در ميان انواع برنامههاي تلويزيوني، سه بخش واجد جذابيت و مخاطب بيشتري است كه يكي از آنها در كنار سريال و اخبار، مسابقات تلويزيوني و برنامههاي سرگرمكننده است.
اين مساله هم به ذات و ساختار آنها برميگردد، هم به نوع اجراي آن. سالها پيش كه شبكههاي تلويزيوني مثل امروز متعدد و متنوع نبود و بالطبع، برنامههاي مسابقهمحور هم كمتر از انگشتان دست بود مسابقه هفته و نامها و نشانهها طرفداران زيادي بين مردم داشت و هنوز هم نوستالژي آن در حافظه تاريخي مخاطبان پابرجاست. اما واقعيت اين است كه طي اين سالها كه رسانه ملي توسعه يافته و فناوريهاي روز هم به كمك آن آمده، مسابقات تلويزيوني جذابيت يا دستكم محبوبيت گذشته را ندارد.
مسابقات تلويزيوني علاوه بر ويژگي سرگرمكنندگي خود داراي ساختاري رقابتي است كه بيننده هم اين رقابت را به نظاره مينشيند و هم به نوعي خودش در آن شركت كرده و سهيم ميشود لذا لذت پاسخگويي به سوالاتي كه در اين مسابقات مطرح ميشود براي مخاطبي كه در خانه به اين سوالات پاسخ ميدهد در كنار اطلاعات و معلومات جديدي كه به اين واسطه كسب ميكند، هم هيجانانگيز است و هم عناصر يك برنامه جذاب در آن نهفته است؛ ضمن اينكه مخاطبان مثل مسابقات ورزشي شاهد و ناظر يك رقابت فردي و جمعي بين شركتكنندگان هستند.
در بين انواع مسابقاتي كه از شبكههاي مختلف تلويزيوني در حال پخش است مسابقه «باهم» توانسته است رضايت بسياري از بينندگان را جلب كرده و تصوير متفاوتي از اين برنامهها به نمايش بگذارد.
«با هم» داراي چند ويژگي است كه موجب جذابيت آن شده است. اگر بخواهيم با فرم آغاز كنيم بيش از همه بايد به دكوراسيون و تمهيدات تكنيكي آن اشاره كنيم كه هم داراي زيباييشناسي بصري است و هم با جنس برنامه سنخيت و تناسب منطقي دارد. ساختار خود مسابقه را هم بايد به اين موارد اضافه كرد؛ مسابقهاي كه هم وجوه فردي دارد و هم كاركرد جمعي.
به اين معني كه فرد شركتكننده هم از حيث شخصي و تواناييهاي فردي محك ميخورد و در اين رقابت حضور مييابد و هم شكل رقابت داراي سيستم جمعي است. در واقع دو گروه به شكل تيمي در اين مسابقات شركت ميكنند كه تواناييهاي فردي هركدام از شركتكنندگان نيز در موفقيت آنها تاثير دارد.
از سوي ديگر اين مسابقه با دعوت از متخصصان و اصناف شغلي مختلف، به معرفي آنها نيز پرداخته و اطلاعات بيشتري به تماشاگران ميدهد. به عنوان نمونه در يكي از قسمتهاي اين مسابقه كه با مشاركت سازمان صنايع دستي ايران برگزار شد انواع رشتههاي صنايع دستي و هنرهاي سنتي به مخاطب معرفي شد، ضمن اينكه آثار اين هنرمندان در استوديو مسابقه به نمايش گذاشته شد و اهالي فن درباره انواع و اقسام اين مهارتها توضيحات جالبي ارائه كردند كه در معرفي هنر ايراني بسيار موثر بود.
اين اطلاعات در طراحي سوالات نيز گنجانده شده و پرسشهايي مطرح ميشود كه در نهايت فرهنگ و تمدن ايراني را در شوون مختلف خود به مخاطبان معرفي ميكند. از اجراي خوب اميرحسين مدرس هم نبايد گذشت كه علاوه بر مديريت خوب مسابقه، اطلاعات بيشتري درباره برخي سوالات به مخاطب ارائه ميدهد و البته به شكل رسمي و خشك برنامه را اجرا نميكند.
تجربه وي در انواع برنامههاي زنده تلويزيوني و اطلاعات عمومي وي به جذابيت بيشتر برنامه كمك كرده است. تفاوت اجراي او با مجري قبلي اين برنامه ـ محمود شهرياري ـ در همين نكته نهفته است كه او نميخواهد هيجان تصنعي به برنامه تزريق كند و با كنترل احساسات خويش در كنار اطلاعاتي كه يك مجري بايد دارا باشد، سري دوم مسابقه با هم را جذابتر كرده است.
واقعيت اين است كه مسابقه با هم از راهكارها و شيوه و اسلوب انواع مسابقات تلويزيوني استفاده كرده و يك ساختار تركيبي از يك مسابقه تلويزيوني را صورتبندي كرده است كه شايد به جرات بتوان آن را يكي از بهترين مسابقات تلويزيوني در حال حاضر دانست. مسابقهاي كه هم واجد جذابيتهاي ظاهري و بصري است و از تنوع و چيدمان مناسبي در طراحي صحنه و استفاده از رنگها و نور برخوردار است و هم از حيث مضمون و درونمايه محتوايي غني و قابل قبول است.
در يكي ديگر از قسمتهاي اين مسابقه شركتكنندگان كه ظاهرا از مداحان و تواشيحخوانها بودند در ميانه برنامه به اجراي تواشيح و سرود پرداختند كه هم به ايجاد تنوع در برنامه كمك ميكرد و هم يكدستي و يكنواختي برنامه را كم ميكرد. يا مثلا يك بخش ثابت اين مسابقه طرح سوالاتي درباره ضربالمثلهاي ايراني است كه هم باعث زنده نگه داشتن آنها و انتقال و آموزش آن به نسل جديدي ميشود كه شايد كمتر اين مثلها را شنيدهاند و هم تصويري از فرهنگ و انديشه ايراني را به تصوير ميكشد و برجسته ميكند كه قابل تقدير است.
از حيث روانشناسي هم اگر به اين مساله نگاه كنيم مفاهيم و انگارههاي فرهنگي و هنري از طريق طرح و بسط آن در قالب يك مسابقه رقابتي بهثبت آن مفاهيم و ارزشها در ذهن مخاطب كمك ميكند و در يادگيري آنها موثرتر است.
| 