هموطن آنلاين _محققان در میان روایایت موجود چهار روایت پیرامون تأسیس دولت هخامنشی را بالنسبه معتبر و برتر از دیگر روایتها دانسته اند.
دكتر عنایت الله رضا در سخنانی در همایش کوروش و ذوالقرنین درباره تاسیس دولت هخامنشی گفت: مورخان مشهور باستان بیشتر آگاهیهای خود را بر پایه روایات شفاهی تدوین كرده اند. محققان در میان روایایت موجود چهار روایت پیرامون تأسیس دولت هخامنشی را بالنسبه معتبر و برتر از دیگر روایتها دانسته اند.
به گزارش شورای اطلاع رسانی همایش کوروش و ذوالقرنین وی با بیان اینکه در این مختصر مقصود از تأسیس دولت هخامنشی حكومت انشان یا انزان نیست بلكه دولت بزرگی است كه از اتحاد ماد و پارس طی سالهای 553-547 پیش از میلاد پدید آمد تصریح کرد: از آن جمله اند روایت كتزیاس به نوشته نیكلای دمشقی هرودت و گنزفون. در این ماجرا بعضی از مورخان به اتحاد كوروش با كادوسان (كادوشان) و مردها (امردها) و همكاری گروهی از بزرگان ماد با وی اشاره كردند در بعضی از روایت آمده است كه كوروش در عهد استیاگ مقام شاهی انشان را داشته است.
دکتر رضا افزود: در مآخذ از حمله استیاگ شاه ماد به انشان سخن رفته است كه سرانجام به پیروزی كوروش تصرف قدرت و تسخیر اراضی وسیعی از شمال هندوستان تا شمال جیحون در سالهای 545-539 پس از میلاد منجر گردید در مورد زمان فتح لیدی (آسیای صغیر) و بابل و تقدم و تأخر آنها در متن روایات تفاوتهایی موجود است.