یکشنبه 15 اردیبهشت 1325-بحران آذربایجان – خاطرات میرزاعبدالله مجتهدی – ص 251-252-امروز یکی از روزهای تاریخی تبریز بود. بازار تعطیل بود. بعضی از ادارات رسما تعطیل بود. بعضی هم در اثر تعطیل بازار و ادارات دیگر قهرا تعطیل شده بود.
قشون روس امروز تبریز را تخلیه می‎نمایند. ازدحام به قدری زیاد بوده است که رئیس صندوق بانک نتوانسته بوده است از میان جمعیت راهی پیدا نموده و خود را به بانک رساند. وضع را با تلفون رئیس بانک رسانده و بانک هم وضع را این جور دیده و بازار هم که تعطیل بوده، قرار بر تعطیل گذاشته است.
چند روز بوده است که قسمت‎های مختلفه قشون روس از شهر خارج می‎شدند. آن قسمت از قشون روس که امروز شهر را تخلیه نمودند همه سوار اوتوموبیل‎ها بوده‎اند. سواره نظام قبلا رفته بوده است. تقریبا دویست کامیون متعلق به روس‎ها از تبریز به طرف روسیه حرکت نمود که بیشتر آنها با اثاثیه قشون بار شده بود. مابقی را هم سالدات‎ها سوار شده بودند.
ژانرال کلینسکی فرمانده قشون روس طرف مهر و محبت مشایعت کنندگان واقع گردیده است.
مردم از هر طرف به سمت وی هجوم آورده و با وی دست می‎داده‎اند. تمام مردم شهر شاد بودند. اکثر به آن جهت شاد بودند که روس‎ها را عمده مسبب فشار چند ماه اخیر می‎دانستند. خیلی از مردم در خود یک سبکی و نشاط که غیر معهود بود، حس می‎کردند.
یک نفر از اهل بازار را شنیدم که می‎گفته است بگذار روس‎ها بروند، به تنهایی جواب ده دموکرات را می‎دهم.
شب گذشته هم در عمارت بلدیه که حالا مجلس ملی در آنجا گرفته است، مهمانی مفصلی برای تودیع صاحب منصبان روس برپا بود. بیشتر از بیست نفر از صاحب منصبان روس مدعو بودند. سیصد نفر مهمان سرمیز شام نشسته بوده‎اند. نطق‎هایی هم ایراد شده است.
بعضی‎ها هم اشعاری گفته بوده‎اند که آنها را سرمیز شام خوانده‎اند. ژنرال کلینسکی هم که فرمانده قوای روس در تبریز بود، نطقی به زبان روسی ایراد نموده است. بعد از وی یک صاحب منصب از اهل قفقاز نطقی به زبان ترکی ایراد نموده است که ظاهرا ترجمه نطق فرمانده بوده است.
صاحب خانگی و اداره پذیرایی مهمانان به عهده آتش خان بیات ماکو محول بوده است که رئیس بلدیه تبریز است. آتش خان از فامیل اقبال‎السطنه ماکویی است که در زمان امیر لشکری عبدالله خان طهماسبی دستگیر و در تبریز درگذشت. مشهور است که مسموم شد.