جواد زارعی- اول داستان بگویم که حساب دوربین‌های حرفه‌ای (DSLR) از مدل‌های آماتوری جداست و هر چه را که در این نوشتار می‌خوانید محدود به دوربین‌های عکاسی آماتوری بدانید. هر چند برخی از نکات مطرح شده درباره دوربین‌های حرفه‌ای نیز صادق است. انتخاب و خرید دوربین‌ها را نمی‌دانم چرا پیش‌تر از منظر مصرف انرژی نگاه نکرده بودم. دوست داشتم همزمان با برگزاری هشتمین جشنواره دوربین‌های دیجیتال که از امروز تا سه‌شنبه در محل مصلی تهران برگزار می‌شود مطلب درست درمانی تهیه کنم که هر تر و تازه باشد و دردی از خواننده بی‌نوای ما درمان کند. و اما بعد…
دشمنان دیرینه باتری!
به گزارش هموطن آنلاین به نقل از آی .تی .باز به‌طور کلی بدانید بد نیست که جابجایی مکانیکی انرژی بیشتری در قیاس با جابجایی الکترونیکی مصرف می‌کند. اگر دقیق‌تر بگویم جابجایی مکانیکی در قیاس با جابجایی الکترونیکی هم انرژی بیشتری مصرف می‌کند و هم انرژی بیشتری تلف می‌کند. به همین علت است که شرکت‌های حاضر در دنیای دیجیتال، کلی هزینه صرف تحقیقات می‌کنند تا جابجایی مکانیکی را به الکترونیکی تبدیل کنند. البته از نظر فیزیکی نگاه کنیم، جابجایی الکترونیکی هم نوعی جابجایی مکانیکی است، چرا که برای انتقال هر بیت اطلاعات باید هزاران الکترون بی‌نوا از یک‌سو به سویی دیگر راهی شوند. مقصود از جابجایی مکانیکی در این داستان، مشاهده حرکت جسم مانند عقب و جلو رفتن لنز دوربین است. سیستم‌های نوردهی نیز انرژی قابل توجهی از منابع تامین انرژی را تلف می‌کنند. عده‌ای از دانشمندان خوشحال آلمانی پروژه تحقیقاتی مفصلی برای کاهش مصرف انرژی در تجهیزات مصرفی دیجیتال تعریف کرده‌اند که بخشی از آن به افزایش بازدهی و کاهش اتلاف انرژی اختصاص یافته است. این دوستان آزمایشی ترتیب داده‌اند که زاویه سر و تا حدودی مسیر نگاه کاربر را تشخیص می‌دهد و شدت نور نمایشگر را بر آن اساس و البته نور محیط تنظیم می‌کند. کاهش ۳۱ درصدی در مصرف انرژی برای دانشمندان قابل باور نبود، اما تکرار ازمایش در شهرها و کاربران متفاوت نشان داد که مصرف انرژی را می‌توان با توجه به پارامترهای متفاوت بین ۱۷ تا ۳۸ درصد کاهش داد. استفاده از تکنولوژی‌های نوردهی فاخر نیز می‌توان درصد قابل ملاحظه‌ای از مصرف انرژی و از آن مهم‌تر؛ اتلاف انرژی را کاهش دهد. نتیجه این می‌شود که اگر یکی دو دقیقه را صرف تنظیم مشخصات نمایشگرها کنید، حداقل ده دوازده درصد در مصرف انرژی صرفه‌جویی خواهید کرد. به‌همین سادگی!
البته خودزنی برخی باتری‌ها را نیز باید در مصرف انرژی لحاظ کرد که در فصل باتری مورد بحث قرار خواهد گرفت.
تعداد شات و استاندارد CIPA حدود و ثغور و ویژگی‌های فنی تکنولوژی‌ها، امکانات و قابلیت‌های مورد استفاده در تولید دوربین‌های دیجیتال توسط مجموعه استانداردهای CIPA مشخص شده است و یکی از سندهای این مجموعه به مصرف انرژی و باتری‌ها اختصاص دارد. کمتر دیده‌ام که در جدول مشخصات فنی دوربین‌های آماتوری درباره تعداد عکسی که دوربین می‌تواند با یک مرتبه شارژ تهیه کند صحبت شده است. هر شاتی که می‌زنید یعنی کلید شاتر را فشار می‌دهید، مقداری از ظرفیت باتری صرف می‌شود تا لنز در محل مناسب قرار گیرد و دیافراگم باز شود و نور موردنیاز توسط حسگر ثبت شده و در محلی مناسب ذخیره شود. با دوربین‌های آماتوری و بسته به ویژگی‌های فنی می‌توان ۲۰۰ تا ۴۰۰ شات زد، یعنی عکاسی کرد. تعداد شات‌ها رابطه‌ای مستقیم با باتری دارند. قاطبه مدل‌های آماتوری از باتری‌های تخت قابل شارژ لیتیومی (Li-Ion) استفاده می‌کنند. بر اساس استاندارد CIPA تعداد شات‌های کامل هر دوربین را باید بر اساس شارژ کامل باتری محاسبه کرد. اگر تعداد شات‌ها را مهم می‌دانید توصیه می‌کنم به وب‌سایت dcresource.com سرک بکشید و تعداد شات‌های دوربین را ملاحظه کنید. بیشتر که جستجو کنید می‌توانید تعداد شات‌های دوربین‌های مشابه را با هم مقایسه کنید و حالش را ببرید. تعداد شات‌ها بهتر است که از ۳۰۰ شات کمتر نباشد. دل‌تان را به شات‌های دویست‌تایی خوش نکنید که در دنیای واقعی تعداد شات‌ها از نصف این مقدار فراتر نمی‌رود، چرا که شارژ باتری به بهانه‌های متعدد کاهش پیدا می‌کند. دوربینی با امکان شات سیصدتایی بخرید که حداقل خیال‌تان راحت باشد که امکان ثبت دویست عکس را دارید.
لنزهای سرگردان!
عقب و جلو کردن الکترونیکی لنز ویژگی دوربین‌های آماتوری است و لنز قاطبه دوربین‌های حرفه‌ای را باید به‌طور دستی عقب و جلو کرد، به همین دلیل است که لنز در دوربین حرفه‌ای نقشی در کاهش یا اتلاف انرژی ندارد، اما بخش قابل توجهی از شارژ باتری مدل‌های آماتوری را هدر می‌دهد. در مقدمه گفتم که جابجایی مکانیکی انرژی بیشتری مصرف می‌کند و البته اتلاف آن نیز بیشتر است، از این رو لنزها به‌شیوه‌ای ناجوانمردانه از میزان شارژ باتری‌های کم می‌کنند. پس هنگامی‌که بیکارهستند لنز بی‌نوا را هی عقب و جلو نکنید. بخش عمده کاربران دوربین‌های آماتوری از ویژگی خودکار دوربین استفاده می‌کنند و فعال‌کردن همین ویژگی یعنی مصرف بیشتری انرژی و علی‌الخصوص اینکه لنز بی‌نوا برای ارایه تصویری بهتر، به‌طور مستمر عقب و جلو می‌رود تا در نقطعه مطلوب قرار گیرد. همین نکته از شارژ باتری می‌کاهد. در این‌باره کاربر ماجرا کاره‌ای نیست و باید که از دوربین‌های هوشمندی استفاده کند که لنز دوره‌گرد را با حداقل انرژی در موقعیت مناسب قرار می‌دهند!
سونی و کانون و پاناسونیک در این‌باره خبره‌اند. نیکون و سامسونگ و المپیوس و پنتاکس و کاسیو و مابقی دوستان هم فوق‌العاده‌اند، اما موارد سه‌گانه‌ای که ذکرشان رفت فوق‌العاده‌ترند!
بیلبوردی در قامت نمایشگر!
متاسفانه چشمی دوربین (Viewfinder) در قاطبه مدل‌های کنونی حذف شده و اندازه نمایشگرها بزرگ‌تر شده است. به شخصه عکاسی با چشمی را بیشتر دوست دارم، چرا که حالت نوستالوژیک دارد و حواس آدم جمع موضوع عکاسی است. نمی‌گویم که نمایشگرها را باید حذف کرد نه، اما اگر چشمی حذف نشود، می‌توان عملیات عکاسی را از آن طریق انجام داد و مدیریت عکس‌ها و امکانات را از طریق نمایشگر دنبال کرد. بی‌شک انرژی کمتری مصرف می‌شود!
لزوما هر نمایشگر بزرگی انرژی بیشتری مصرف نمی‌کند. اگر تکنولوژی AMOLED و حتی گونه بهتر یعنی Super AMOLED در وادی نمایشگره وارد شود، عمر باتری‌ها حتی به اندازه پنجاه شصت شات طولانی‌تر می‌شود. البته قبول دارم که هر چه رزولوشن نمایشگر بالاتر باشد، یعنی تعداد پیکسل‌های تصویری بیشتر باشد انرژی بیشتری برای مدیریت پانل مورد نیاز است، اما تکنولوژی تولید نور پس‌زمینه بیش از پانل جلوئی نمایشگر انرژی مصرف می‌کند و توصیه می‌کنم که کاربر محترم از دوربین‌هایی استفاده کند که امکان مدیریت کامل مشخصات نمایشگر را فراهم می‌کنند. مدل‌هایی که چشمی دارند می‌توانند در صورت نیاز، نمایشگر را خاموش کنند و کارشان را با چشمی ادامه دهند!
به هر حال قبول دارم که یافتن دوربین بر اساس این پارامترها چندان اسان نیست، اما گفتم بدانید بهتر است که چه پارامترهایی بر افزایش طول عمر باتری تاثیر بیشتری دارند.
مدیریت امکانات
تمامی دوربین‌های آماتوری موجود در بازار امکاناتی برای مدیریت امکانات و عکس‌ها و فیلم‌ها در اختیار کاربر قرار می‌دهند. استفاده از برخی امکانات جنبه فانتزی دارد و به سهولت می‌تواند آنها را با دسک‌تاپ و لپ‌تاپ و به‌گونه‌ای بهتر انجام داد. به طور مثال اعمال افکت‌های مختلف تصویری و امثالهم فوق‌العاده انرژی‌خوار است و از اساس توصیه نمی‌شود. از اساس پیشنهاد می‌کنم که این‌قبیل پارامترها را انتخاب مدل مطلوب‌تان تاثیر ندهید. برخی امکانات دیگر مانند پشتیبانی از انتقال مستقیم عکس به چاپگر (PictBridge) را اگر لازم ندارید در انتخاب‌تان دخالت ندهید. این امکان انرژی قابل توجهی از منابع باتری را صرف می‌کند.
بسیاری از امکانات درست و درمان دوربین را لازم نیست روزانه تغییر دهید. وجود این‌قیل امکانات و قابلیت‌ها اهمیتی بیشتری دارند و از آنجا که جنبه فانتزی ندارند شاید برای خریدار اهمیت نداشته باشند، اما تاثیر قابل ملاحظه‌ای در افزایش کیفیت عکس‌ها دارند. به‌طور مثال امکان عکاسی از غذا که به طور عادی فعالیتی پرمشقت، جزو امکانات برخی مدل‌هاست. یا امکان عکاسی پرتره و امثالهم فوق‌العاده است که باید برای خریدار اهمیت بیشتری داشته باشد تا برخی قابلیت‌هایی که بیشتر قرتی‌بازی قلمداد می‌شوندو بس! بیکار بودید با خودکارتان بازی کنید و با منوهای دوربین ولگردی نکنید!
قاتل خاموش!
زحمت بکشید و هنگامی عکاسی در محیط بسته و روز روشن، اجازه دهید تا نور طبیعی در محیط وارد شود و این‌قدر از فلش استفاده نکنید. در وادی دوربین‌های آماتوری، هر شاتری که فرو می‌رود لحظه‌ای از زندگی است و اگر فلش درکار باشد هدردهنده انرژی!
اگر نیازی نیست، قاتل خفته باتری‌های لیتیومی را بیدار نکنید، مگر اینکه شب باشد و تاریک باشد و چاره‌ای دیگر نباشد. بین خودمان بماند که عکس‌هایی که با فلش تهیه می‌شود زیبایی بصری جالبی ندارد و هیچ فلشی، نور طبیعی نمی‌شود. از این‌رو؛ از فلش کمتر استفاده کنید و اگر فلش را جزئی جداناپذیر از فعالیت عکاسی‌تان می‌دانید حداقل از مدل‌هایی استفاده کنید که نور درست و درمانی دارند و محدوده بیشتری را پوشش می‌دهند.
موخره
چیپ‌ست پردازشی دوربین‌ها هم مقدار قابل ملاحظه‌ای انرژی مصرف می‌کند و درباره‌اش صحبت نکردم، چرا که کار از دستان شما به‌عنوان خریدار داستان برای کاهش مصرف ساخته نیست. همین‌ها را که رعایت کنید از مصرف انرژی موردنیاز برای عملیات پردازش هم کاسته می‌شود. و آخر اینکه اگر مصرف باتری را مهم نمی‌دانید که هیچ، اما اگر خارج از محیط‌های بسته عکاسی می‌کنید نمی‌توانید کاهش همین‌طوری شارژ باتری را بی‌خیال شوید و ناچارید که موارد بالای را مورد توجه قرار دهید!