مهدی کروبی فرد شناخته شده ای در عرصه سیاسی کشور به حساب می آید, او از سال 41 که انقلا‌ب اسلا‌می به رهبری امام خمینی (ره) آغاز شد در عرصه های گوناگون حضور داشته است .
وی روحیه ای بسیار صمیمی دارد و البته درعین صمیمیت زیرکی حاصل ازچند ده فعالیت سیاسی را نمی تواند بروز ندهد.
کروبی ازانتخابات ریاست جمهوری نهم , گله اش از دولت خاتمی و شورای نگهبان , سختی های مجلس ششم , غرور برخی جریانات اصلاح طلب و تشکیل حزب اعتماد ملی گفت.
وی نمی توانست انتقاد خود ازبرخی حرکتهای رقبایش رابروز ندهد , اما انصافا بیشتر از خود و رفقایش صحبت کرد و سخن گفت.
دبیر کل حزب اعتماد ملی هنوز هم بیشترین رابطه را با مقام معظم رهبری دارد , و آقایان هاشمی رفسنجانی و سید محمد خاتمی‌, را در صف اول رفقایش معرفی می‌کند.
کروبی به گفته خود سخت ترین روزهای عمرش را در اعتماد ملی می گذراند از خرج و مخارج سنگین حزب و روزنامه گله دارد و بدنبال حرکتی اقتصادی سالم و شفاف است , تاتنگناهای موجود را طی کند.
دبیر کل اعتماد ملی درعین حال باجدیت در پی حضوری پررنگ درعرصه انتخابات خبرگان و شوراهاست اما برفراهم شدن زمینه برگزاری پرشور انتخابات هم تاکید می کند.
متن مصاحبه با آقای کروبی دبیر کل حزب اعتماد ملی را در ذیل می خوانید.
س بعد ازانتخابات ریاست جمهوری نهم برخی ها معتقد بودند شما از نظام قهر کرده اید؟
ج قهر نبوده , برای اینکه نظام متعلق به همه ماست یعنی همه ملت ایران و من هم از سال 41 که انقلاب اسلامی به رهبری امام شروع شد بعنوان یک عضو کوچک و ساده این نظام بودم.
دوران جوانی وغیر جوانی من صرف خدمت به نظام جمهوری اسلامی شد , البته تاکید می کنم درحدی که درتوان من بوده است که بسیار ناچیز است و در مشاغل , سمت ها و پستهای مختلف اعم از قانونگذاری و یا کارهای اجرایی حضور داشته ام.
کروبی قهر از نظام را که به نام جمهوری اسلامی است بی معنا می داند ودرادامه می افزاید : من اعتراض داشتم و اعتراض من نیز در آن مقطع بود یعنی‌اعتراض به معنایی که معتقد باشم تضییع حقی شده است الان هم در ذهنم هست , اما آن موقع اعتراض کردم و خواستم رسیدگی شود که متاسفانه شورای نگهبان و دولت کوتاهی کردند.
شیخ اصلاحات بهترین دلیل برای قهر نکردنش را تشکیل حزب اعتماد ملی بیان می کندو می گوید مدام و مستمر دارم کار می کنم , تا بتوانم تشکیلاتی بوجود آورم وهمیشه می گویم حزب , تحرک و تشکیلات وفعالیت سیاسی ما درقالب چارچوب نظام جمهوری اسلامی ایران وقانون اساسی است با آن دید, تفکر و اندیشه امام خمینی (ره), اگر می‌خواستم قهر کنم که نمی آمدم حزب تشکیل بدهم و بارها ازمن سوال شده است که در فعالیتهای سیاسی و همین انتخاباتی که سالجاری هست شرکت می کنید یا نه , من گفتم شرکت می کنیم شرکت فعال هم می کنیم.
اما ممکن است انتقادات و اظهارنظرهایی هم داشته باشیم , همیشه درخدمت انقلاب ونظام ومردم خواهیم بود , ضمن اینکه همیشه هم هویت مان را حفظ و نقطه نظراتمان را بیان می کنیم.
س باتوجه به اینکه تفکرات شما خیلی به دولت آقای خاتمی نزدیک بود , چرا فکر می کنید آنها درقبال شما کوتاهی کردند؟
ج من بارها راجع به انتخابات که صحبت شده است , حتی وقتی شخصیتهای سیاسی‌, برخی سفیران , داخل وخارج دراین باره صحبت می کنند می گویم مسئله انتخابات پایان یافته است و ما باید آرزو کنیم مسئولان اجرایی بتوانند خدمت کنند من نمی خواهم بصورت مبسوط و مفصل وارد بحث انتخابات شوم و برای شما توضیح دهم.
کروبی باز هم اعتراض خود درخصوص برخی دخالتها در انتخابات را بیان کرد و گفت: اعتراضم بیشتر متوجه اجرا بود وهمین طور متوجه شورای نگهبان وکوتاهی راهم ازدولت می دانم که باید بررسی می کرد.
اگر یادتان باشد دراین باره نامه ای به آقای خاتمی نوشتم , اما نمی خواهم وارد بحثش شویم من همان کارهایی را که باید آن موقع انجام می دادم , انجام دادم.
س رابطه شما هم اکنون با مسئولین نظام چگونه است‌؟
من عضو نظام هستم و در خدمت نظام جمهوری اسلامی ایران می باشم , طبیعی است که رابطه ام با مسئولان رابطه خوبی است و هیچ وقت هم در نشیب و فرازها رابطه ام بامسئولان نظام قطع نشده است.
کروبی به انتخابات مجلس چهارم وچگونگی تایید صلاحیت نیروهای همفکرش اشاره کرد و گفت : مجموعه ای از نیروهای ما را عدم صلاحیت زدند و فضای خاصی هم بوجود آوردند ما اطمینان داشتیم رای نمی آوریم و حذف می شویم اما درصحنه انتخابات ماندیم.
در حضور رهبری گفتیم که حذف می‌شویم و رای نمی اوریم , اما در عین حال قهرنمی کنیم و کنار نمی کشیم‌, کنار هم نکشیدیم حذف هم شدیم و بعد هم ارتباط مان را با مسئولان حفظ کردیم.
دبیر کل اعتماد ملی برحفظ رابطه اش باقوه قضاییه‌, مسئولان اجرایی و بخشهایی مختلف درحال حاضر تاکید کرد و ادامه داد : گاهی افراد خواسته هایی دارند و ما آنها را منعکس می کنیم و حتی اگر لازم باشد تلفن می کنیم و تذکر می دهیم.
البته این قضیه درخصوص اجرا محدودتر و خیلی کمتر است , چون چهره دولتی هایمان چهره جدید ی هستند وکمتر با آنها اشنایی دارم.
در رابطه خودم با شورای نگهبان , مجمع تشخیص مصلحت نظام و قوه قضاییه بویژه حوادثی که برای افراد ونهادهای سیاسی و غیر سیاسی هم که پیش می آید من گاهی حتی مکاتبه و ملاقات کردم و بهرحال کارهایی که وظیفه می دانم انجام می دهم.
مهدی کروبی از رفاقت دیرینه اش با آقایان هاشمی رفسنجانی , خاتمی وهاشمی شاهرودی , می گوید و درعین حال می افزاید, بیشترین رابطه را طبیعی است که با رهبری دارم و نقطه نظراتم را بیشتر به ایشان منعکس می کنم و همچنین گله ها یا مشکلاتی را که دیگران دارند , نیز بیشتر طبیعی است که به رهبری منعکس می کنم.
دبیر کل سابق مجمع روحانیون مبارز با اشاره به روابط دیرینه خود با نهادهای مختلف نظام می گوید : الحمدالله خودم هیچ وقت ازهیچ کدام از مسئولان چیزی نخواستم وکارشخصی و خانوادگی نداشتم‌, اما درباره کارهای کشور معتقدم همیشه ما مسئولیت داریم و باید در خصوص رفع مشکلات مردم نظراتمان را منعکس کنیم , چرا که خواه ناخواه مردم ما را مسئول مید انند.
س چرا به مجمع تشخیص مصلحت نظام نمی روید؟
بعد از انتخابات نامه ای نوشتم و از مجمع استعفا دادم , می خواهم یک کار حزبی بکنم و هیچ سمتی هم نداشته باشم , از این جهت استعفا دادم ودرعین حال هرکجا بتوانم به نظام کمک می کنم.
س یک عبارت کوتاه درباره مجلس ششم بیان کنید؟
مجلس ششم انتخابات بسیار پرشور و نشاطی داشت و آمار شرکت مردم دراین انتخابات درسطح بالایی بود و فکر می کنم مردم در هیچ انتخابات مجلس به این اندازه شرکت نکردند.
کروبی به ترکیب مجلس ششم که ازجناح ها و چهره های مختلفی بود اشاره کرد و ادامه داد مجلس ششم بسیار پرکار بود و کارهای فراوان اقتصادی نیزانجام داد درضمن اینکه مجلسی بود که حتما ضعف هایی داشت و بعضی تندروی هایی هم دسته های خاصی , در آن داشتند.
درگیرو دار مسایل سیاسی و البته درغیاب و بعد از مجلس گاهی بی مهری هایی هم به مجلس شد ضمن اینکه باید پذیرفت اشکالاتی هم براین مجلس وارد بود.
س دراداره مجلس بیشتر چه چیزهایی باعث اذیت شما می شد , حتی اواخر مجلس فشار فراوانی که برشما بود , باعث شد کار شما به بیمارستان‌کشیده شود , د رسوال قبل به برخی تندروی ها اشاره کردید , بیشتر توضیح دهید؟
ماهیت , هویت و خصوصیت مجلس به صورتی است که تنش , شلوغ کردن‌, وبرخوردها درآن وجود دارد شما می بینید درخبرهایی که رسانه ها از مجالس برخی کشورهای منعکس می کنند گاهی کار به برخورد فیزیکی هم می رسد , و کتکاری جدی باهم می کنند حالا در مجلس ما کتک کاری نبوده است .
رئیس مجلس ششم سعه صدر فراوان داشتن تحمل بسیار را از ویژگیهای ضروری ریاست مجلس می‌داند و می گوید , مجلس ششم یک مجلس استثنایی بود و تنش و برخورد درآن زیادتر ازمجالس دیگر بود , یعنی کاملا با مجالس گذشته فرق هایی داشت و با مجلس بعدی هم همین طور بنابراین تنش های آن مقداری ادم را اذیت می کرد.
شیخ اصلاحات سعی می کند , در همه گفته هایش درباره مجلس ششم اگر نقطه ضعفی را می‌گوید درکنارش نقطه قوتی بیان کند و به قول معروف انصاف را رعایت کرده باشد.
مجلس سخت و دشواری بود , هم خوبی ها و برجستگی ها یی داشت و هم گاهی‌اذیتهای جدی داشت و اینها ازخصوصیات مجلس است , همین مجلس هفتم هم چنین مسایلی دارد و کم و بیش خواهد داشت .
دبیر کل اعتماد ملی بحثهای تند مجلس ششم را نشات گرفته از فضای دوران اصلاحات می داند و ادامه می دهد , بالاخره وقتی در جامعه ای محدودیت های نسبتا تندی قائل می شویم بدنبال آن باید یک تندی هایی را نیز ببینیم.
شیخ اصلاحات در ادامه از غرور بیش از اندازه برخی افراد و جریانهای خاص می‌گوید , حتما درمجلس ششم عده ای هم غرور داشتند , خارج ازمجلس ششم نیز از همین جریان افرادی بودند , که غرور داشتند و آلا‌ن هم خودشان قبول دارند , که آن غرورها موجب شکستهایی شد و اگر نگوییم شکست , تبعاتی داشت که شامل حال دیگران شده است.
همین آلا‌ن بسیاری از دوستان غرور ندارند , آلا‌ن هم کاملا سرنوشت برخی عزیزان نه همه شان را همانگونه‌می بینم , که برخی دوستان ما به آن گرفتار شدند و جمعی دیگر را هم گرفتار کردند.
ما از جوانها خیلی انتظارنداریم گاهی ممکن است یک حرفی هم بزنند اما بعضی پیرمردها, سالخورده ها و با تجربه ها, را می بینیم که حرفهای آنها نشات گرفته از غرور است و مشخص است که یک جمع و جریان فکری را با شکست مواجه خواهند کرد.
کروبی توجه به این نکته و دوری ازغرور را برای همه سیاسیون‌مفید می داند و می گوید : این باید درس عبرت باشد هم برای آنهایی که از قدرت بیرونند وهم آنهایی که در قدرتند البته توجه به این مسئله برای آنهایی که درقدرتند مهمتر است , چرا که باید حواسشان جمع باشد تا درهمان دامی که دیگران افتادند آنها نیافتند.
س یک ناگفته از مجلس ششم بگویید؟
مجلس ششم اصطحکاک و اختلاف جدی باشورای نگهبان , قوه قضاییه و صدا و سیما داشت , حتی مجلس ششم با دولت آقای خاتمی هم اختلاف جدی داشت و اگر نگوییم حسابی اختلاف داشت , باید بگوییم با بسیاری از وزیران اختلاف داشت , اما به لطف خدا و تلاشهایی که صورت گرفت توانستیم مجلس را بخوبی تا به آخر پیش ببریم.
دبیر کل حزب اعتماد ملی می افزاید : توانستیم درگیریها و اختلافات مجلس را با مذاکره قدرت جوری جمع کنیم که هم حقوق مجلس کاملا محفوظ بماند و مجلس قدرتمند حفظ شود و هم اینکه اختلافات با جاهای حادتری منجر نشود , تا مشکلاتی برای کشور بوجود آید و مسئولان ومجلس ناچار شوند هزینه بیشتری بپردازند.
رئیس مجلس ششم گفت : از ناگفته های مجلس ششم که روزگاری باید تبیین شود این است که مجلس باهمه مشکلات , حقوق خود را حفظ کرد و تا آخر نیرومند و قوی ماند ودراین راه اگر خودستایی نباشد بارسنگینی رابه دوش کشیدم.
س برگردیم به انتخابات ریاست جمهوری در این انتخابات اصولگراها خیلی بدنبال اجماع بودند و در نهایت به این هدف نرسیدند , اما شما و دوستان اصلاح طلبتان زیاد به اجماع فکر نمی کردید , چرا , چرا جبهه دوم خرداد به اینجا رسید؟
شیخ اصلاحات گفت : به اجماع نرسیدن اصلاح طلبان درانتخابات ریاست جمهوری نبود, آیا در انتخابات مجلس هفتم به‌اجماع رسیدند , در انتخابات مجلس هفتم هم به اجماع نرسیدند یعنی حتی در شرکت کردن و شرکت نکردن به اجماع نرسیدند.
کروبی به تلاش خود برای به اجماع رساندن اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری اشاره می کند و می گوید : به نوعی غرور دامن گیر اصلاح طلبان شده بود , یک غرور دامنگیر چون بایکدیگر اختلاف سلیقه داشتند , یک جمعی با من اختلاف سلیقه داشتند و من را قبول نداشتند , یک تفسیر و برداشتی از اصلاحات داشتند که آن تفسیر وبرداشت را بنده ازاصلاحات نداشتم.
عده ای دیگر هم با آقای هاشمی این طور بودند , عده ای هم با آقای مهرعلیزاده وعده ای نیز با آقای معین.
س برخی ها اعتقاد داشتند شما بدلیل بازگشت جدی آقای خاتمی به مجمع روحانیون مبارز حزب اعتماد ملی را تشکیل دادید راحت تر بگویم بااین دید که دو بزرگ در یک اقلیم نگنجند؟
اصلا چنین چیزی نبوده و واقعا من چنین چیزی توی ذهنم نبوده است و مطمئنم توی ذهن آقای خاتمی هم چنین چیزی نیست , آقای خاتمی عضو مجمع است بنده هم از روز اول عضو ودبیر مجمع بودم و از افرادی که برای تشکیل مجمع روحانیون تلا‌ش می‌کرد , من بودم.
مهدی کروبی علت حضور نیافتن خود درمجمع روحانیون مبارز را اختلاف سلیقه می‌داند و می گوید : آنجا احساس کردیم , که اختلاف سلیقه داریم و در واقع اختلا‌ف سلیقه ای که در اصلاحات بود در مجمع روحانیون مبارز هم مقداری کمتر وجود داشت , البته علت اصلی جدایی ام ازمجمع تلاشم برای تشکیل حزب اعتماد ملی بود.
دبیر کل اعتماد ملی گفت : احساس کردم که باید کار جدی انجام دهم به عبارت دیگر یک کارتشکیلاتی حزبی منسجم و فراگیر که غیر از روحانی ها , شخصی ها رانیز فرا بگیرد.
س هزینه های حزب اعتماد ملی چگونه تامین می شود , تا آلان چگونه هزینه های روزنامه و حزب اعتماد ملی را تامین کرده اید؟
تا حالا برای تامین هزینه ها از دوستان خود کمک گرفته ایم خودمان هم یکسری امکانات داشتیم وداریم بالاخره ما حدود 28 سال است که حکومت می‌کنیم , من خودم درنهادهای مختلفی حضور داشتم و آشنایی که درداخل وخارج‌داشتیم البته خارج به معنای مسلمانان و شیعه ها نه به معنای ارتباط باخارج موجب شده است که کمکهایی نصیب ما شود.
دبیر کل اعتماد ملی به برخی چهره های که به حزب کمک می کنند , بدون ذکر نام اشاره می کند و می گوید : اگر یکسری اشکالات خاصی در کشورمان نبود اتفاقا خیلی شفاف و صریح افرادی راکه به ما کمک می کنند نام می بردم , متاسفانه ممکن است نام بردن آنها توقعاتی را بوجود آورد.
مهدی کروبی بدست آوردن این گونه منابع با این روش را اصولی‌, ریشه ای و درازمدت نمی داند و ادامه می دهد : باید کاری کنیم که منابع درآمد ماشفاف وصریح باشد تاهیچ گونه ابهامی برای مردم پیش نیاید وقتی این کارها را نمی کنیم , خیلی اوقات ناچار می شویم صادقانه بامردم برخورد نکنیم خلاف و دوپهلو بگوییم و پنهان کاری هم بکنیم , این ها همه بدآموزی دارد.
دبیر کل اعتماد ملی این روزها را سخت ترین روزهای عمرش می خواند و می گوید: واقعا هیچ موقع در عمرم سختی های را که این روزها برای حزب و روزنامه تحمیل می کنم وجود نداشته است برای اینکه دوران طلبگی زندگی محدود و بسیطی داشتیم , اما آلان براثر این هزینه ها, درخواستها وقرض کردن‌ها خیلی گرفتار شده ایم‌, البته اظهار فقر نمی کنیم.
کروبی از گرفتن آبونمان از هر عضو حزب اعتماد ملی به تناسب مسئولیتش خبرمیدهد و می افزاید: باید مانند همه تجربه ای که دنیا دارد کارهای اقتصادی شفافی رابرای حزب انجام دهیم و به مردم بگوییم درامدمان این است‌, تااحساس کنند هیچگونه رانت خواری , سو استفاده و رابطه های غلط دراین زمینه وجود نداشته است.
س تاحالا دوبار برای روزنامه اعتماد ملی نامه نوشته اید و از برخی نوشته های آنان انتقاد کرده اید , چرا روزنامه ای حزبی با دبیر کل اش هماهنگ نیست‌؟
بنده دبیر حزب هستم کارها راانجام می دهم اما آیا این انتظار از من‌است که بنشینم و سطر به سطر روزنامه رابخوانم , آنجا مدیریتی هست که روزنامه را اداره می کند , خط مشی کلی هم به آنها گفته شده است هم می خواهیم روزنامه حزبی باشد , و هم می خواهیم روزنامه حرفه ای خوبی باشد.
شیخ اصلاحات به مطالب متنوعی که دریک روز در روزنامه منتشر می شود, اشاره می کند و می افزاید یک سری جاها هم نکات اشتباهی پیش می آید گاهی باید , آنرا تنها و دوستانه تذکر دهیم وگاهی نیز یک نکته ای هست که آدم احساس می کند , باید نامه بنویسید و تذکر دهد و درعین حال بخواهند این نامه منعکس شود, تا هم ذهنیت مخاطب را از بین برده باشد وهم دوستان حواسشان بهتر جمع شود.
س آخرین برنامه حزب اعتماد ملی برای شرکت در انتخابات خبرگان رهبری و شوراها چیست ؟
همان طور که قبلا گفته ایم ما بصورت جدی و فعال دراین انتخابات ها شرکت می کنیم اما باید بگویم که ما نیاز به انتخابات پرشور داریم و لازمه انتخابات پرشور آن است , که بستری فراهم شود , تا حداقل از این روحانیون و علما هرکدام که خواستند با اطمینان خاطر بیایند.
مهدی کروبی برحفظ فضای سالم انتخابات تاکید می ورزد و می گوید : برخی شخصیتها که آلان سه دوره درمجلس خبرگان هستند نگرانند , که آیا در انتخابات این دوره شرکت کنند یا نه , این افراد روحانیون موجه استان هستند و اگر بیایند و تبلیغات سو علیه شان شود , ماندشان در استان هم مشکل خواهد شد , چون یا نماینده ولی فقیه اند یا امام جمعه و یا مدرس دانشگاه و حوزه.
س آیا این بار هم اصلاح طلبان که به اجماع فکر نمی کنند؟
حزب ما خودش لیست می دهد , کارمان را هم شروع کرده ایم و افراد متعددی رامورد نظر قرار داده ایم و با برخی هم درحال رایزنی هستیم تا بپذیرند و شرکت کنند.
شیخ اصلاحات حرفی از اجماع و ائتلاف نمی زند و می گوید ما لیست مان را می دهیم , اما اینکه بنشینیم و باکسی ائتلاف کنیم این طور نیست برنامه ائتلاف باکسی نداریم اما مطمئن هستم لیستی که ما می دهیم , با لیستی که‌دیگران جداگانه می دهند اشتراکات بسیاری دارند و حتی بخش مهمی از آنها یکی می شوند.
کروبی حتی ازاحتمال اشتراک لیستهای اصلاح طلبان با اصول گراها خبرداد و گفت : حتی ممکن است جریان راست اصولگرا افرادی را معرفی کند که ماهم آنها را در لیست خود داشته باشیم , اما در هر صورت خودمان مستقل عمل می کنیم تا خود را برای گامهای بعدی آماده کنیم.
دبیر کل اعتماد ملی می گوید , اینکه بنشینیم و بگوییم ائتلاف و داد و ستد کردیم این طور نیست , ماکار خودمان را می کنیم تاببینیم با چه کسانی تفاهم داریم و درانتخابات های بعدی نیز همین کار را انجام خواهیم داد .