حجت الاسلام رهبر ضمن اینکه از فیلم عصر جمعه به عنوان فیلمی نکبت بار یاد می کند ، می افزاید : چرا باید عنوان روز جمعه كه متعلق به امام زمان (عج ) روی یك فیلم نكبت بار و مروج فسادگذاشته شود ؟
هنوز چند روزی از اظهار نظرهای موافقان و مخالفان برخورد با گروه تئاتر هدا گابلر نمی گذرد که این بار انتقاد شدید رییس فراكسیون روحانیون مجلس متوجه دو فیلم سینمایی عصر جمعه و آتشكار شد .
پس از افزایش موج انتقادهای نمایندگان مجلس از محتوای یک تئاتر و سخنان آیت الله آملی لاریجانی در خصوص برخورد دستگاه قضا با عوامل آن ، اینبار فضای هنری کشور ، متوجه انتقادهایی به دو فیلم سینمایی شد .
در تازه ترین این رویدادها حجت الاسلام محمدتقی رهبر در انتقادی که بیشتر رنگ و بوی نقد سیاستهای فرهنگی دولت را داشت تا انتقاد از فضای هنری در کشور ، فیلمهای عصر جمعه و آتشكار را ضد ارزش های اسلامی و ترویج ابتذال توصیف كرد و گفت که فردی را به سینما فرستاده تا محتوای فیلم عصر جمعه را برای وی تایید و یا عدم تایید کند و فرستاده رییس فراكسیون روحانیون مجلس هم رای به ضد ارزشی بودن فیلم داده است. حجت الاسلام رهبر که از فیلم عصر جمعه به عنوان فیلمی نکبت بار یاد می کند ، می افزاید : چرا باید عنوان روز جمعه كه متعلق به امام زمان (عج ) روی یك فیلم نكبت بار و مروج فسادگذاشته شود ؟ نماینده مردم اصفهان درباره فیلم آتشكار به كارگردانی محسن امیریوسفی نیز گفت : این فیلم در كمیسیون فرهنگی مجلس به نمایش گذاشته شدو نمایندگان زن مجلس كه در این جلسه حاضر بودند با دیدن محتوای آن جلسه كمیسیون را ترك كردند .وی محتوای این فیلم را بسیار بد و زننده توصیف كرد . محمد تقی رهبر ادامه داد : وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی باید با حضور در كمیسیون فرهنگی مجلس درمورد این موضوع توضیح دهد .
در خصوص فیلم آتشکار که هنوز روی پرده سینماها نرفته ، چیزی جز تحلیل و نقدهایی که پس از جشنواره فیلم فجر پارسال است ، در دست نیست و در این مقال در خصوص آن سخن به میان نمی آید ؛ اما در خصوص فیلم عصر جمعه به کارگردانی مونا زندی حقیقی ذکر چند نکته لازم به نظر می آید .
- در «عصر جمعه» چه خبر است؟
در «عصر جمعه» خیانت و تعصب سرنوشت تلخی را برای سوگند 15 ساله رقم می زند، كه حاصل آن در به دری، بی پناهی و تنهایی است. سال ها می گذرد، بنفشه خواهر سوگند تصمیم می گیرد خواهر گمشده خود را بیابد و پرده از رازی بردارد كه سالها پنهان مانده است.
فیلم به مقطعی از زندگی این زن می‌پردازد که شاید در وجه رئال امکان اتفاق افتادن نداشته باشد. کارگردان تلاش کرده در ابتدای فیلم تصویری از روال عادی زندگی زن (شقایق/سوگند) با پسر پانزده ساله‌اش ارائه دهد و پس از آن مولفه‌های دراماتیک را به کار گیرد تا این روند عادی، واجد پتانسیل و ضرب‌الاجل زمانی شود. ضرب‌الاجل زمانی از تمهیدات کارکردی است که در صورت پرداخت مناسب در قصه‌های این چنینی جواب داده و وجه منطقی به فشردگی و دراماتیزه شدن اتفاقات می‌بخشد. به این ترتیب همانطور که به تدریج اطلاعات درباره نوع زندگی و روابط سوگند به عنوان یک زن/ مادر/ آرایشگر زنانه و ... داده می‌شود، با حضور خواهر وی (بنفشه)، گذشته پر مخاطره سوگند هم آشکار می‌شود. وخامت حال پدر و آرزوی او برای دیدن سوگند بر بالینش همان ضرب‌الاجل زمانی است که وجه منطقی به فشردگی اتفاقات می دهد و البته درام را پیش می‌برد. در چنین شرایطی است که پازل شخصیتی او به عنوان دختری نوجوان که مورد تعدی قرار گرفته، از خانواده طرد شده، محکومیت زندان را تحمل کرده، ... و بار زندگی خود و پسر نوجوانش را به تنهایی بر دوش کشیده تکمیل می‌شود.
و یا آن سان که سایت سینمای ما درباره این فیلم نوشته است: در خصوص چینش پایانی فیلم می‌توان این وجه را مد نظر قرار داد که «عصر جمعه» با وجود تلخی که در شکل فعلی دارد، می‌توانست سیاهتر و تلخ‌اندیشانه‌تر هم باشد چراکه عمق موقعیت این دو شخصیت چنین ویژگی دارد. کارگردان با نگاه هوشمندانه خود تلاش کرده فینال فیلم را بزرگنمایی نکند. اما واقعیتی را که همه می‌دانیم نمی‌توان تغییر ماهیتی داد.
– شما «دختری با کفشهای کتانی» را یادتان نیست؟
اگر نمایندگان مجلس به احتمالی ضعیف ، خاطرشان نیست ؛ رسانه ها خوب خاطرشان هست که در دهه هفتاد سینما چقدر سخن گفتن از تبعات استفاده از مواد افیونی و مخدر و هشدار به خانواده ها در خصوص خطر رواج استفاده از این مواد سخت بود . اما چه شد؟ با گذر از گردنه تابو برای ذکر چنین مواردی در سینما و تلویزیون ، هم اکنون همه دلسوزان شاهد تاثیر عمیق رسانه های تصویری بر آگاه سازی نسل جوان و خانواده ها از خطرات استفاده از چنین موادی هستند ؛ تاثیری که شاید از دیگر نصایح اجتماعی عمیق تر باشد .
موضوعات اجتماعی نیز دور از این محور نیست . آقای رهبر! شما «دختری با کفشهای کتانی» را سینماها از خاطر برده اید؟ یادتان رفته است این فیلم توانست با محوریت دختران فراری چه تاثیر عمیقی در جامعه بگذارد و مسئولان و خانواده ها را نسبت به خطرات چنین وقایعی بیدارتر کند؟ اگر همان موقع ، رویکردی که شما در قبال عصر جمعه اتخاذ نموده اید را اتخاذ می نمودند؛ آیا دیگر اتفاق جدیدی نمی افتاد؟
نکته اینجاست که اتفاقی که عصر جمعه آن را میهمان پرده سینما می کند ، قسمتی (هر چند ناگوار) از جامعه ای است که نمی توان تلخی ها و شیرینی های آن جامعه را نادیده گرفت . چرا هنگام تماشای فیلمهای سینما با نگاه مردم یا کارگردان به لنز نگاه نکنیم ؟ عصر جمعه فارق از تلخی که روای آن است ، اما بازتاب گوشه هایی تاریک از کشوری است که هر روز روزنامه حواث اش رنگین از اختلافات و اتفاقات است و بالاخره اگر کسی آن را نبیند ، شاید راه حلی هم برای آن عنوان نشود . گرچه به لحاظ نوع بازتاب این وقایع جای بحث هست و منتقدان سینما و دلسوزان فرهنگی می بایست وارد صحنه شود .
اما برخورد با فیلم هایی که راوی اتفاقات اجتماعی هستند با بیانی چون «فیلمهای نکبت بار» آن هم به نقل از یک نماینده عضو فراکسیون روحانیون مجلس ، نوعی پاک کردن صورت مسئله نیست؟