درمجموع اخباری که در این مورد از رسانه ملی پخش می‌شود را می‌توان به 6 دسته کلی تقسیم‌بندی کرد...

هموطن- احسان موحدیان- نگاه سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران به اینترنت به عنوان یک ابزار ارتباطی نوین و در حال گسترش مسئله‌ای است که مدت‌ها ذهن نگارنده را به خود مشغول کرده است. در سال‌های پایانی دهه 70 که اینترنت آرام آرام و با سرعتی لاک‌پشتی در میان کاربران در حال گسترش بود، صدا و سیما در وضعیت بلاتکلیفی به سر می‌برد و کاملا مشخص بود که نمی‌داند چگونه باید با آن برخورد کند؛ اما به تدریج به این نتیجه رسید که ازانفعال در این مورد و تداوم سیاست «نه تایید و نه رد» کمکی بر نمي آيد؛ لذا آرام آرام شاهد پخش برخی اخبار مربوط به فناوری اطلاعات و رایانه در شبکه‌های خبری تلويزيوني گشتيم.
اما آنچه که در این میان جلب توجه می‌کند، رويكرد سازماني اين رسانه به اینترنت است. درمجموع اخباری که در این مورد از رسانه ملی پخش می‌شود را می‌توان به 6 دسته کلی تقسیم‌بندی کرد.

الف) اخبار مربوط به هک: طی این چند سال اخبار متنوعی در مورد هک شدن سیستم‌های رایانه‌ای در اقصی نقاط جهان از شبکه‌های مختلف خبری صدا و سیما پخش شده و با توجه به سیاست‌های ضد آمریکایی نظام و تلاش رسانه ملی برای دامن زدن به تبلیغات منفی علیه آمریکا که با هدف کاستن از فشار روانی رسانه‌های ایالت متحده صورت می‌گیرد، پخش اخبار هک شدن شبکه‌های رایانه‌ای در ایالات متحده همیشه از اولویت خاصی برخوردار بوده است.

ب) انتشار انواع ویروس، کرم و تروجان: دبیران خبر سازمان صدا و سیما علاقه خاصی به انواع کرم‌ها و ویروس‌های اینترنتی دارند و اخبار مربوط به آنها را با فاصله زمانی یکی دو روز پوشش می‌دهند. روندی که در مورد دیگر تازه‌های اینترنت وجود ندارد. جالب آنكه در تنظيم اين اخبار بعضا شاهد اشتباهات فاحشي هستيم. به عنوان مثال چند روز پس از انفجارهاي لندن در بخشهاي خبري مختلف سيما اعلام شد نامه اي كه با عنوان اخبار سي ان ان در مورد انفجارهاي لندن براي كاربران اينترنت ارسال مي شود حاوي ويروس ترور است! عبارتي كه افراد آشنا با دنياي رايانه را ناخودآگاه به خنده مي اندازد، چون ويروس هاي اينترنتي نمي توانند عمليات تروريستي انجام دهند!

ج) کلاهبرداری‌های رایانه‌ای: هر از چند گاهی شاهد پخش خبری از صدا و سیما در مورد دستگیری کلاهبردارانی که از اینترنت برای فریب مردم سوءاستفاده می‌کنند هستیم ؛ بمباران ذهن افراد با اخباری از این دست، با توجه به این که جزئیات دقیقی در این مورد به بینندگان ارائه نمی‌شود، احتمالا افرادي را که چندان با اینترنت سروکار ندارند و تعدادشان هم در ایران متاسفانه بسیار زیاد است، به این نتیجه خواهد رساند که اینترنت مکانی مخوف و هولناک است و اگر اشخاص به آن مراجعه کنند یا با موجودات شروری به اسم هکر مواجه می‌شوند، یا کامپیوترشان به کوهی از ویروس آلوده می‌شود و یا جیبشان توسط عده‌ای کلاهبردار خالی خواهد شد. لذا صدا و سیما با پخش یک سویه اخبار منفی در مورد خطراتی که کاربران را در فضای مجازی تهدید می‌کند، تصوری غلط را در ذهن مردم عادی نسبت به این ابزار ارتباطی مفید ایجاد می‌کند به گونه اي كه تغییر دادن آن برای دیگر رسانه‌ها که از نفوذی به اندازه صدا و سیما برخوردار نیستند، کار ساده‌ای نخواهد بود و با توجه به تبدیل شدن اینترنت به جزء لاینفک زندگی بشر، در آینده تداوم این سیاست خبری به نفع کشور تلقی نمی‌شود.
اما در کنار این 3 بخش، دو بخش دیگر هم وجود دارد که اگرچه تاثیر مخربشان بر ذهن بیننده به اندازه بخش هاي قبلی نیست؛ اما لزوم تغييرنحوه ارائه اطلاعات در قالب آنها به بينندگان حس مي شود كه اين بخشها به قرارزير است:

د) پخش اخبار مربوط به بازی‌های رایانه‌ای: سردبیران خبر سازمان به آن دسته از پژوهش‌های انجام شده در مورد بازی‌های رایانه‌ای كه بيانگرضرروزيان اين قبيل بازيها براي سلامتي كودكان است ، علاقه خاصي دارند. هرچند که در مورد برخی اثرات مضر جانبی بازی‌های رایانه‌ای شکی وجود ندارد؛ اما در عين حال ،‌ اين بازي ها اگر درست به کار گرفته شوند و به شیوه‌ای مناسب طراحی شوند می‌توانند تاثیرات مثبتی هم داشته باشد. بد نیست بدانید که در برخی بیمارستان‌ها برای پرت کردن حواس کودکان در حین انجام جراحی‌های سخت از بازی‌های رایانه‌ای کمک گرفته می‌شود. لذا باید به جنبه‌های منفی و مثبت این پدیده ،توجه يكساني را معطوف داشت.

هـ) تاثیرات جانبی منفی اینترنت: برخی تاثیرات منفی اینترنت بشدت در اخبار صدا و سیما بازتاب پیدا می‌کند، این در حالی است که برخی تحولات مثبت دنیای IT مانند گسترش انواع فناوری‌های بی‌سیم، ساخت سیستم‌های پرسرعت، پر ظرفیت با امکانات محیرالعقول و ابداع فناوری‌های جدید از دید دبیران خبر مغفول می‌ماند. به عنوان مثال می‌توان به پخش مکرر خبری اشاره کرد که موضوع آن افتتاح یک کلینیک در چین برای درمان افرادی که از اعتیاد به اینترنت رنج می‌بردند. به طور قطع استفاده مداوم از اینترنت ، مانند استفاده مداوم از رادیو و تلویزیون پیامدهای نامطلوبی دارد؛ اما تنها نباید براین پیامدها تاکید کرد واز توجه به نیمه پر لیوان غافل ماند.

و) برخی اخبار جالب در حوزه فناوری: با وجود تمامی اخبار منفی که صدا و سیما در مورد اینترنت پخش می‌كند ؛ گاهي اوقات نيز به خبرهاي مهم توجه خاص دارد که البته عمدتا به مایکروسافت و سیستم عامل ویندوز مربوط می‌شود. البته در تنظیم این اخبار نیز ضعف‌هایی ديده مي شود. به عنوان مثال مجری بخش خبری 22 شبکه سوم سیما در شامگاه روز اول مرداد در حالی که خبر از اعلام عنوان Vista برای ویندوز جدید مایکروسافت می‌داد گفت: « رمز این ویندوز قبلا لانگ هورن بوده است.» به نظر نمی‌رسد که رمز معادل مناسبی برای کلمه Code-name باشد، زیرا بیننده با شنیدن کلمه رمز احتمالا تصور می‌کند برای ورود به ویندوز Vista باید از کلمه عبور لانگ هورن استفاده شود!

جرقه هاي امید
اما با وجود تمامی مشکلات و نگرش منفی به اینترنت ، دو تحول جدی در مورد پخش اخبار مربوط به IT در صدا و سیما رخ داده است که اولین آن مربوط به پخش اخبار تحولات دنیای IT در داخل کشور به صورت هفتگی از سوی شبکه خبر است و دیگری به اخبار IT بخش خبری موفق 20:30 مربوط می‌ شود. اخبار این بخش که توسط یکی از خبرنگاران سختکوش صدا و سیما تهیه می‌شود شامل جدیدترین تحولات دنیای IT است و معمولا از دقت و صحت بالایی برخوردار است. ایجاد این دو تحول نوید دهنده آن است که اینترنت در آینده‌ای نزدیک از دید صدا و سیما یک فرصت و نه یک تهدید تلقی شود و تلاش برای بهره‌گیری از ظرفیت‌های معقول آن سرعتی مناسب به خود بگیرد.