیر در تحویل تجهیزات عنوان می کند و می افزاید: «این سرویس در حال حاضر به صورت پورتال و آزمایشی در تهران راه اندازی شده است و نتایج آن نیز به سراسر کشور تعمیم داده خواهد شد.» عطوفی در حالی بر ارائه سرویس جی پی آر اس به شهروندان تهرانی اصرار می ورزد که بر پایه اظهارات مدیرعامل شرکت مخابرات 50 هزار نفری که از خدمات سرویس اینترنت تلفن همراه استفاده می کنند همگی از متخصصان وزارت ارتباطات هستند.البته تنها معاون بازاریابی و امور مشتریان شرکت ارتباطات سیار نیست که کم کاری های مجموعه دولت را منتسب به خارجی ها می کند بلکه شخص وزیر ارتباطات نیز با بیان اینکه بدقولی طرف برنده مناقصه خارجی و عمل نکردن به تعهدات و پیچیدگی و حساسیت کار از جمله مهم ترین دلایل تاخیر اجرای سیستم اینترنت تلفن همراه است، خاطرنشان می کند: «نحوه حمل نامناسب تجهیزات این سیستم نیز از جمله دلایل دیگر عدم بهره برداری از پروژه مورد نظر در زمان های مقرر آن است.»
فراموش شدن خواسته مشترکان
در حالی که اپراتورهای مطرح کشورهای همسایه ایران و منطقه گوی سبقت را برای ارائه خدمات متنوع مخابراتی از یکدیگر ربوده اند، شرکت ارتباطات سیار به جهت دولتی بودن تشکیلات و تامین منابع مورد نظر خود به بودجه عمومی کشور هیچ کوششی به منظور ایجاد تنوع در سرویس های موجود خود نمی کند. هم اکنون نسل های سه و چهار سیستم های نوین خدماتی در راستای پاسخگویی به مطالبات متقاضیان به مشترکان اپراتورهای جهانی عرضه می شود اما در ایران حتی سرویس نسل 5/2 نیز با اما و اگرهای فراوانی چون تعهد متقاضی نسبت به تامین اینترنت از مراکز مجاز و فیلتر شده در اختیار آنها قرار می گیرد.
رمضانعلی صادق زاده رئیس کمیته مخابرات مجلس هفتم با انتقاد نسبت به تعویق مجدد بهره برداری از اینترنت تلفن همراه تصریح می کند: «در صورتی که قرار بود زمان دقیقی به منظور اجرای طرح جی پی آر اس تعیین نشود چرا مدیرعامل شرکت ارتباطات سیار به دفعات زمان پیاده سازی این سیستم را اعلام می کند و پس از آن با ارائه دلایلی آن را به تعویق می اندازد.» وی در گفت وگو با «سرمایه» می افزاید: «قرارداد اجرای سیستم جی پی آر اس از مدت ها پیش در وزارت ارتباطات منعقد شده بود و در صورتی که تامین کننده خارجی تجهیزات مورد نیاز این سیستم به تعهدات خود مبنی بر ارائه قطعات سیستم اینترنت تلفن همراه عمل نکرده است مسوولان شرکت ارتباطات سیار می توانستند ضمن فسخ قرارداد مورد نظر از شرکت دیگر قطعات را تامین کنند.» صادق زاده تاکید می کند: «مسوولان وزارت ارتباطات پیش از این، پایان فروردین ماه و پس از آن انتهای خردادماه و در نهایت ابتدای نیمه دوم سال 87 را زمان بهره برداری از سیستم اینترنت تلفن همراه شرکت ارتباطات سیار عنوان کرده بودند این در حالی است که حتی در شهریورماه نیز سیستم جی پی آر اس ارائه نشد.»
قافله تکنولوژی ها و فناوری های نوین جهانی هر روز از رشد و سرعت بیشتری برخوردار می شود و کشورهای مختلف با سطح های علمی متفاوت اعم از در حال توسعه یا توسعه یافته سعی می کنند ضمن همگامی برنامه های خود با علوم روز جهان، از سود سرشاری که از ارائه خدمات مدرن نصیبشان می شود بهره مند شوند اما به نظر می رسد این شیوه جدید درآمدزایی در مسوولان ایرانی چندان جذاب نیست.
و این بار توجیهی دیگر
علی مطهری رئیس کمیته مخابرات مجلس هشتم نیز ظهار می دارد: «وزارت ارتباطات باید پاسخگوی عدول از تعهداتی که نسبت به ارائه خدمات جدید به مشترکان تقبل کرده است، باشد.» وی با اشاره به اظهارات مسوولان شرکت ارتباطات سیار که وجود مشکلات فنی را دلیل اصلی عدم بهره برداری از سیستم اینترنت تلفن همراه عنوان می کنند، می افزاید: «کاستی های فرهنگی و اجتماعی نیز علاوه بر مشکلات فنی که مسوولان وزارت ارتباطات به آن اشاره دارند در عدم بهره برداری به موقع از سیستم های جدید ارزش افزوده شرکت ارتباطات سیار موثر است.» رئیس کمیته مخابرات مجلس تاکید می کند: «متخصصان زبده فنی ایرانی می توانند به راحتی اقدام به حل و فصل مسائل و مشکلاتی که در مسیر ارائه سیستم های نوین ارتباطی در کشور به وجود می آید، کنند اما در رابطه با هنجارها و باورهای اجتماعی و فرهنگی کشور برنامه خاصی ندارند و باید اجازه دهند گذشت زمان سبب حل این مسائل و مشکلات شود.» وی در پاسخ به این پرسش که اینترنت تلفن همراه و باورهای فرهنگی و اجتماعی مردم چه ارتباطی می توانند با یکدیگر داشته باشند، اظهار می دارد: «باید با یک پیش زمینه فرهنگی سرویس های جدید خدمات ارزش افزوده را به مشترکان ارائه کنیم تا بتوانند براساس موازین رسمی و اخلاقی کشور از آنها استفاده کنند.» رئیس کمیته مخابرات مجلس در حالی دغدغه های فرهنگی مسوولان وزارت ارتباطات را دلیل اصلی عدم بهره برداری از سیستم اینترنت تلفن همراه عنوان می کند که صابر فیضی مدیرعامل شرکت مخابرات ضمن رد آن صراحتاً تاکید می کند: «تنها مشکلات فنی سبب عدم پیاده سازی سیستم جی پی آر اس در کشور است.»
براساس دیدگاه های کارشناسان امر در مقطع کنونی وزارت ارتباطات تنها به دنبال افزایش تعداد مشترکان و درآمدزایی خود است و توجه خاصی نسبت به ارائه خدمات جدید به مشترکان فعلی خود و افزایش سطح رضایت مندی آنها ندارد این در حالی است که مطمئناً با ورود اپراتور سوم تلفن همراه به چرخه اپراتورهای فعال کشور که به صورت خودکار خدمات ارزش افزوده ای چون جی پی آر اس و ام ام اس را با خود به همراه دارد مردم دیگر رغبتی برای خرید سیم کارت هایی که خدمات آنها تنها در حد و اندازه های برقراری یک ارتباط ساده و ارسال چند پیام کوتاه است،نشان نخواهند داد.