تداوم این روند موجب شده تا حدس و گمانه‏زنی در مورد علت تشدید سخت‏گیری بر کاربران اینترنت در ایران هم آغاز شود

هموطن - احسان موحدیان - نزدیک به یک هفته است که دور جدیدی از فیلترینگ بی‏حساب و کتاب ،کاربران ایرانی وب را دچار مشکلات فراوانی کرده و لذا باید در کنار مشکلات قبلی که مهمترین آنها کیفیت پایین خطوط ارتباطی است، این مصیبت جدید را هم تحمل کنیم.
نکته عجیب و غریب آن که نگاهی به سایت‏های فیلتر شده طی این چند روز نشان می‏دهد که احتمالا هدف از این کار دلسرد کردن وبلاگ‏نویسان و کاستن از نفوذ و میزان تاثیرگذاری این ابزار ارتباطی مدرن است. توضیح آن که اکثر این سایت‏ها مانند بلاگ رولینگ در زمینه ارائه خدمات فنی و جانبی به وبلاگ‏نویسان فعال هستند یا آمار مختلف مربوط به یک سایت را ارائه می‏دهند و هیچ کارکرد سیاسی یا غیراخلاقی ندارد.

تداوم این روند موجب شده تا حدس و گمانه‏زنی در مورد علت تشدید سخت‏گیری بر کاربران اینترنت در ایران هم آغاز شود و در این میان یکی از مهمترین دلایلی که به ذهن خیلی‏ها رسیده، روی کارآمدن دولت جدید است که احتمال می‏رود رویکردهای متفاوتی نسبت به دولت سابق در قبال اینترنت داشته باشد.
ظاهرا برخی ISPهای ایرانی هم که چنین فکری دارند، از هول حلیم توی دیگ افتاده‏اند و برای آنکه احتمالا در آینده به دردسر نیافتند فیلترینگ سایت‏هایی مانند بلاگ رولینگ را آغاز کرده‏اند. هرچند که به طور قطع مسئله فراتر از اینهاست.

ولی آیا واقعا دولت جدید و شخص آقای احمدی‏نژاد طرفدار فیلترینگ بی‏ضابطه سایت‏های گوناگون هستند یا برخی تصورات غلط در مورد دیدگاه‏های ایشان کار را بدینجا کشانده است؟
رئیس جمهوری در اوایل خرداد ماه و در زمانی که کمتر کسی به دیدگاه‏های ارزشمند ایشان توجه می‏کرد، مصاحبه‏ای را با صفحه فناوری اطلاعات روزنامه هموطن سلام انجام داد که مرور آن پس از 5/2 ماه نشان می‏دهد ایشان هرگز طرفدار چنین برخوردهایی نبوده و نخواهد بود.
قبل از آن که به استخراج دیدگاه‏های ایشان در مورد فیلترینگ از این مصاحبه بپردازیم، ذکر این نکته ضروری است که پاسخ‏های ایشان به دیگر سوالات خبرنگار ما نشان می‏دهد که آقای دکتر احمدی‏نژاد آشنایی قابل قبولی با مباحث حوزه ICT دارد. به عنوان مثال ایشان در پاسخ به این سوال که «آیا در تحقق جامعه اطلاعاتی و پیوستن به جهان ارتباطات موفق بوده‏ایم؟» می‏گوید:
«... هنوز برداشت و تعریف واحدی از جامعه اطلاعاتی در دنیای امروز وجود ندارد و حتی در همین رابطه سازمان ملل با همکاری ITU یک برنامه کلی ارائه کرد و در پی آن، اولین کنفرانس سران جامعه اطلاعاتی در دسامبر سال 2003 تشکیل شد و کنفرانس دوم نیز قرار است در نوامبر سال 2005 میلادی یعنی آبان ماه امسال در تونس برگزار شود با این وجود دنیا هنوز به یک مفهوم روشن و مشخص درباره جامعه اطلاعاتی دست نیافته است. ولی آنچه برای اکثر کشورها مهم بوده، حفظ هویت ملی آنهاست که در مورد کشور ایران هم علاوه بر آن، حفظ ارزش‏های والای اعتقادی و دینی و انقلابی اهمیت بسیاری دارد.»
با خواندن پاسخ ایشان به سوال هموطن در مورد جایگاه ایران در تحقق دولت الکترونیکی و برنامه‏های آقای احمدی‏نژاد در این زمینه درمی‏یابیم که می‏توان به جا افتادن این مقوله در کشورمان طی 4 سال آینده امیدوار باشیم. رئیس جمهور به این سوال چنین جوابی داده است: «در تحقق دولت الکترونیک باید مولفه‏هایی مانند مقررات و قوانین، فرهنگ سازی، نرم‏افزار و سخت‏افزار و همچنین زیرساخت‏های ارتباطی مدنظر قرار گیرد. به نظر من در حال حاضر در بخش‏های سخت‏افزاری و تا حدی زیرساخت‏های ارتباطی کارهایی صورت گرفته؛ اما در سایر بخش‏های مورد اشاره باید اقدام کرد.
لازم است در اینجا یادآوری کنم، دولت الکترونیک به 3 دسته کاربردی تقسیم می‏شود و عبارت است از دولت با دولت (G2G)، دولت با شهروند (G2C) و دولت با بنگاه‏های اقتصادی (G2B) گرچه در حال حاضر نهادهایی به صورت پراکنده و گاه موازی، متولی قسمتی از بخش‏های ذکر شده هستند، ولی تا رسیدن به جایگاه مطلوب و حتی قابل قبول کارهای بسیاری باقیمانده است.»
ممکن است شما خواننده محترم با خود بگویید که ارائه جواب‏های این چنینی حاصل مشورت آقای احمدی‏نژاد با همکاران و مشاورانشان است؛ اما حتی اگر این چنین باشد که نیست باز هم باید به رئیس جمهور به علت بهره‏مندی از چنین مشاوران و دستیارانی تبریک گفت و امیدوار بود که آنها در دولت ایشان حضور داشته باشند.
اما برای آن که از بحث اصلی دور نشویم بد نیست این سوال و جواب را باهم مرور کنیم:
سوال : موضع شما در خصوص دسترسی برابر و آزاد به اطلاعات در ایران چیست؟
پاسخ رئیس جمهور: به نظر می‏رسد چنین سوالاتی نه تنها در ایران، بلکه در همه کشورها موضوعیت دارد، زیرا برای اداره کشور و حفظ حقوق شهروندان و امنیت ملی، اطلاعات باید به صورت طبقه‏بندی شده باشد که آنچه به عموم مردم ارائه می‏شود، اطلاعات غیرطبقه‏بندی شده است. حتی در مورد اطلاعات غیرطبقه‏بندی شده و عمومی هم محدودیت‏هایی در همه کشورها اعمال می‏شود. به طور مثال دسترسی افراد زیر 18 سال یا حتی در مواردی زیر 21 سال به اطلاعاتی غیراخلاقی و حاوی مسائل خشونت‏آمیز در کشورهای غربی هم ممنوع است. این که افراد جامعه با اطلاع‏رسانی دقیق و درست از فرصت‏های برابر برخوردار باشند پسندیده و لازم است؛ اما این اصل با موضوع دسترسی برابر و آزاد به اطلاعات متفاوت است.»
چنانچه مشاهده می‏کنید دغدغه‏های ایشان در مورد دسترسی برابر و آزاد به اطلاعات با دغدغه‏های اکثر ما ایرانیان مشابه است. به نظر نمی‏رسد کسی در ایران مخالف فیلتر شدن سایت‏های هرزه‏نگارانه یا خشونت‏آمیز باشد؛ اما آنچه که علاقه‏مندان به اینترنت در کشورمان را آزار می‏دهد فیلترینگ بی‏برنامه‏ای است که بلای جان 5 میلیون کاربر اینترنت شده است. بد نیست مسئولانی که با دیدگاه‏های رئیس جمهور در حوزه ICT آشنا نیستند با دوباره خوانی مصاحبه ایشان با روزنامه هموطن سالم و مخصوصا بخش‏هایی که در بالا آمده به واقعیاتی که در ذهن دکتر احمدی‏نژاد جریان دارد بیشتر پی ببرند .