باز هم خبرهاي بد از آمار تلفات جاده‌اي. در كشور در 10 ماهه نخست امسال 24 هزار نفر در كشور در تصادفات رانندگي جان خود را از دست داده‌اند. اين در حالي است كه در سال گذشته تعداد كشته‌ها در 10 ماهه نخست 100 نفر بيش‌تر بود.
بر اساس گزارش‌هاي سازمان بهداشت جهاني، تصادفات بعد از سكته قلبي دومين عامل مرگ و مير در ايران است. در اين گزارش آماده است سالانه بيش از يك ميليون و 200 هزار نفر در سال بر اساس تصادفات ترافيكي مي‌ميرند و بالغ بر 50 ميليون نفر هم دچار مصدوميت مي‌شوند.
اين در حالي است كه در صورت تداوم روند فعلي در سال 2020 مقدار تلفات و مصدومان حداقل 60 درصد افزايش خواهد يافت و اغلب تلفات و مصدوميت‌ها در كشورهاي در حال توسعه اتفاق خواهد افتاد. كشورهايي كه در آن‌ها رشد بي‌رويه در استفاده از حمل و نقل موتوري به وجود آمده و رشد روز‌افزون در استفاده از ماشين و موتور‌سيكلت و امثال آن تأثيرات كشنده‌اي خصوصاً بر عابران پياده خواهد گذاشت.
تحقيقات اميرفاضل نيكزاد، كارشناس مسائل ترافيكي نشان مي‌دهد، استان‌هاي زنجان، اصفهان، مازندران و گيلان بيش‌ترين حجم بار و مسافر را از خود عبور مي‌دهند و همين استان‌ها داراي بالاترين تعداد نقاط حادثه‌خيز نيز هستند.
در آغاز برنامه چهارم توسعه تعداد نقاط حادثه‌خيز 2040 نقطه اعلام شده است. از ديدگاه استاني زنجان با 123، مازندران با 111، گلستان با 109 اصفهان با 108 و گيلان با 106 نقطه حادثه‌خيز داراي بالاترين تعداد نقاط بوده‌اند. اين در حالي است كه ايلام با 13، چهار‌محال و بختياري با 20 و كهگيلويه و بويراحمد با 2 نقطه كم‌ترين تعداد نقاط حادثه‌خيز را دارا هستند.
وزارت راه در بند يك از ماده 28 برنامه چهارم توسعه موظف شده تا 1356 نقطه مهم حادثه خيز را ساماندهي كند. بيش‌ترين اولويت در اين زمينه به استان‌هاي اصفهان و گلستان با 37 و 33 نقطه فوق بحراني اختصاص يافته در حالي كه استان‌هاي سيستان و بلوچستان، يزد، كرمان، خوزستان، بوشهر و ايلام كمترين اولويت را دارا هستند.
در حال حاضر مركز فرماندهي و كنترل پليس و پزشكي قانوني دو مرجع اعلام آمار تلفات رانندگي هستند گرچه آمار اين دو مركز با هم متفاوت است اما در بررسي آمارها در خصوص كشته شدگان به پزشكي قانوني و درباره مجروحان به پليس استناد مي‌شود.
آمار پلس راه كشور نشان مي‌دهد در 9 ماهه نخست امسال 24 هزار و 129 فقره تصادف در كشور رخ داده است كه از اين تعداد 8/11 درصد تصادفات فوتي و 2/88 درصد تصادفات جرحي بوده است.
در بيش از 5هزار و 950 فقره تصادفات معادل 7/24 درصد كل تصادفات علت وقوع تصادفات انحراف به چپ خودروها بوده و پس از آن عدم توجه به جلو با 2/21 درصد، عدم رعايت حق تقدم با 5/14 درصد، عدم توانايي در كنترل وسيله نقليه با 9/13 و تخطي در سرعت مطمئنه با 9/8 درصد بيشترين دلايل وقوع تصادفات در جاده هاي كشور بودند.
سواري و وانت با 8/53 درصد بيشترين نقش را در تصادفات داشتند و پس از آن موتور سيكلت با 5/22 درصد كاميون با 2/13 درصد، عابر پياده با 7 درصد و وسايل نقليه عمومي مسافربري با 5/3 درصد در رده‌هي بعدي قرار دارند.
بررسي ساعت وقوع تصادفات هم نشان مي‌دهد، 199 هزار و 969 فقره از تصادفات، معادل 83 درصد كل تصادفات در بين ساعات 7 صبح تا 12 شب و 4 هزار و 1600 فقره تصادفات در بين ساعت 12 شب تا 7 صبح اتفاق افتاده كه اين موضوع بيانگر اهميت استراحت كافي رانندگان و رانندگي نكردن در حالت خستگي و خواب آلودگي و ساعات پاياني شب است. بر اساس اين آمار 60 درصد تصادفات تا 30 دصد كيلومتري شهرها اتفاق افتاده و 40 درصد تصادفات از 30 كيلومتري شهرها به بعد رخ داده است.
مرگ سالانه بيش از 27 هزار نفر در كشور بر اساس تصادفات كه از آن با عنوان جنگ خاموش نام مي‌برند باعث شد رئيس‌جمهوري در روزهاي پاياني سال گذشته به چهار وزير دستور دهد براي كاهش تلفات جاده‌اي برنامه‌ريزي كنند. ‌احمدي‌نژاد با ابراز تأسف شديد از آمار زياد تلفات جاده‌اي در كشور به وزيران راه و ترابري، بهداشت درمان و آموزش پزشكي كشور و آموزش و پرورش دستور داد برنامه‌هايي را براي كاهش اين تلفات و از بين بردن زمينه‌هاي آن به دولت ارائه كنند.
وي در دستور خود آورده است متأسفانه چند دليل از جمله پراكندگي تلفات زياد جاده‌اي چندان حساسيت‌ها را برانگيخته نكرده است.
با گذشت يك سال از اين دستور در خصوص نتايج بررسي‌هاي اين چهار وزارتخانه گزارشي اعلام نشد.
سردار محمد رويانيان، معاون راهنمايي و رانندگي نيروي انتظامي هم اعتقاد دارد براي پايان دادن به جنگ تصادفات بايد تمامي سه قواي سه گانه، دستگاه‌ها از جمله مجلس شوراي اسلامي، قوه قضاييه و دولت همگي در قالب ستاد ملي فعال شوند تا ريشه اين فاجعه را بخشكانند.
وي نيمي از تلفات جاده‌اي را كه نزديك به 13 هزار نفر مي‌شود را به حضور به موقع امداد و نجات و اورژانس مراكز درماني براي نجات حادثه ديدگان مرتبط دانست و افزود: با برنامه‌ريزي مناسب در خصوص هر دو بخش قبل و پس از تصادفات آمار به نحو مؤثري كاهش مي‌يابد. حضور همه جانبه و تعامل بين سازماني دستگاه‌ها و سازمان‌هايي همانند اورژانس، هلال احمر، وزارت راه و امداد خودروهاي ايران و سايپا در كنار پلس راه در كاهش تصادفات بسيار مؤثر است.
با وجود اعتقاد برخي كارشناسان از تأخير آمبولانس‌هاي اورژانس بر سر مصدومان حوادث رانندگي به عنوان عاملي در مرگ مصدومان، رئيس اورژانس كشور با دفاع از عملكرد اورژانس از كمبود 32 هزار نيرو در اورژانس كشور و زير پوشش نبودن 20 درصد از كشور توسط 115 به دليل مشكلات مخابراتي و ارتباطي خبر مي‌دهد.
دكتر فرزاد پناهي اعتقاد دارد رسيدن آمبولانس در كم‌تر از 10 دقيقه درباره تصادفات و زير 8 دقيقه درباره بيماري‌هاي قلبي موجب كاهش مرگ و مير و كاهش عوارض اين نوع حوادث مي‌شود.
در حالي كه كاهش آمار تلفات جاده‌اي عزم ملي را مي‌طلبد اما تجهيز خودروها به سيستم ترمزهاي ABS و كيسه هوا و همچنين ايمن كردن جاده‌ها نيز مي‌تواند نقش مؤثري در كاهش تلفات حوادث جاده‌اي داشته باشد.