این بنا، در شهر نیشابور در استان خراسان رضوی در یک بنای 22 متری در میان باغی به وسعت 20 هزار متر مربع ساخته شده است . آرامگاه حکیم عمر خیام، شامل محوطه، موزه، کتابخانه در سال 1342 کار خود را آغاز کرد، در سال 1354 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد . موزه این مجموعه هم در سال 1376 ساخته و در سال 1379 بازگشایی شد . با نگاهی اجمالی به ساختار آرامگاه خیام می توان دید که سقف آن گنبدی مشبک از فولاد و بتن روی بیست تیغه مارپیچی سوار شده، که از یک جهت شبیه نیم کره زمین و از جهت دیگر شبیه یک دایره کامل است . عدد 10 ، نخستین عدد دو رفمی و یادآوری ریاضیات و مثلثات خیام، پایه ساخت آرامگاه او بوده است و با دیدن گنبد و تیغه ها و نور روی دیوارها و کاشی های بنا می توان به ستاره شناسی حکیم ایرانی پی برد . وجود ابیاتی از رباعیات خیام هم بر روی بنای بیرونی این شاعر ایرانی، می توان از اشعار وی یاد کرد . آرامگاه خیام نیشابوری، تجلی شکوه ایران ، و یادآور شخصیت متمایز و منحصر به فرد این حکیم بزرگ ایرانی است ، اندیشمند و شاعری که در زمینه نجوم، ریاضیات و حکمت مطالعه بسیار کرد، و امروز شخصیت او نماد شکوفایی علم، هنر و ادبیات در این سرزمین در همه دوران هاست .