در گزارش يك نشريه تحليلي در زمينه سياست خارجي تاكيد شده است كه رويكرد دولت باراك اوباما، رئيس جمهور آمريكا به ايران يك تغيير تاكتيكي بوده و نشانه تغيير در سياست اين كشور در قبال تهران نيست.
"فارن پاليسي ژورنال " در گزارش خود مينويسد: هفته دوم ماه آوريل دولت اوباما در خصوص مذاكره با ايران بر سر برنامههاي هسته اي اين كشور ابراز تمايل كرد كه از منظر رسانه هاي غربي تحولي عمده در قياس با سياستهاي دولت بوش قلمداد ميشود. چنان كه روزنامه "وال استريت ژورنال " اين اقدام را تغيير سياست آمريكا درقبال ايران و خبرگزاري فرانسه آن را "مسير تازه سياست آمريكا " خواندند.
با اين همه در شرايطي كه اين امر بيشتر ويژگيهاي يك تغيير تاكتيكي را دارا است اما شواهد امر نشان از اين دارد كه سياست واقعي اوباما در مقايسه با سياست هاي دولت پيشين اين كشور در قبال ايران تفاوت متمايزكنندهاي ندارد.
بر پايه خبرهاي منتشره دولت اوباما در نظر دارد در مذاكرات در كنار ديگر كشورها شركت داشته باشد. كه در كنار انگليس، فرانسه، روسيه، چين و آلمان خواهد بود و اين كشورها همراه با ايالات متحده پنج عضو دايمي شوراي امنيت سازمان ملل به علاوه آلمان و موسوم به گروه پنج به علاوه يك هستند.
اين نشريه در ادامه با اشاره به تاريخچه مذاكرات هستهاي ايران وغرب نوشت: در دوران رياست جمهوري بوش سه عضو اروپايي گروه پنج به علاوه يك در شرايطي با ايران به مذاكره پرداختند كه ايالات متحده حاضر به برقراري روابط مستقيم با ايران نشد. اين در حالي است كه اوباما رييس جمهور فعلي آمريكا گفته است دولتش متعهد به ديپلماسي است و وزارت خارجه اين كشور نيز از برنامه آمريكا مبني بر نشستن بر سر ميز مذاكره خبر مي دهد.
فارن پاليسي ژورنال تصريح كرد: اما تاكنون حتي مواردي اندكي از تغيير و تحولات محسوس در رويكرد دولت آمريكا در كار نبوده است. به واقع در پايه و اساس اين سياست كه همانا اعمال فشار بر ايران جهت تسليم شدن در برابر خواسته هاي غرب و توقف فعاليتهاي غني سازي اورانيوم است تغييري نكرده و در شرايطي كه ايران توليد انرژي را اهداف برنامه هسته اي اش عنوان مي كند دولت اوباما نيز به مانند دولت بوش اين كشور را به تلاش براي ساخت سلاح هاي هسته اي متهم مي سازد.
بنا بر اين گزارش، فرضيه اصلي درباره برنامه هستهاي ايران در دولت جديد نيز با قبل يكي است با وجود اين واقعيت كه سازمانهاي اطلاعات آمريكا در برآورد ملي اطلاعات سال 2007 خود تاييد كردند ايران برنامهاي مبتني بر ساخت سلاح هاي هستهاي دنبال نمي كند. در همين راستا نيز گزارش ناظران آژانس بينالمللي انرژي اتمي نيز به كرات از عدم وجود شواهدي دال بر اجراي چنين برنامه هايي حكايت داشته است.
فارن پاليسي ژورنال افزود: با وجود نبود شواهد كافي سياستهاي هر دو دولت قبل و كنوني آمريكا بر فرضيات مشابه بنا نهاده شده است. به طوري كه هيلاري كلينتون، وزير امور خارجه آمريكا ضمن تاكيد بر برنامه آمريكا براي برگزاري ورود به گفتوگو با ايران، اظهار مي دارد: "متقاعد ساختن ايران جهت توقف تلاش ها براي دستيابي به سلاح اتمي در صدر موضوعات مورد بحث قرار خواهد گرفت. "
در اين گزارش با زير سوال بردن گزارش وال استريت ژورنال كه به نقل از مقامات آمريكايي نوشته بود كه آنها به تمايل ايران براي انجام مذاكرات به ديده شك و ترديد مي نگرند، تاكيد شده است: اين آمريكا بوده است كه هر بار از گفتوگو سرباز زده است ولي ايران بارها براي گفتگو درباره برنامه هسته اي ابراز تمايل كرده است. با توجه به سياست دولت بوش كه دولت جديد نيز همين چارچوب را دنبال مي كند، بديهي است كه اين آمريكا است نه ايران كه كماكان علاقه اي به انجام مذاكرات جدي ندارد.
بنا بر گزارش فارن پاليسي، اگرچه بيانيههاي منتشره نشان از يك تغيير تاكتيكي دارد، اما حقيقت سياست آمريكا بدون تغيير باقي مانده است. جوزف بايدن، معاون رياست جمهوري آمريكا در ماه فوريه بر ابهام آميز بودن سياست اوباما درخصوص برقراري روابط با ايران نسبت به آنچه كه دولت قبلي اين كشور اتخاذ كرده بود، صحه گذاشت و با اشاره به تمايل ايالات متحده پيرامون گفتگو با ايران اذعان داشت: "اين امر تنها در صورتي تحقق مي يابد كه ايران به درخواست اوباما جهت توقف برنامه هاي هستهاي خود پاسخ مثبت دهد. "
بنا بر اين گزارش، هم اينك نيز دولت آمريكا از برقراري مناسبات با ايران سخن مي گويد و در عين حال بر درخواست خود پافشاري مي ورزد. ايران نيز همواره بر اين امر تاكيد كرده است كه در خصوص ادامه برنامه هاي غني سازي اورانيوم خود با اهداف غيرنظامي كه براساس پيمان منع گسترش سلاح هاي هستهاي (NPT) حق مسلم اين كشور محسوب ميشود، تاكيد دارد چرا كه يكي از اعضاي اين پيمان است و شفافسازيهاي لازم را به عمل آورده است.
ارزيابي اين نشريه حاكي است: پيامد هرگونه مذاكراتي تحت چارچوب كنوني كاملا قابل پيش بيني است. طوري كه دولت اوباما اعلام خواهد كرد كه به دنبال عدم جديت ايران درخصوص انجام گفتگوها، اين نشست ها نتيجه بخش نبوده و تنها يك رويكرد سخت گيرانه چون تهديد به اعمال زور يا از سوي آمريكا و يا از سوي متحد منطقه اي اين كشور، اسرائيل و همچنين تشديد تحريم ها در نايل آمدن به هدف عقب نشيني ايران از خواستههاي هستهاي خود مي تواند مثمرثمر واقع گردد.
اين نشريه نوشت: دولت اوباما با ايجاد يك تحول تاكتيكي جزيي در سياست هاي خود مدعي تلاش به برقراري ديپلماسي خواهد شد و با استناد به ناكارايي و شكست اين ديپلماسي خواهد توانست به توجيه رويكردهاي سخت گيرانه خود بپردازد. به عبارت ديگر هدف اين تغيير موضع بهبود روابط عمومي ايالات متحده است نه تغيير موضع آن در برابر ايران به شكلي هدفمند.
اين مساله به خوبي درك مي شود و تقريبا به صراحت نيز بيان مي شود هر چند كه اين تبليغات يعني تغيير در سياست آمريكا براي شنوندگان بي اعتنا و فاقد قوه تشخيص طراحي شده است. براساس نتايج يك راي گيري، مشخص شد كه اكثريت قريب به اتفاق مردم آمريكا راي به انجام مذاكره با ايران داده اند. اين رويكرد به جهت آرام نمودن اذهان داخلي و بين المللي طرح ريزي شده است كه مخالف قاطع سياست هاي جرج بوش در عدم تمايل به تلاش و يا حتي وانمود كردن به برقراري ديپلماسي بوده اند.
بنا بر اين گزارش، با مطالعه گزارشهاي روزنامه نيويورك تايمز مشاهده ميشود كه مقامات آمريكايي براي حمله به ايران اعلام آمادگي مي كنند. دولت اين كشور در تكاپو براي جلب حمايت متحدين خود چون آلمان و فرانسه و بازيگران مرددي مثل روسيه است. از اين رو در صورت شكست تلاش هاي ديپلماتيك، سازماندهي اين حمايت ها در راستاي تدوين تحريم هاي شديدتر عليه تهران تحقق مي يابد.
در همين راستا وال استريت ژورنال مي نويسد: "چنانچه ايران اقدام به تعليق فعاليت هاي غني سازي اورانيوم خود نكند، دولت اوباما جهت افزايش تحريم هاي مالي بيشتر راه هاي مختلفي را مورد بررسي قرار خواهد داد. "
فارن پاليسي ژورنال تاكيد كرد: در شرايطي كه شواهدي كافي وجود ندارد و با وجود اين حقيقت كه ايران اورانيوم را تنها بهاند ازه استفاده در سوخت نيروگاه غنيسازي كرده است و حتي از نظر تئوري به حدي نرسيده كه بتواند يك سلاح هسته اي توليد كند، نبود تمايل تهران به پذيرفتن اولتيماتوم آمريكا، داشتن اهداف توليد سلاح هاي هستهاي عنوان شده است. در ميان تحليلگران آژانس بين المللي انرژي اتمي (IAEA) نيز اين اجماع نظر وجود دارد كه اگر ايران بخواهد با برنامه ساخت سلاح پيش رود بايد بازرسان هسته اي را از كشور خود اخراج كند.
درادامه اين گزارش با اشاره به نزديكي آمريكا و رژيم صهيونيستي در سياستهاي مربوط به ايران تاكيد شده است: سياست هاي آمريكا در برابر ايران مورد حمايت موضع ستيزه جويانه رژيم صهيونيستي است. اسرائيل به دفعات اعلام كرده در صورت عدم پذيرفتن تقاضاي آمريكا جهت توقف غني سازي اورانيوم به ايران حمله خواهد كرد.
اخيرا نيز بنجامين نتانياهو، نخست وزير اسرائيل، با بيان اينكه ايران اميدوار است بتواند از روند مذاكره با غرب و واشنگتن جهت پيشبرد اهداف خود در توليد بمب اتمي سو استفاده كند، مدعي شد كه در صورت به بنبست رسيدن اين مذاكرات اسرائيل دست به عمليات نظامي خواهد زد.
اين در حالي است كه ژنرال ديويد پترائوس، فرمانده نيروهاي مركزي آمريكا، گفته است: "اين امكان وجود دارد كه دولت اسرائيل سرانجام در چشم انداز سلاح هسته اي ايران خود را در معرض خطر ببيند و بخواهد با عمليات نظامي اين برنامه ها را به انحراف كشد و يا به تاخير اندازد. "
سيلوان شالوم، معاون نخست وزير رژيم صهيونيستي، به رغم اعلام همبستگي با برنامه مذاكره آمريكا با ايران معتقد است: "هرگونه گفتگويي مي تواند براي ايران به منزله وقت كشي باشد، اين كشور در تلاش هايش براي توليد سلاح هسته اي ممكن است به مرحله اي برسد كه راه بازگشتي وجود نداشته باشد. " به باور وي بايد براي چنين مذاكراتي يك ضرب العجل (محدوديت زماني) در نظر گرفته شود و برنامه اعمال تحريمها عليه ايران به واقعيتي انكار ناپذير بدل گردد.
در انتهاي گزارش فارن پاليسيي ژورنال تاكيد شده است: آمريكا با اعمال سياست هايي مشابه با دولت بوش در قبال ايران مانع از نتيجه بخشي اين مذاكرات هدفمند خواهد شد كه ممكن است موجب تشديد تنش ها ميان آمريكا و متحدانش و ايران شود.
|