سیویتا و چیا-"سفرنامه حاج سیاح به فرنگ" به کوشش علی دهباشی – ص 274-سه روز در آن شهر بودم، روز چهارم به لنگرگاه آمده تذکره گرفته به کشتی نشسته روانه به جانب بندر رم که موسوم است به چلیوستا وکیا گردیدم. روزانه دیگر بعدازظهر در لنگرگاه کشتی لنگر انداخت. از کشتی بر زورق نشسته در بندر پیاده شدم. بسیار بندر باصفایی است.
راه آهن دارد بجانب رم. استحکامات بری و بحری آن در نهایت بود. دیوارها آجرین بر سر در دیوانخانه آنجا نشان پاپ و دو کلید بهشت و جهنم را کشیده‎اند. جبه خانه و سربازخانه که سربازان داوطلب برای حفظ پاپ آمده‎اند، کمی هم ازفرانسویان بودند حاضر و منظم.
پول ایشان ریال است قیمت آن پنج فرانک و پول سیاهش لوئی می‎باشد از ده لوئی که نیم فرانک باشد داشت تا ریال و در پول سفید همه صورت پاپ را سکه کرده‎اند ولی در پول سیاه شکل نشان پاپ را سکه کرده‎اند. اهالی دیوان باید به اختیار کشیشان دست در کار دیوان باشند.
می‎گفتند سابق قوت پاپ خیلی زیاد بود زیرا که فرانسویان نهایت حمایت را از پاپ می‎نمودند ولی اکنون سربازان خود را برده‎اند و آن اقتدار بجا نمانده است. رونق کلیساها به اجماع مردم بود. عدد نفوس اهالی هشت هزار می‎باشد، اکثر کاتولیک و کمی از سایرین هستند. کوچه‎ها همگی محجر و فی‎الجمله مشجر هم بود.
مجالسی که می‎رفتم آنچه می‎شنیدم اغلب اثبات کرامات و معجزات پاپ بود. چنانچه می‎گفتند اگر حضرت پاپ این مخلوق را غضب کند آیا چه خواهد شد؟! و هیچکس قدرت تکلم به وضع آزادی نداشت و تمام آن مردم با گاریبالدی دشمن بودند زیرا که او مایل و طالب آزادی است.