اين تصور اشتباهي است كه برخي فكر ميكنند بازيگران بزرگ كساني هستند كه در نقشهاي بلند و اصلي يا به اصطلاح نقش اول بازي ميكنند. درحالي كه اين طول و درازي نقش نيست كه ارزش و اعتبار آن را رقم ميزند بلكه كيفيت و سطح و جنس بازي است كه جايگاه و منزلت بازيگر را در يك اثر هنري تعيين ميكند.
اتفاقا اگر بازيگري فاقد قابليتهاي حرفهاي لازم باشد با طولاني بودن نقش، معايب و ضعفهايش بيشتر رو ميشود و اعتبار و حيثيت كاريش لطمه ميخورد. از سوي ديگر بازيگران بزرگ و توانمند با حضوري كوتاه و افتخاري در يك فيلم يا سريال تلويزيوني، به كليت اثر اعتبار ميبخشند و گاه آنقدر آن نقش كوتاه داراي جذابيت دراماتيكي است كه حتي نقشهاي اصلي را هم زير سايه خود قرار ميدهد.
در واقع بزرگي و اعتبار نقش به قدرت بازيگري هنرمند و سطح كار بازيگر مرتبط است نه مدت و ميزان آن ؛ به عبارت بهتر عرض و عمق نقش مهم است نه طول آن. البته حضور بازيگران بزرگ در نقشهاي كوتاه بيشتر در فيلمهاي سينمايي اتفاق ميافتد و بازيگران مطرح و شناخته شده با حضور در يكي دو سكانس فيلم، هم اعتبار اثر هنري و منزلت كارگردان را افزايش ميدهند و هم به عنوان يك عامل تبليغاتي
و رسانهاي در جذب مخاطب و رونق بخشيدن به گيشه تاثير دارند.
اين حضور به مثابه نوشتن مقدمه از سوي نويسندگان و اساتيد برجسته يك رشته و هنر براي نويسندگان
تازهكار و جواني است كه براي اعتبار بخشيدن به اثر خود از نام آنها بهره ميگيرند. چه بسا نام برخي از بازيگران از جايگاه و نام كارگردان هم معتبرتر بوده و به سازنده فيلم، اعتبار ميبخشد. اين بده و بستان هنري كمتر در تلويزيون سابقه داشته است چرا كه بسياري از بازيگران بزرگ در شان حرفهاي خود نميدانستند كه در سريالهاي تلويزيوني حضور پيدا كنند حالا بماند اينكه در يك سكانس به شكل افتخاري هم حضور پيدا كنند.
هرچند بسياري از بازيگران مطرح سينما بهواسطه حضور در تلويزيون براي خود شهرت و اعتباري كسب كردهاند اما بعد از اين معروفيت و محبوبيت ديگر حاضر نشدند به اين رسانه برگردند. اما اكنون بيش از يك دهه است كه به واسطه وضعيت نابسامان اقتصادي در سينما شاهد حضورپررنگ بازيگران سينما در شبكههاي تلويزيوني هستيم.
يك شكل از اين حضور كه معمولا به بازيگران مشهور و پيشكسوت و نام آشنا تعلق دارد ايفاي نقشهاي كوتاه در سريالهاست كه البته اين شيوه بازيگري با فرم و ساختار روايي سريال هم نسبت دارد. بدين معني كه غالبا در سريالهايي كه ساختار اپيزوديك دارد اين اتفاق رخ ميدهد.
اساسا قصههاي اپيزوديك اقتضا ميكند تا از حضور بازيگران متعددي استفاده شود. اين شيوه داراي اين جذابيت است كه مخاطب هر بار منتظر حضور بازيگران مورد علاقه خود باشد.
بازيگران بزرگ با پذيرش نقشهاي كوتاه در اين مجموعهها فرصت پيدا ميكنند تا توانايي و قدرت بازي خود را به نمايش بگذارند و البته موجب جذابيت بيشتر سريال شوند. نمونه اين كار را ميتوان در مجموعه پرانتز باز كيومرث پوراحمد رديابي كرد.
البته پوراحمد خود كارگردان نام آشنا و معتبري است كه بسياري از بازيگران بزرگ را جذب خود ميكند. در واقع اين معادله داراي يك سوي ديگر هم است بدين معني كه نام و امضاي يك كارگردان به عنوان مولف اثر نيز انگيزه و بهانهاي ميشود تا بازيگران بزرگ را هم به حضور در آثارشان ترغيب كند چه بسا بسياري از همين بازيگران مشهور به دليل حضور در آثار اين كارگردانها اسم و رسمي كسب كردهاند.
در سريال پرانتز باز تاكنون شاهد حضور بازيگران معروفي مثل رضا كيانيان، اكبر عبدي، مرضيه برومند، رضا بابك و... بوديم كه هر كدام به تنهايي ميتوانند بخشي از علاقهمندان خود را پاي تماشاي اين مجموعه بنشانند. همين كوتاه بودن خود واجد جذابيتهاي دراماتيكي براي بازيگر و حتي مخاطب است كه موجبات تشنگي براي لذتبردن از بازي بازيگران بزرگ را فراهم ميكند.
البته حضور بازيگراني مثل رضا كيانيان در سريال پرانتز باز به سابقه همكاري او با كيومرث پوراحمد در سريال سرنخ برميگردد كه در آنجا نيز در يكي از اپيزودهاي مجموعه حضور يافت و اتفاقا يكي از بهترين و ماندگارترين بخشهاي اين سريال شد. در اينجا اما پوراحمد تمهيد جالبي را براي استفاده از اين بازيگران بزرگ در نقشهاي كوتاه در نظر گرفته است و آن هم استفاده از لهجه براي آنهاست. به طوري كه اكبر عبدي در يكي از قسمتهاي سريال به زبان شمالي حرف ميزند و رضا كيانيان هم كه لهجه مشهدي داشته است.
در واقع اين فرصتهاي كوتاه نقشآفريني براي بازيگران هم غنيمتي است تا پرسوناژهاي متفاوتتري را تجربه كرده و به اجرا درآورند. واقعيت اين است كه اين وضعيت يك كاركرد دوسويه دارد ؛هم به خود اثر و كارگردان آن اعتبار ميبخشند و هم براي بازيگر فرصتي فراهم ميكند تا منزلت حرفهاي خود را تمديد كند. البته به شرط اينكه نقش و كاراكتري كه خلق شده نيز قابليتهاي مثبت داشته باشد يا حتي خود بازيگر نقش را دست كم نگيرد.
بسياري از بازيگران بزرگ نشان دادهاند كه فراتر از كوتاه و بلندي نقش، اعتبار نقش آفرين است كه موجب بزرگي نقش و بازيگر ميشود.
| 