چگونه ميشود يك برنامه تركيبي تلويزيوني حتي از سريالهاي نمايشي هم پربينندهتر ميشود؟ در تلويزيون كشور ما اين اتفاق هراز گاهي رخ ميدهد و يك برنامه غيرنمايشي گوي سبقت را از سريالهايي كه كلي بازيگر مطرح نقشهاي آن را بازي ميكنند ميربايد و مردم را پايبند خود ميكند.
اگر به قديمترها برگرديم از ميان اين برنامهها ميتوانيم به «مسابقه هفته» با اجراي زندهياد منوچهر نوذري اشاره كنيم كه در دهه 60 روي آنتن ميرفت و مردم زيادي را جذب خود كرده بود. يكي از دلايل توفيق اين برنامه، اجراي خوب و استادانه مرحوم نوذري بود كه سالها تجربه فعاليت در عرصه دوبله و راديو را با خود به برنامه مسابقه هفته آورده بود.در سالهاي اخير و بخصوص در سالهايي كه تلويزيون توجهش را به برنامههاي گفتوگو محور معطوف كرد برخي از اين برنامهها توانستند در فهرست پربينندهها قرار گيرند. البته آمار مخاطبان اين برنامهها همراه با رضايتمندي از محتواي آنها بود.
در تلويزيونهاي جهان برنامههايي توليد ميشود به نام HARD TALK يا گفتوگوهاي جدي. در اين برنامهها مجري فردي كاملا آگاه به مسائل روز اعم از سياسي، فرهنگي، اقتصادي و... است كه به برنامه خود كارشناسان يا مسوولاني را دعوت ميكند كه ميتوانند پاسخگوي او در زمينه مسائل بسيار جدي باشند كه مردم جامعه به نوعي با آن درگير هستند. اين برنامهها مخاطبان خاصي دارند، اما برخي اوقات همين گفتوگوهاي جدي آنقدر خوب اجرا ميشوند كه ميتوانند براي عموم مردم هم جذاب باشند. تلويزيون كشور ما و شبكه 2 سيما چند سال پيش، اين نوع گفتوگوها را با توليد برنامه «صندلي داغ» تجربه كرد.سري اول اين برنامه را احمد نجفي اجرا كرد كه نوع اجراي او مورد توجه قرار گرفت. او توانايي داشت تا با مهمانان برنامه ارتباط خوبي برقرار كند و حتي به زندگي خصوصي و روحيات شخصي آنها نزديك شود و از آنها سوالاتي بپرسد كه براي مخاطبان صندلي داغ جذاب بودند.مجري و نوع سوالات صندلي داغ، سري اول اين برنامه را هم در فهرست بهترينها و در عينحال پرمخاطبهاي تلويزيون قرار داد.
در مقابل گفتوگوهاي جدي تلويزيوني،گفتوگوهاي سبك و غيرجدي هم قرار دارند. مخاطبان اين برنامهها عموم مردم هستند و در اصل آنچه توفيق اين برنامهها را تضمين ميكند چهرههايي هستند كه به عنوان مهمان به اين برنامهها ميآيند.چهرههاي مشهوري كه مردم دوست دارند درباره زندگي شخصي آنها بيشتر بدانند و خُب چه بهتر كه اين اطلاعات را از زبان خود افراد معروف بشوند.ورزشكاران و بازيگران سينما و تلويزيون در گروه افرادي هستند كه زندگي شخصي آنها و عقايدشان براي مردم جذاب است.
رضا رشيدپور با اجراي برنامههايي مانند «شب شيشهاي» و غيره نوعي از اين گفتوگوهاي غيرجدي را روي آنتن فرستاد. مهمانان برنامههاي او بيشتر بازيگران معروف سينما بودند كه رشيدپور با هوشمندي و تسلط با سوالاتي از قبل طراحي شده به آنها نزديك ميشد و كمكم آنها را وادار ميكرد تا از ناگفتههايي بگويند كه براي مردم شنيدني است. برنامههاي رشيدپور هم در زمان خود توانستند آمار مخاطبان تلويزيون را بالا ببرند.فرزاد حسني را هم ميتواند جزو مجرياني دانست كه تلاش كرد در برخي برنامههاي گفتوگو محور تا جايي كه دستش باز بود و رسانه به او اجازه ميداد برنامه خود را چنان چالشي كند كه براي مخاطب جذاب باشد.
با اين مقدمه حالا ميتوانيم به سراغ برنامه «ماهعسل» برويم كه اين روزها به مناسبت ماه رمضان از شبكه 3 سيما در حال پخش است؛ برنامهاي كه سابقه زيادي دارد و چند سال است ماه رمضانها مهمان خانهها ميشود. برخي سالها اين برنامه از لحاظ ساختار و ظاهر آنقدر كامل بوده كه در گام اول توانسته مخاطب را جذب كند.مثلا دكورش زيبا بوده و مجرياش كاربلد كه مخاطب را راضي كرده و برخي سالها هم نه مجري موفق بوده و نه دكور توانسته نگاه بيننده را به خود معطوف كند. هر چند در كنار ظاهر خوشآب و رنگ ماهعسل همواره مهمانان اين برنامه براي مخاطبان اهميت داشتهاند. اين اهميت زماني بيشتر خود را نشان ميداده و ميدهد كه اجراي ماه عسل را احسان عليخاني عهدهدار بوده است. مجري جواني كه جسارتهاي خاص خود را دارد و همين جسارتهاست كه طرفداران و مخالفان سرسخت او را شكل داده است. برخي بر اين باور هستند كه عليخاني با مهمانانش بيپروا صحبت ميكند و حتي جاهايي ادب را رعايت نميكند. البته اينها ايراداتي بود كه بيشتر چند سال پيش به اين مجري گرفته ميشد. اما زمانيكه برنامه ماه عسل، مجريان ديگري را تجربه كرد و به اين نتيجه رسيد كه بهتر است سكاندار ماه عسل عليخاني باشد، اين مجري هم در نوع اجراي خود تجديدنظر و تلاش كرد نظر مردم را بيشتر جلب كند. البته او امسال كه ماهعسلش به يكي از پربينندهترين و بهترينهاي ماه رمضان تبديل شده است تلويحا و گاهي مستقيم و گاهي غيرمستقيم اين نكته را يادآوري ميكند كه تلاشش بر اين است مردم را راضي نگهدارد و رضايت مديران و مسوولان برايش در اولويت نيست، چون او ميداند مديران بيشتر از انتقاد به توجه و تشويق نياز دارند، آنهم تعريف و تمجيد از كارهايي كه قول آنها را دادهاند اما آنها را به سرانجام نرساندهاند!
ماه عسل امسال شبكه 3 را ميتوان يكي از كاملترين ماهعسلهايي دانست كه در چند سال اخير روي آنتن رفتهاند. دكور آن زيبا و پرمعناست. بيننده از همان ابتداي برنامه دوست دارد بداند چه كسي پشت پرده نشسته و قرار است عليخاني داستان زندگي چه كسي را از زبان خود آنها برايشان بازگو كند. عليخاني كه تهيهكننده برنامه ماهعسل نيز هست امسال اين زحمت را به خود داده است كه مهمانانش در يك قسمت فقط يك نفر نباشند. او چند فرد را كه در جايي داستان زندگيشان شبيه هم است در سراسر ايران شناسايي و آنها را به ماهعسل دعوت ميكند. آنها را كنار هم ميگذارد تا اين نكته را ثابت كند كه هر فردي با نگاه شخصي خود به موضوعات نگاه ميكند و از دريچه آگاهي، استعداد، شكيبايي و... مساله را حل ميكند.
اگر ماه عسل امسال تا به اينجا توانسته بسيار پرمخاطب باشد به اين دليل است كه همه مردم ايران را مقابل دوربين خود نشانده و خود را مقيد به افراد سرشناس نكرده است. ماهعسل برنامهاي براي عموم مردم است كه مهمانان آن را خواص تشكيل ميدهند. خواصي كه بيشتر آنها در گمنامي با دردهاي خاص خود زندگي را سپري ميكنند. برخي از آنها موفق ميشوند با صبوري و هوشمندي بر اين دردها فائق آيند و برخي هم با شكيبايي بر اين دردهاي آشكار و پنهان ميخندند تا آنها نتوانند روح بزرگ انسان را به شكست نزديك كنند.
ماهعسل دفتري است كه هر ورقش را آدمهايي مينويسند كه در دور و بَر ما زندگي ميكنند، اما ما اكثر اوقات جرات يا حوصله نداريم به آنها نزديك شويم و زندگي آنها را ورق بزنيم.
| 