كارشناسان اعتياد نسبت به آنچه كه آن را «توسعه شبكه براندازي نرم محرك‌ها» در كشور به دست سودجويان خواندند ، هشدار و توضيح دادند: «محرك‌ها كه عمدتا حاوي تركيبات متامفتامين هستند، آرام آرام جاي مخدرها را مي‌گيرند. نرسد روزي كه اين مواد در برابر ما قد علم كرده باشند و ما، سرگردان تازه به دنبال سپر باشيم!»
به گزارش ايسنا ، كريستال يا شيشه، حاوي تركيبات متامفتامين و يك داروي محرك بسيار قوي است كه به گفته كارشناسان، با عناوين عوام‌فريبي چون «عامل افزايش توان جسمي»، «داروي محركه جنسي» ، «عامل زيبايي و تناسب اندام» و بسياري موارد ديگر، براي فروش آن در جامعه بازاريابي مي‌شود.
بر اساس اين گزارش ، شيوع مصرف شيشه در كشور به عنوان يك ماده محرك از حدود شش سال پيش و ورود اين ماده به ايران به وسيله قاچاق آغاز شد كه متاسفانه با گذشت زمان هروئين نيز به تركيبات اين ماده اضافه شد، اين درحاليست كه بنابر تاكيد درمان‌ گران ، اعتياد و وابستگي جسمي و روحي معتادان به شيشه و مواد محرك، بسيار خطرناك‌تر و شديدتر از اعتياد به مخدرها و اعتيادآورهاي سنتي رايج در كشور است.
در اين ميان، متاسفانه با توجه به هزينه بالاي خريد شيشه و محرك‌ها، به تركيبات اين ماده در كشور هرويين ناخالص افزوده مي‌شود كه از اين طريق، تخريبات جسمي آن در كنار آسيب‌هاي رواني مصرف، به شدت افزايش يافت؛ به گونه‌اي كه اين ماده در حال حاضر با تركيب «هروئين زياد و متامفتامين كم» و با ايجاد بيش از 90 درصد آسيب جسمي، اولين ماده محرك مرگ‌آور در كشور و در تمام دنياست.
در عين حال با توجه به افزودن هرويين ناخالص به تركيب محرك‌ها، علاوه بر عوارض خاص متامفتامين يعني تحرك زياد، كاهش خواب، افزايش انرژي، پرخاشگري و پرحرفي، پيري زودرس، تضعيف سيستم ايمني بدن و در صورت مصرف طولاني، جنون، عوارض جسمي ديگري از جمله وابستگي و اعتياد شديد به هروئين و در نهايت مرگ نيز به مصرف محرك‌ها افزوده شده است.

وجود بيش از 26هزار معتاد به شيشه
دكتر حسن رفيعي ـ مجري طرح ارزيابي وضعيت اعتياد در كشور ـ در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا، نسبت به رشد مصرف شيشه كه آن را ماده‌اي بسيار خطرناك و با الگوي مصرف شديد توصيف كرد، هشدار داد و اعلام كرد: بر اساس آخرين يافته‌هاي به دست آمده از ارزيابي وضعيت اعتياد و سوءمصرف مواد در كشور، 2/2 درصد معتادان با جمعيت پايه كمتر از يك ميليون و 200 هزار نفر، معتاد به مصرف شيشه هستند.
وي با تاكيد بر اين كه الگوي مصرف شيشه و اعتيادآوري آن بسيار شديد است، افزود: با اين احتساب حدود 26 هزار و 400 نفر، معتاد به مصرف ماده بسيار خطرناكي به نام شيشه هستند كه در كمتر از يك سال فرد مصرف كننده را زمين‌گير مي‌كند.
به گفته مجري طرح ارزيابي وضعيت اعتياد در كشور (RSA)، بنابر گفته‌هاي مراجعه‌كنندگان به مراكز درمان مصرف مواد محرك و همچنين، به استناد اعترافات توليدكنندگان و توزيع‌كنندگان دستگيرشده اين ماده، در تركيب توليد شيشه از موادي چون فسفر يد و سودوافدرين به عنوان موادي با خاصيت تحرك‌زايي اندك و نيز مواد قطع‌كننده آبريزش بيني استفاده مي‌شود!
وي شيشه را ماده‌اي بسيار خطرناك‌تر از همه مواد محرك ديگر و انواع آمفتامين‌ها ذكر و اظهار كرد: در اين زمينه نيازمند هجمه‌اي از اطلاع‌رساني به نسل جوان هستيم كه حداقل اگر در مراسم و پارتي‌هاي خارج از عرف شركت مي‌كنند، از مصرف مواد خطرناكي كه معمولا در اين مراسم به آن‌ها تعارف مي‌شود و كاملا اعتيادآور است، خودداري كنند.

جايگزيني محرك‌ها با مواد مخدر در ايران
علاوه بر اين، دكتر زويا ابراهيمي‌فر ـ مديرعامل موسسه سلامت معتادان ـ نيز در اين ارتباط، نسبت به جايگزيني مواد محرك و توهم‌زا در كشور با مواد مخدر هشدار داد و با اشاره به اين كه «زنگ خطر اعتياد به محرك‌ها به صدا در آمده است»، گفت: اعتياد به اين مواد بسيار سخت‌تر و عوارض مصرف آن‌ها بسيار بيشتر از مواد مخدر است.
اين كارشناس درمان اعتياد همچنين اعلام كرد: ورود غيرقانوني و مصرف مواد محرك و توهم‌زا كه در دهه 70 در ايران نيز آغاز شد، بسيار محدود و مختص به افراد خاصي بود كه معمولا اين مواد را از خارج از كشور سوغات مي‌آوردند، اما متاسفانه به دليل بي‌توجهي نسبت به رشد مصرف اين مواد در كشور و همچنين بي‌اعتنايي نسبت به هشدارهاي اعلامي در اين مورد، مصرف مواد محرك و توهم‌زا از دهه 80 با سرعت قابل توجهي در كشور افزايش يافت و اين افزايش مصرف همچنان ادامه دارد.
وي شايع‌ترين نوع ماده مصرفي از گروه محرك‌ها در ايران را متامفتامين يا شيشه برشمرد و نسبت به رشد مصرف شيشه در كشور به طور جدي هشدار داد.
ابراهيمي‌فر تصريح كرد: هم‌اكنون بسياري از افرادي كه به مواد مخدر سبك از جمله ترياك اعتياد دارند، با تصور غلطي كه از كمبود آگاهي‌رساني در مورد مواد محرك در جامعه ناشي مي‌شود، براي ترك اعتياد خود، به دامن مواد محرك پناه مي برند كه عوارض و وابستگي آن‌ها بسيار بيشتر از مواد مخدر است.
اين پژوهشگر، كاهش حافظه، اختلال در تمركز و اضطراب را از عوارض خفيف مصرف مواد محرك دانست و تصريح كرد: متاسفانه مردم آشنايي چندان با مواد محرك و توهم‌را ندارند و يكي از دلايل رشد مصرف اين مواد نيز ترويج اين تصور غلط از سوي سودجويان در جامعه بود كه مصرف مواد محرك اعتياد ندارد.
وي عوارض ريوي و اختلالات شديد رواني را از عوارض حاد مصرف مواد محرك برشمرد و تاكيد كرد: آگاهي رساني در مورد تركيبات اين مواد و عوارض آن‌ها بايد در ايران افزايش يابد.

شيشه اولين ماده محرك مرگ‌آور كشور است
دكتر محمدعلي شهركي ـ روانپزشك و مدير اجرايي جمعيت آفتاب ـ نيز با اشاره به اين كه شيشه يا كريستال به عنوان يك ماده محرك، مصرف تفريحي زيادي در جامعه پيدا كرده است، گفت: گرچه اين ماده معمولا به همراه ساير مواد مخدر مانند ترياك، هرويين و يا كراك استفاده مي‌شود و مصرف تكي چنداني ندارد، اما متاسفانه با توجه به افزايش شيوع مصرف آن، بايد توجه بيشتري از سوي مسوولان نسبت به آگاه‌سازي جامعه در مورد عوارض شديد اين ماده صورت گيرد.
وي هشدار داد: اين ماده به دليل اين كه براي توليد لزوما به هروئين نياز ندارد، قاچاق گسترده‌اي هم ندارد و به همين دليل توليد داخلي آن به ويژه با تركيب هروئين افزايش يافته است كه اين امر زنگ خطر جدي براي مسوولان محسوب مي‌شود.
مدير اجرايي جمعيت آفتاب اعلام كرد: قيمت كنوني تهيه هر گرم شيشه 100 هزار تومان است كه البته قيمت بالاي آن عاملي براي كاهش خريد و مصرف اين ماده محسوب نمي‌شود.
در عين حال، دكتر آذرخش مكري ـ معاون آموزشي مركز ملي مطالعات اعتياد ـ نيز از راه‌اندازي اولين كلينيك تخصصي درماني ـ پژوهشي وابستگي مواد محرك متامفتامين (شيشه) در درمانگاه مركزي مركز ملي مطالعات اعتياد خبر داد.
وي افزود: كلينيك پژوهشي درمان وابستگي به متامفتامين با توجه به رشد استفاده از متامفتامين (شيشه) بين سوء‌استفاده كنندگان از مواد محرك و پس از بررسي‌هاي كارشناسي آغاز به كار كرده است.
معاون آموزشي مركز ملي مطالعات اعتياد همچنين گفت: بيماران مراجعه‌كننده به اين كلينيك پس از پذيرش و سير مراحل تشخيصي، تحت درمان‌هاي غيردارويي كه عمدتا به صورت سرپايي انجام مي‌شود، قرار مي‌گيرند و در صورت لزوم اقدامات لازم براي بستري شدن آن‌ها انجام مي‌شود.
وي اعلام كرد: درمان وابستگي به مواد محرك به صورت سرپايي انجام مي‌شود و اين درمان، شامل دو جلسه درماني در هفته و در مجموع سه ماه درمان براي هر فرد خواهد بود.
براي دريافت هرچه بيشتر نوع و شدت آسيبي كه از مصرف محرك‌ها و به ويژه شيشه به افراد وارد مي‌شود ، تصاويري از عوارض جسمي مصرف اين ماده توسط يكي از اعضاي جمعيت مردمي كنگره 60 گردآوري شده و در اختيار ايسنا قرار گرفته است كه در پي مي‌آيد.