اتصالات دندان‌آبي يا Bluetooth بي‌سيم و خودكار هستند و امكاناتي جالب دارند كه مي‌توانند زندگي روزانه‌ي ما را بسيار آسان سازند!

یادداشت آنلاین-سيد ايمان ضيابري-براي اتصال دادن دستگاههاي الكترونيك مختلف با يكديگر، راههاي گوناگوني وجود دارد كه از جمله‌ي آنها به كابلهاي تركيب‌دهنده، سيمهاي الكتريكي، كابلهاي Ethernet در كنار WiFi و امواج Infrared اشاره كرد.
وقتي شما از كامپيوتر، دستگاههاي بازي كامپيوتري يا تلفن استفاده مي‌كنيد قطعات و قسمتهاي مختلف اين سيستمها، اجتماعي از دستگاههاي الكترونيك را راه‌اندازي مي‌كنند.
اين دستگاهها با استفاده از انواع سيمها، كابلها، امواج راديويي، اشعه‌هاي ماوراء بنفش و مادون قرمز به اضافه‌ي اتصال‌دهنده‌ها، پروتكل‌ها و روشهاي گوناگون ديگر با همديگر تعامل مي‌كنند.
از طرفي هنر ارتباط دادن اشياء با يكديگر، روز به روز در حال پيچيده‌تر شدن است. در اين مقاله ما به روشي از برقراري ارتباط بين دستگاههاي الكترونيك كه فرآيند انتقال اطلاعات را بسيار فراگير و موثر مي‌سازد و "بلوتوث" نام دارد مي‌پردازيم.
اتصالات دندان‌آبي يا Bluetooth بي‌سيم و خودكار هستند و امكاناتي جالب دارند كه مي‌توانند زندگي روزانه‌ي ما را بسيار آسان سازند!

طرح مساله
وقتي دو دستگاه مي‌خواهند به اصطلاح با همديگر صحبت كنند، بايد از قبل در مورد نقاط فراواني اشتراك ادراكي داشته باشند تا بتوانند گفت‌وگويشان را آغاز كنند. نخستين وجه مشترك بايد فيزيكي باشد. آيا قرار است اين مكالمه از طريق كابلها انجام شود يا امواج بي‌سيم كار خود را انجام خواهند داد؟
اگر از سيم و كابل استفاده مي‌كنند، چند متر از آنها نياز است؟ يك، دو، هشت، 25 ؟ به محضي كه مشخصات فيزيكي را تعيين كرديم، بسياري سوالات ديگر به ذهن متبادر مي‌شوند.
در يك مرحله‌ي ارسال داده، چه مقدار اطلاعات مي‌توانند انتقال پيدا كنند؟ براي مثال، پورتهاي سريال در هر دفعه، يك بيت داده انتقال مي‌دهند حالي كه پورتهاي موازي يا Parallel در هر دفعه مي‌توانند چندين بيت داده انتقال دهند. چگونه با همديگر صحبت خواهند كرد؟ همه‌ي اجزاي يك گفت‌وگو و مناظره‌ي مصنوعي الكتريكي بايد بدانند كه هر بيت چه معنايي دارد و آيا پيامي كه دريافت مي‌كنند همان پيامي است كه ارسال شده يا نه؟ اين معناي طراحي مجموعه‌يي از فرامين و پاسخها را كه به عنوان يك پروتكل شناخته مي‌شوند را مي‌دهد.

بلوتوث، يك راه حل
بلوتوث، راندمان و بازده فعاليت شبكه‌يي محدود مكاني (Small-area networking) را با حذف نياز به دخالت كاربر و همينطور كاهش در ميزان مصرف انرژي انتقال داده براي ذخيره‌سازي قدرت باتري را بسيار ارتقا مي‌دهد.
براي مثال تصور كنيد گوشي تلفن همراه شما يكي از گوشي‌هاي داراي قابليت Bluetooth است و شما با اين گوشي، بيرون از منزلتان و در كوچه‌يي منتهي به خانه در حال حركتيد. به فردي كه آن سوي خط ارتباطي تلفنتان است مي‌گوييد پنج دقيقه‌ي ديگر به شما زنگ بزند تا شما بتوانيد وسيله‌يي را روي ميز كارتان بگذاريد و برگرديد. به محضي كه وارد خانه مي‌شويد، نقشه‌يي كه از طريق سيستم GPS مجهز به بلوتوث تلفن همراه خودتان دريافت كرديد به كامپيوتر مجهز به بلوتوث شما ارسال مي‌شود چرا كه گوشي شما از كامپيوتر يك سيگنال و موج بلوتوثي دريافت كرده و داده‌يي كه شما براي ارسال مشخص كرديد را زودتر به كامپيوترتان فرستاده است!
پنج دقيقه بعد كه دوست شما دوباره زنگ مي‌زند، گوشي تلفن خانگي مجهز به بلوتوث شما به جاي گوشي تلفن همراهتان زنگ مي‌خورد ! دوست شما، شماره‌ي درست را شماره‌گيري كرده است اما گوشي تلفن ثابت چون امواج بلوتوث را از موبايل دريافت كرده و متوجه شده كه شما در منزل هستيد، شماره تلفن موبايل را روي خودش برگردان كرده است!
در نتيجه ارسال هر سيگنالي كه از سوي موبايل شما انجام مي‌شود و همينطور هر سيگنالي كه گوشي شما دريافت مي‌كند، تنها يك ميلي‌وات انرژي مصرف خواهد نمود و شارژ دستگاه شما به طور تقريبي در طول كل اين فرآيند، مجازاً تحت تاثير قرار نمي‌گيرد.
بلوتوث در واقع يك استاندارد پايه‌يي شبكه است كه در دو مرحله كار مي‌كند: فرآيند انتقال را از بعد فيزيكي ممكن مي‌سازد چون استانداردي بر پايه‌ي فركانسهاي راديويي است.
فرآيند انتقال را به وسيله‌ي پروتكل‌ها ممكن مي‌سازد. به طوري كه هر فايل و داده‌يي بايد با گوشي ديگر مطابقت كند. چند بيت به طور كلي ارسال خواهد شد، در هر مرتبه‌ي انتقال چه مقدار داده ارسال مي‌شود و چگونه گوشي‌هاي شركت‌كننده در يك فرآيند انتقال داده توسط بلوتوث، مي‌توانند اطمينان حاصل كنند در هنگام ارسال داده، گوشي دريافت‌كننده در حال گرفتن data است.
تصورهاي عمده‌يي كه از "دندان‌آبي" وجود دارد، اين است كه يك فناوري بي‌سيم، آسان براي استفاده و خودكار است. هرچند راههاي ديگري براي انتقال داده از طريق كابلهاي متصل مانند Infrared وجود دارد. اين فناوري وابسته به اشعه‌ي مادون قرمز، از امواج نوري كه پايينتر از فركانسهاي معمول و قابل دريافت يا تفسير براي چشم انسان هستند استفاده مي‌كند. اينفرارد (فروسرخ) در تكنولوژيهاي مختلف مانند اكثر ريموت كنترل تلويزيونهاي خانگي استفاده مي‌شود. ارتباطات به وسيله‌ي اشعه‌ي فروسرخ، معمولاً قابل اعتماد هستند و با مقدار كمي هزينه مي‌توان از آنها در دستگاههاي مختلف نيز استفاده كرد اما اشكالهاي عمده‌يي هم دارند.
اول از همه اينكه Infrared، يك فناوري "خط بصري" است. براي مثال شما بايد كنترل راه‌دور را دقيقاً به سمت تلويزيون يا دي‌وي‌دي بگيريد تا عمل كند.
مشكل ديگر اين است كه Infrared مانند توابع "يك به يك" عمل مي‌كند. شما مي‌توانيد اطلاعات را به كمك فروسرخ از كامپيوتر روميزي به كامپيوتر لپ‌تاپ خودتان بفرستيد اما نمي‌توانيد همين انتقال را در آن واحد و در يك لحظه از دستگاه كامپيوتر روميزي خود به دستيار ديجيتال شخصي (PDA) خودتان هم انجام دهيد.
البته اين دو ويژگي فناوري انتقال اطلاعات از طريق امواج مادون قرمز، از جهاتي نيز مفيد هستند. از آنجايي كه ارسال‌كننده‌ها و دريافت‌كننده‌هاي اينفرارد بايد به همديگر متصل شوند، دخالت كاربر در كار دو دستگاه بي‌معني خواهد بود. خاصيت يك به يك بودن ارتباطات فروسرخ از آن جهت مفيد است كه شما مي‌توانيد مطمئن شويد اطلاعات ارسالي تنها به يك مقصد مورد نظر خواهد رسيد حتي در اتاقي كه پر از گوشي‌هاي تلفن همراه با قابليت Infrared باشيد.
در نتيجه مي‌توان گفت بلوتوث مهيا شده تا مشكلاتي كه براي سيستمهاي فروسرخ ايجاد مي‌شود را برطرف كند و جايگزين مواردي شود كه اينفرارد پاسخگو نيست. استانداردهاي قديمي بلوتوث نسخه‌ي 1، قابليت انتقال يك مگابايت اطلاعات در ثانيه را دارند در حالي كه بلوتوث نسخه‌ي 2 مي‌تواند تا سه مگابايت بر ثانيه را نيز پشتيباني كند. اين سيستمها با دندان آبي نسخه‌ي 1 قديمي هم سازگارند.

چرا دندان آبي؟
ريچارد بلوتوث در سالهاي 900 ميلادي پادشاه دانمارك بود. او تلاش داشت تا دانمارك و بخشي از نروژ امروزي را به يك پادشاهي مستقل و واحد تبديل كند كه سرانجام موفق شد. او سپس مسيحيت را به اين كشورها معرفي و تزريق كرد. بعدها به احترام والدينش، كوههاي "جلينگ رون" را فتح كرد. او در سال 986 در جنگي با پسرش "اسوند فوركبيرد" كشته شد.
انتخاب نام بلوتوث به احترام آن پادشاه كه خدمات زيادي براي دانمارك انجام داد، نشان‌دهنده‌ي اين است كه كشورهاي اسكانديناوي چه نقش مهمي در پيشبرد فناوريهاي نوين دارند حتي اگر در اين زمينه نام زيادي از آنها برده نمي‌شود.