سوره شمس نود و یکمین سوره از قرآن کریم است که ۱۵ آیه دارد. این سوره از سوره‌های مکی است و در جزء سی‌ام قرآن قرار دارد. سوره شمس از لحاظ ترتیب نزول، سوره بیست‌وششم است. تعداد آیات این سوره ۱۵، تعداد کلمات آن ۵۴ و تعداد حروف آن ۲۵۳ است. در ادامه به خواص سوره شمس برای حاجت‌روایی، ازدواج و زیبایی زنان اشاره می‌کنیم.
سوره شمس با سوگند به خورشید آغاز می‌شود. خورشید منبع نور و انرژی در جهان و روی زمین است؛ بنابراین، سوره‌ای در قرآن با نام آن و سوگند خداوند متعال به آن، عظمت این مخلوق الهی را نشان می‌دهد.
علت نام‌گذاری سوره شمس
این سوره را به این دلیل شمس می‌نامند که خداوند در آغاز آن به خورشید سوگند یاد کرده است: «وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا»؛ یعنی «سوگند به خورشید و تابندگی‌اش».
نام دیگر این سوره «ناقه صالح» است؛ به این دلیل که در این سوره به داستان حضرت صالح (ع) و ناقه او اشاره شده است.
طبرسی در کتاب مجمع‌البیان از پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) نقل کرده است: «کسی که سوره والشمس را بخواند، مانند آن است که به هر چیزی که خورشید و ماه بر آن طلوع کرده‌اند، صدقه داده است.»
آثار و برکات سوره شمس
۱. موفقیت در هر کار
رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) فرموده‌اند: هر کس که کم‌توفیق است، در قرائت سوره شمس مداومت ورزد؛ زیرا خداوند او را به هر سو که رو کند، موفق می‌دارد. این کار موجب تقویت حافظه، مقبولیت و بلندی جایگاه نزد مردم می‌شود و منفعت‌های زیاد دیگری نیز در آن نهفته است.
امام صادق (علیه‌السلام) نیز در این باره فرموده‌اند: برای کسی که کم‌روزی و کم‌توفیق است، زیاد در کارش خسارت و زیان می‌بیند و در کارهایش حسرت و افسوس زیادی دارد، پسندیده است که بر قرائت سوره شمس مداومت ورزد؛ زیرا موجب افزایش روزی و توفیق او می‌شود. همچنین، هر کس این سوره را بنویسد و آن را با آب بشوید و بنوشد، اگر دچار اضطراب باشد، آرامش می‌یابد.
۲. رفع اضطراب و بیماری‌های تنفسی
در برخی نقل‌ها آمده است که نوشیدن آب حاصل از شستن نوشته سوره شمس برای رفع اضطراب و بیماری‌های تنفسی مفید است.
۳. افزایش روزی
از امام صادق (علیه‌السلام) روایت شده است: «برای کسی که روزی و توفیقش کم است و در کارش زیاد ضرر می‌کند و حسرت و افسوس زیادی دارد، پسندیده است که بر قرائت سوره شمس مداومت داشته باشد؛ زیرا موجب افزایش روزی و توفیق او می‌شود.»
خواص سوره شمس
خواص سوره شمس برای ازدواج
درباره خواندن سوره شمس به نیت ازدواج، نقل شده است که فرد می‌تواند هر شب پیش از خواب این سوره را با نیت ازدواج و رسیدن به معشوق تلاوت کند.
خواص سوره شمس برای اموات
در برخی نقل‌ها، از امام صادق (علیه‌السلام) درباره فضیلت سوره شمس آمده است که هر کس خیر دنیا و آخرت را می‌خواهد، هنگام طلوع آفتاب سوره شمس را سه بار تلاوت کند.
در ادامه این نقل آمده است: «هر کس بر خواندن این سوره و تأمل در آن مداومت کند، روز قیامت همه اعضا و جوارح او به سودش گواهی می‌دهند و خداوند نیز می‌فرماید: من این شهادت را می‌پذیرم و پاداش می‌دهم. پس او را تا بهشت همراهی کنید و نعمت‌های بهشتی را بر او ارزانی دارید.»
خواص سوره شمس برای محبت
از مهم‌ترین خواصی که درباره تلاوت سوره شمس ذکر شده، ایجاد عزت و منزلت در میان مردم است.
خواص سوره شمس برای حاجت
در برخی مطالب مربوط به خواص سوره شمس آمده است که فردی که حاجتی دارد، برای رسیدن به خواسته خود می‌تواند از روز چهارشنبه، هنگام طلوع آفتاب، به مدت سه روز، یعنی تا روز جمعه، به حالت سجده درآید و سه مرتبه سوره مبارکه شمس را تلاوت کند. هنگامی که به کلمه «فَأَلْهَمَهَا» رسید، حاجت خود را بر زبان بیاورد تا به لطف خداوند برآورده شود.
اگر فرد نیت دفع دشمن داشته باشد، در این نقل توصیه شده است که تمام این اعمال را هنگام غروب آفتاب انجام دهد.
خواص سوره شمس برای ثروت
از امام صادق (علیه‌السلام) روایت شده است: «کسی که کم‌روزی باشد و همواره در کارها زیان ببیند و اندوهگین باشد، بر خواندن این سوره مبارکه مداومت کند تا به یاری حق، برای او گشایش حاصل شود.»
خواص سوره شمس برای دفع دشمن
برای بهره‌مندی از آنچه در برخی مطالب درباره خواص سوره شمس برای دفع دشمن آمده است، توصیه شده که مانند روش ذکرشده برای حاجت‌روایی، از روز چهارشنبه تا جمعه این عمل را با نیت دفع دشمن انجام دهید. به مدت سه روز، هنگام طلوع خورشید، به حالت سجده درآیید و سه مرتبه سوره شمس را بخوانید. هنگامی که به عبارت «فَأَلْهَمَهَا» رسیدید، از خداوند نابودی و دفع دشمن را طلب کنید.
خواص سوره شمس برای زیبایی صورت
در برخی مطالب درباره خواص سوره شمس برای زیبایی صورت آمده است که می‌توان هر شب پیش از خواب این سوره را تلاوت کرد.
خواص سوره شمس برای زنان
در برخی نقل‌ها آمده است که زنان می‌توانند برای ایجاد محبت و علاقه در دل مردان، هر شب سوره شمس را بخوانند.
آثار سوره شمس
متن سوره شمس
ثواب خواندن سوره شمس
مستحب است سوره شمس در رکعت دوم نماز عید فطر و نماز عید قربان خوانده شود؛ هرچند در برخی نقل‌ها، خواندن آن در رکعت اول نیز ذکر شده است.
همچنین توصیه شده است که در روز دحوالارض، یعنی ۲۵ ذی‌القعده، هنگام بالا آمدن خورشید، دو رکعت نماز خوانده شود و در هر رکعت، پس از سوره حمد، پنج بار سوره شمس قرائت شود.
پیامبر اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) به اصحاب و یاران خود توصیه می‌کردند که در نمازهای مختلف خود سوره شمس را بخوانند. همچنین در روایتی فرموده‌اند: «هر کس سوره شمس را قرائت کند، مانند آن است که به اندازه آنچه خورشید و ماه بر آن تابیده‌اند، صدقه داده است.»
رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) فرموده‌اند: «هر کس کم‌توفیق است، در قرائت سوره شمس مداومت ورزد؛ زیرا خداوند او را به هر سو که رو کند، موفق می‌دارد. این کار موجب تقویت حافظه، مقبولیت و بلندی جایگاه نزد مردم می‌شود و منفعت‌های زیاد دیگری نیز در آن نهفته است.»
امام صادق (علیه‌السلام) فرموده‌اند: «هر کس سوره شمس را قرائت کند، در روز قیامت تمامی اعضای بدن او و اشیای کنار او به سودش گواهی می‌دهند و خداوند می‌فرماید: شهادت شما درباره بنده‌ام را می‌پذیرم و به او پاداش می‌دهم. او را تا بهشت همراهی کنید تا هر آنچه دوست دارد برگزیند و نعمت‌های بهشتی بر او گوارا باشد.»
امام صادق (علیه‌السلام) فرموده‌اند: «برای کسی که کم‌روزی و کم‌توفیق است و زیاد در کارش خسارت و زیان می‌بیند و در کارهایش حسرت و افسوس زیادی دارد، پسندیده است که بر قرائت سوره شمس مداومت ورزد؛ زیرا موجب افزایش روزی و توفیق او می‌شود. هر کس این سوره را بنویسد و آن را با آب بشوید و بنوشد، اگر دچار اضطراب باشد، آرامش می‌یابد.»
در برخی روایات نیز آمده است که نوشیدن آب حاصل از شستن نوشته سوره شمس برای رفع اضطراب و بیماری‌های تنفسی مفید است.
متن سوره شمس به همراه ترجمه
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
به نام خداوند رحمتگر مهربان
وَالشَّمْسِ وَضُحَاهَا ﴿۱﴾
سوگند به خورشید و تابندگی‌اش (۱)
وَالْقَمَرِ إِذَا تَلَاهَا ﴿۲﴾
سوگند به ماه، چون پی [خورشید] رود (۲)
وَالنَّهَارِ إِذَا جَلَّاهَا ﴿۳﴾
سوگند به روز، چون [زمین را] روشن گرداند (۳)
وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَاهَا ﴿۴﴾
سوگند به شب، چون پرده بر آن پوشد (۴)
وَالسَّمَاءِ وَمَا بَنَاهَا ﴿۵﴾
سوگند به آسمان و آن کس که آن را برافراشت (۵)
وَالْأَرْضِ وَمَا طَحَاهَا ﴿۶﴾
سوگند به زمین و آن کس که آن را گسترد (۶)
وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا ﴿۷﴾
سوگند به نفس و آن کس که آن را درست کرد (۷)
فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا ﴿۸﴾
سپس پلیدکاری و پرهیزگاری‌اش را به آن الهام کرد (۸)
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاهَا ﴿۹﴾
که هر کس آن را پاک گردانید، قطعاً رستگار شد (۹)
وَقَدْ خَابَ مَنْ دَسَّاهَا ﴿۱۰﴾
و هر که آلوده‌اش ساخت، قطعاً زیان کرد (۱۰)
كَذَّبَتْ ثَمُودُ بِطَغْوَاهَا ﴿۱۱﴾
[قوم] ثمود به سبب طغیان خود به تکذیب پرداختند (۱۱)
إِذِ انْبَعَثَ أَشْقَاهَا ﴿۱۲﴾
آنگاه که شقی‌ترینشان برخاست (۱۲)
فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ نَاقَةَ اللَّهِ وَسُقْيَاهَا ﴿۱۳﴾
پس فرستاده خدا به آنان گفت: زنهار، ماده‌شتر خدا و [نوبت] آب‌خوردنش را [حرمت نهید] (۱۳)
فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوهَا فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاهَا ﴿۱۴﴾
و او را دروغ‌زن خواندند و آن [ماده‌شتر] را پی کردند؛ پس پروردگارشان به [سزای] گناهشان بر سرشان عذاب آورد و آنان را با خاک یکسان کرد (۱۴)
وَلَا يَخَافُ عُقْبَاهَا ﴿۱۵﴾
و از پیامد کار خویش بیمی به خود راه نداد (۱۵)