قرار است اقتباس سينمايى يكى از مشهورترين و جنجالى ترين رمان هاى دهه معاصر در ارديبهشت ماه آينده روانه سينماها شود.

قرار است اقتباس سينمايى يكى از مشهورترين و جنجالى ترين رمان هاى دهه معاصر در ارديبهشت ماه آينده روانه سينماها شود، اما فيلمبردارى اين فيلم به نام رمز داوينچى هنوز پايان نيافته است.
همچون بسيارى از فيلم هاى تاريخى، اجازه يافتن براى فيلمبردارى در داخل يكى از ساختمان هاى تاريخى مستلزم هماهنگى هاى بسيار است ولى اگر نام اين ساختمان لوور باشد، شرايط به مراتب سخت تر خواهد بود. در 3 ماه آخر سال 2004 تيم اصلى فيلم يعنى برايان گريزر تهيه كننده ،ران هاوارد كارگردان به دنبال كسب اجازه از طريق كانالهاى قانونى بوده اند و فرمهاى متعددى را پر كرده اند و به تمامى افراد طرف مذاكره شان تعهد داده اند كه اين موزه را دقيقاً به همان شكل اوليه ترك خواهند كرد. گرچه در نهايت گريزر و هاوارد اجازه كار در لوور را يافتند ولى تلاش مشابه شان براى فيلمبردارى از ساختمان وست مينستر در لندن به نتيجه نرسيد و اين مكان كه از جمله لوكيشن هاى كليدى رمان دن براون بود بايستى براى فيلم در استوديو بازسازى شود.
حادثه قابل توجه ديگر در پشت صحنه فيلم مربوط به اوايل دسامبر مى شود هنگامى كه گريزر و هاوارد در پاريس مشغول تست هنرپيشگان براى انتخاب هنرپيشه اصلى زن بودند كه ناگهان از دفتر ژاك شيراك رئيس جمهور فرانسه با آنها تماس گرفته شد و آنها دعوت به ضيافت چاى شدند. گريزر در اين زمينه ادامه مى دهد: فكر مى كرديم كه اين ديدارى چند دقيقه اى و صرفاً در حد صرف چاى و گرفتن چند عكس يادگارى خواهد بود. ولى شيراك از آنها خواست كه چند دقيقه اى بيشتر بنشينند و پس از سرو قهوه شيراك اصرار كرد در صورتى كه هرگونه مشكلى در زمينه فيلمبردارى در لوور به وجود آمد، او را به سرعت در جريان قرار دهند.
ولى همه ماجرا اين نبود و شيراك چند پيشنهاد و يا به عبارت بهتر «نكته دوستانه» را به آنها يادآورى كرد و اظهار داشت كه دختر بهترين دوستش كه سابقه بازى در فرانسه دارد را به عنوان هنرپيشه نقش سوفى نوو انتخاب كنند و اگر امكان پذير باشد دستمزد ژان رنو هنرپيشه نقش كارآگاه فرانسوى بژوفاشه را افزايش دهند!! ران هاوارد ادامه مى دهد: ما واقعاً شگفت زده شده بوديم چون براى اولين بار بود كه با چنين قضيه اى روبرو مى شديم ولى خوشبختانه قرارداد ژان رنو بسته شده بود و ما بازيگر نقش سوفى نوو را انتخاب كرده بوديم و قضيه به خوبى و خوشى تمام شد.
اما هر كسى كه جزو 25 ميليون خواننده جهانى رمان رمز داوينچى نبوده، چند ماه بعد از روز 19 دى مى تواند اين فيلم را تماشا كند. رمان براون قصه يك استاد سمبل شناسى دانشگاه هارواد به نام رابرت لانگدون است كه درگير كشف راز ماجراى قتل يك محقق مى شود. اين كتاب پس از انتشار در سال 2003 بدل به صنعت جديد فرهنگى شده چرا كه در كنار چاپ هاى مجدد، چند مستند و حتى تور سياحتى خاصى از لوكيشن هاى آن براه افتاده است. اما قطعاً با اكران فيلم 125 ميليون دلارى استوديو كلمبيا تب اين كتاب به اوج خواهد رسيد. در اين فيلم جمعى از هنرپيشگان برجسته آمريكايى و اروپايى از جمله تام هنكس، ژان رنو، يان مك كلن (ارباب حلقه ها)، پل بتانى (ذهن زيبا) و آلفرد دمولينا (مرد عنكبوتى 2) حضور دارند و نقش سوفى نوو به ادرى تاتو رسيد كه در رقابت با 30 هنرپيشه زن فرانسوى نقش را به دست آورد. به نظر مى رسد با وجود اكران فيلمهايى چون سوپر من، قسمت دوم دزدان دريايى كارائيب و قسمت سوم انسان هاى مجهول و مأموريت غيرممكن، هيچكدام جذابيت پيش اكران فيلم را ندارند. امى پاسكال مدير استوديو سونى مى گويد: من قصد ندارم فيلم ديگرى را در تاريخى نزديك به اين فيلم اكران كنم.
تدوين فيلم از هفته اول ژانويه آغاز مى شود ولى ران هاوارد و تيم تدوين فيلم قطعاً به مشكلات فراوانى برمى خورند. هاوارد قبل از آغاز فيلمبردارى تريلرها و كلاسيكى چون بچه رزمارى و جن گير را به دفعات تماشا كرد، و تاكيد مى كند هدف او هرگز لطمه زدن به تجربه خواندن رمان هيجان انگيز براون نبوده است.
اهميت وظيفه هاوارد زمانى پررنگ تر مى شود كه بدانيم داستان براون در خلال 20 ساعت رخ مى دهد ولى فيلم نمى تواند بيش از 3 ساعت باشد و به ناچار بخش‌هايى از رمان بايستى حذف شود. هاوارد در اين مورد مى افزايد: تمامى بخش‌هاى اصلى رمان حفظ مى شوند چرا كه من مى دانم نويسنده رمان بدبين ترين تماشاگر فيلم خواهد بود ولى من مطمئن هستم كه فيلم مورد توجه قرار مى گيرد و تماشاگران پس از خارج شدن از سينما تصور مى‌كنند كه رمان را تماشا كرده اند و نه فيلم مرا.
اين اظهارات شايد علاقه مندان پروپا قرص رمان براون را راضى كند ولى قطعاً نمك بر زخم منتقدان كتاب تلقى مى شود چرا كه آنها اميدوار بودند كه فيلم سيرى متفاوت از كتاب را به ويژه در زمينه كليساى كاتوليك و زندگى حضرت عيسى مسيح در پى بگيرد. براون يك عالم مذهبى و يا تاريخدان نيست بلكه يك نويسنده است و كتاب او با اين جمله آغاز مى شود: «تمامى توصيف هاى هنرى، معمارى اين كتاب دقيق است» ولى خوانندگان نمى توانند واقعيت ها و تخيلات براون را تفكيك كنند.
حالا چند ماه پس از ضيافت قهوه در دفتر كار شيراك، هاوارد، گريزر و تيم هنرپيشگان و كادر فنى فيلم كه داوينچى براى فيلمبردارى در لوور حاضر هستند و مقدمات فيلمبردارى در شب را به مدت يك هفته فراهم مى كنند. آنها با توجه به ساعت كار كاركنان موزه هر شب حدود 7 ساعت فرصت كار دارند و اين باعث مى شود تا زمانى براى بازديد شخصى افراد از اين موزه باقى نماند.
ران هاوارد ادامه مى دهد: زمان به سرعت مى گذرد و من ناچارم كارهاى زيادى انجام دهم و هر زمان كه در مقابل تابلو نقاشى مشهورى قرار مى گيرم، برايم يادآورى مى شود كه در چه شرايطى كار مى‌كنم.
اين شرايط براى ساخت يك فيلم پرهزينه استوديويى چندان مناسب نيست و ما بايد بنابه دلايل حرفه اى و همچنين امنيتى در مورد هر شات نهايت دقت را انجام دهيم و انواع و اقسام محدوديت ها هم براى ما وجود دارد. در فيلمنامه خون به روى زمين ريخته ولى ما در لوور اجازه چنين كارى نداريم، نمى توانيم نقاشى‌ها را از روى ديوار برداريم، پيامهاى كدشده را روى تابلو موناليزا بنويسيم و حتى تيم فيلمبردارى حق نورپردازى مستقيم به روى برخى از تابلوها را ندارند. هاوارد كه چندان دوست ندارد در مورد اين فيلم صحبت كند مى افزايد: من از شكايت كردن بيزارم ولى...
بخش اعظم صحنه هاى فيلمبردارى شده در موزه در گالرى بزرگ لوور است و تابلو موناليزا - شاهكار لئوناردو داوينچى - در اتاق كوچك مجاور است ولى چون مسئولان فرانسوى اجازه فيلمبردارى از موناليزا را ندادند، اين اتاق بدل به انبار وسايل فنى گروه شده است. تام هنكس مى گويد: اگر به گوشه گالرى نگاه مى كرديد اتاقى را مى ديديد كه همه وسايل فيلمسازى از جمله پايه دوربين، كرين‌ها و جعبه ها و ابزار كار ما در كنار تابلو موناليزا در آنجاست!
پس از پايان فيلمبردارى در لوور، تيم هاوارد به چند لوكيشن مذهبى رفتند كه از آن جمله كليساى تمپل در لندن و صومعه راسلين در اسكاتلند بودند ولى در اين 2 مكان با حضور تظاهركنندگان و معترضان پلاكارد به دست مواجه شدند كه گرچه اخلالى در روند كار به وجود نياوردند ولى آرامش ذهنى آنها را برهم زدند.
تنها مكانى كه آنها مورد استقبال حاضران قرار گرفتند، در لينكلن شاير بود كه حدود 200 نفر خواستار امضاى تام هنكس بودند! برايان گريزر على رغم سابقه فراوان در زمينه تهيه و توليد فيلم، از ميزان تمركز رسانه ها و مراكز هنرى و مذهبى بر اين فيلم متعجب شد.
من در كنفرانس خبرى فيلم جديد جيم كرى (شادى با ديك و جين) حضور داشتم ولى همه خبرنگاران در مورد رمز داوينچى از من سؤال مى كردند و وقتى از آنها به صراحت خواستم كه در مورد فيلم هاى ديگرى سوال نكنند، آنها بدون توجه به اين قضيه به سوالاتشان ادامه مى دادند.
پروژه رمز داوينچى براى گريزر و هاوارد يك پروژه كاملاً متفاوت است.
فيلمهاى قبلى آنها از جمله آپولو، 13 چگونه گرينچ كريسمس را دزديد و ذهن زيبا ميلياردها دلار در سطح جهان فروش داشته‌اند و 9 جايزه اسكار دريافت كرده اند. آنها معمولاً پروژه هايشان را در شركت خصوصى شان (ايمجين) توليد مى كردند و به استوديوها مى فروختند ولى اين بار استوديو سونى به واقع آنها را به كار گرفته تا اين فيلم را به سرانجام برسانند
. گريزر در مقطعى سعى كرد تا حقوق اقتباس سينمايى اين رمان را براى استوديو شخصى اش خريدارى كند و حتى از بخشى از آن در مجموعه تلويزيونى 24 استفاده كند ولى در رقابت با چند نفر ديگر ناكام ماند. برنده اين رقابت جان كالى 75 ساله بود كه در سه دوره مدير استوديوهاى مختلف فيلمسازى بوده و سابقه رفاقت طولانى با هاوارد استرينگر مدير سونى داشت. در سال قبل استرينگر به او گفت كه كتاب جديد براون را بررسى كند.
كالى كه داوينچى را خواند و به دنبال كسب حقوق اقتباسى آن رفت. او هم دير به اين رقابت رسيد ولى برگ برنده اش رفاقت با مايكل رودال وكيل براون بود كه قبلاً با او براى كسب حقوق كتابهايى از پاتريشيا كورنول و جان اكار همكارى كرده بود. او با يك تماس تلفنى موفق شد حقوق اقتباس از كتاب به علاوه حقوق شخصيت اصلى آن را براى لانگدون را به قيمت 6 ميليون دلار به دست آورد. او ادامه مى دهد: شرايط به گونه اى بود كه همه در هاليوود اين كتاب را مى‌خواستند ولى هيچكس به اندازه من شانس اين قضيه را نداشت.
ران هاوارد سابقه خوبى از لحاظ فيلمسازى داشت ولى اين تنها دليل علاقه سونى و كالى به او براى كارگردانى اين فيلم نبود. كالى مى افزايد: ما همه مى دانستيم رمز داوينچى كتابى جنجالى است و آمادگى قبول تبعات آن را داشتيم و ران هاوارد هم شخصى نبود كه از زير بار مسئوليت جنجال پذيرى شانه خالى كند و يا جانبدارانه با قضيه برخورد كند.
انجمن كاتوليك هاى آمريكا به قدرى از اين قضيه آشفته شده بود كه رئيس آن به ويليام دانائو در نامه اى به امى پاسكال در مارس 2005 خواستار اين شده بود كه در ابتداى فيلم جمله «اين داستان تخيلى است» درج شود ولى پاسكال به يك پاسخ مؤدبانه ولى چندان مثبت بسنده كرد و دانائور را نااميد كرد.
اين تنها مشكل متن داستان محسوب نمى شود. مجرى قتلى كه در لوور به وقوع مى پيوندد موبدى به نام سيلاس است كه در تشكيلات مذهبى اوپوس دى عضويت دارد. رياست اين تشكيلات درون گروهى كليسا را فردى به نام آرين گاروسا برعهده دارد.
قبل از شروع فيلمبردارى برايان فينوتى سخنگوى اين تشكيلات از هاوارد خواست تا نام اين تشكيلات را از فيلم حذف كند ولى پاسخى دريافت نكرد و هاوارد در پاسخ به اين سوال رسانه ها كه آيا نام اوپوس دى در فيلم ذكر مى شود ،گفت: در كتاب به اين نام اشاره شد و ما قصد نداريم هيچ بخش مهمى از قصه را حذف كنيم. فينوتى 3 روز پس از انتشار اين خبر در اعلاميه اى رسمى عنوان كرد: هيچكس دوست ندارد كه تصويرى كاريكاتور گونه از او در فيلمى به اين اهميت ارائه شود و من اميدوارم كه استوديو سونى در به تصوير كشيدن كليساى كاتوليك و اقليت‌هاى تابعه آن رعايت انصاف را بكند و البته ما هم سعى مى كنيم با تبليغات منفى ماهيت اصلى تشكيلات اوپوس دى را به مردم معرفى كنيم.
با توجه به شرايط به نظر مى رسد استوديو سونى بيشتر در تلاش براى راضى كردن علاقه مندان رمان است تا مخالفان آن و انتخاب تام هنكس براى نقش لانگدون نيز با توجه به عكس‌العمل علاقه مندان رمان صورت گرفت هر چند كه سابقه درخشان بازيگرى هنكس نيز اين انتخاب را تاييد مى كند. آكيو گلوزين فيلمنامه نويس مى گويد: هوشمندى، چيزى نيست كه بازيگرى بتواند آن را وانمود كند و تام هنكس واقعاً هنرپيشه باهوشى است.
حضور تام هنكس و ادرى تاتو هنرپيشه 27 ساله فرانسوى قطعاً به جذابيت هاى فيلم در گيشه اضافه خواهد كرد. برايان گريزر بدون ذكر نام، تاكيد مى‌كند كه 3 هنرپيشه زن اسكار گرفته خواستار بازى در نقش سوفى بودند ولى ران هاوارد اصرار داشت كه هنرپيشگان براساس مليت‌هاى شخصيت‌هايشان انتخاب شوند و از اين رو به سراغ بازيگران فرانسوى رفت و پس از این که بخش‌هايى از فيلم نامزدى بسيار طولانى را ديد از ادرى تاتو خواست تا به لس آنجلس رفته و همراه تام هنكس سكانسى را بطور آزمايشى ضبط كند و پس از آن بود كه انتخاب ادرى تاتو براى فيلم قطعى شد. با اين همه گريزر و ساير مسئولان كلمبيا مى دانند كه نام دان براون و رمان رمز داوينچى بهترين اهرم تبليغاتى آنها در بهار آتى خواهد بود.