رئيس کل بانک مرکزي از کاهش حجم چک پول در جامعه از 136 هزار ميليارد ريال به 40 هزار ميليارد ريال پس از ممنوعيت انتشار چک پول توسط بانکها خبر داد.
اوايل زمستان سال گذشته بود که روند رشد نقدينگي در کشور نگران کننده شد و طهماسب مظاهري رئيس کل وقت بانک مرکزي نيز دائما نسبت به رشد آن هشدار مي داد.
برخي مسئولان ارشد دولتي نيز در آن مقطع با ريشه يابي رشد فزاينده حجم نقدينگي از پشت پرده چاپ چک پولهاي بانکها گفتند که نشان مي داد: حرکت خزنده اين نظام در آن مقطع موجب افزايش شديد حجم نقدينگي شده بود.
محمود احمدي نژاد رئيس جمهور نيز در همان زمان گفته بود: بانک‌هاي دولتي از تغيير و تحولات مديريتي بانک مرکزي سوء استفاده کرده و چک پول‌هاي وسيعي چاپ کردند و منابع را به سمت بازرگاني و خدمات سوق دادند که در نتيجه سهم بخش بازرگاني و خدمات از 4 درصد سال 83 به 48 درصد در شرايط فعلي رسيد. چک پول‌هايي هم که چاپ شد عمدتاً خلاف قانون بود.
رئيس قوه مجريه خاطر نشان کرده بود: اين خلق پول از طرف بانک‌هاي دولتي اتفاق افتاد و اين منابع به سمت کالاهاي بازرگاني و خدمات سوق پيدا کرد که به يکباره نقدينگي سنگيني را به بازار تحميل کرد.
اواخر زمستان سال گذشته و بهار امسال بانک مرکزي سياستهايي جديد اتخاذ کرد که براساس آن، انتشار چک پول ضابطه مند شد. در اين ميان، اختيار انتشار انواع چک پول از بانکها از اواخر مردادماه امسال سلب و بانک مرکزي رسا وارد انتشار چک پول شد.
محمود بهمني رئيس کل بانک مرکزي با بيان اينکه روند انتشار چک پول توسط بانکها ديگر کاملا منتفي است و اگر چک پولي توسط بانکي منتشر مي شود بايد معادل همان مبلغ بلوکه شود، گفت: در غيراين صورت، مثل اين است که به جاي چک، اسکناس چاپ مي کنيم ، يعني اين مفهوم را مي يابد که علاوه بر بانک مرکزي ، تمام بانکها اسکناس منتشر مي کنند.
وي درباره چگونگي جايگزيني ايران چکهاي بانک مرکزي به جاي ايران چک بانکها يادآور شد: درمرحله اول ، قرار شد هر ميزان چکي به اين بانک در اختيار بانکها قرار مي دهد را معادل آن اسکناس از آنها گرفته و بلوکه شود تا افزايش نقدينگي نداشته باشيم و در مراحل بعدي يا اسکناس درشت جايگزين مي شود و چکها به طور کلي جمع مي شود و يا اگر چکي در اختيار بانکها قرار دهيم ، باز بايد کنترل شده باشد و معادل آن به بانک مرکزي اسکناس بدهند.
رئيس کل بانک مرکزي گفت: قبل از اينکه ايران چکهاي بانک منتشر شود، 136 هزار ميليارد ريال ايران چک در جامعه موجود بود که با توجه به اعتبار چک ها که بين 6 تا يک سال است الان اين چک پولها جمع آوري شده و حدود 40 هزار ميليارد ريال رسيده است.
او با اشاره به اينکه حجم نقدينگي کاهش يافته و از حدود 37 درصد به زير 20 درصد رسيده است، افزود: اين رشد در پايان اسفند امسال از 20 درصد تجاوز نخواهد کرد.