: ابراهيم داروغهزاده به عنوان مدير كميته اجرايي مبارزه با شبكه قاچاق، گفت: با پاكسازي بخشهايي كه به صورت غير مجاز فعاليت مي كردند، امنيت را وارد بازار كرديم تا سينماي ملي به شرايط آرامتري برسد.
مرداد سال گذشته «محمدرضا جعفري جلوه» معاون امور سينمايي، «ابراهيم داروغهزاده» را به عنوان مديرعامل جديد موسسه رسانههاي تصويري منصوب كرد. «ابراهيم داروغهزاده» داراي مدرك دكتراي پزشكي و هم اكنون دانشجوي كارشناسي ارشد رشته روابط بينالملل است . وي در سالهاي اخير مسووليتهايي همچون مديريت پخش شبكه چهارم، قائم مقام پخش شبكه اول، مدير گروهاجتماعي شبكه اول و مشاور مدير شبكه دوم سيما را برعهده داشته است.
گفتوگوي فارس با وي، به بهانه فعاليتهاي متمركز موسسه رسانههاي تصويري در حيطه ساماندهي شبكه ويدئو و نقش پررنگ موسسه در مبارزه با شبكه قاچاق انجام شده است.
* به اعتقاد كارشناسان، دوره مديريتي موفقي را پشت سر گذاشتهايد، چنانچه موسسه رسانههاي تصويري طي مدت زماني كم، بازدهي جالب توجهي، به ويژه در حيطه توزيع فيلم داشته است. اهداف اوليه شما چه بود و اين عملكرد را چگونه ارزيابي ميكنيد؟
از ابتداي مرداد ماه سال 85، مسووليت موسسه رسانههاي تصويري را بر عهده گرفتم در شرايطي كه موسسه اوضاع خوبي نداشت به طوري كه، طي چند ماهي فعاليت موسسات ويدئو رسانه، با مسائل عديدهاي از جمله وجود برخي از مشكلات در بخش توزيع فيلمها، عدم جدي گرفتن بحث كپي رايت و ... روبرو شده بود، در نهايت آسيبهاي زيادي را به بخش خصوصي وارد ميكرد.
در اين شرايط، موسسات ويدئو رسانه به سمت ورشكستگي حركت ميكردند و موسسه رسانههاي تصويري هم از لحاظ اقتصادي، زيانده شده بود و همين قضيه، سبب شد تا اقدامات مناسبي در موسسه انجام نشود به طوري كه از وظايف فرهنگي خود نيز غافل بماند. در دوره مديريتي جديد موسسه، هدف اصلي را بر «كمك به سينماي ملي» از طريق «ارتقاي كيفي جايگاه شبكه نمايش خانگي در حوزه رسانهها» قرار داديم به طوري كه بتوانيم راهكارهايي را طراحي كنيم تا از آن طريق، دستاندركاران بخش توليد و صاحبان فيلمها را به بخش توزيع ويدئويي نزديك كنيم به طوري كه حقوق تهيهكنندگان و توليد كنندگان سينمايي تضييع نشود.
وقتي مردم نتوانند از محصولات مجاز بخش خصوصي استفاده كنند، به بخش غيرمجاز مراجعه ميكنند
* يكي ديگر از اقدامات موثر در دوره مديريتي جديد موسسه رسانههاي تصويري، ترغيب ساختن مردم به استفاده از محصولات موسسه بود كه اين مسئله راهكار مناسبي براي مقابله با شبكه قاچاق نيز محسوب ميشد...
بله، موسسه رسانههاي تصويري در اولين اقدام، بازار ويدئو رسانه را از طريق عرضه ارزان قيمت آثار به مردم، ساماندهي كرد و آنها توانستند به راحتي، فيلمهاي مناسب و ارژينال را با حداقل قيمت تهيه كنند.
اقدام بعدي ما در جهت ارتباط با مخاطب، مذاكره با تهيه كنندگان سينما با اين هدف بود كه با فاصله كمي از اكران عمومي، فيلمهايشان را وارد شبكه خانگي كشور كنيم كه آنها نيز استقبال كردند و بدين ترتيب فيلمهايي چون هوو، يك تكه نان، به نام پدر، گرگ و ميش، ميم مثل مادر و ... در تيراژ بالا و به شكل وسيع وارد شبكه نمايش خانگي شدند و اين اقدام، گامي جدي به منظور مقابله با شبكه غيرمجاز محسوب ميشد و يك راهكار مهم براي جلوگيري از تضييع حقوق تهيهكنندگان بود. از طرفي تلاش موسسه رسانههاي تصويري به عنوان يك موسسه دولتي، بر اين مبنا بوده كه حجم زيادي از سرمايهگذاريها، روي فيلمهاي ايراني (به جاي فيلمهاي خارجي وهندي) صورت گيرد، چرا كه از طرفي موسسات ديگر، به دليل چندين برابر بودن خريد كپي رايت فيلمهاي ايراني در مقايسه با فيلمهاي خارجي كمتر توان خريد فيلمهاي ايراني را دارند و از سويي ديگر بسياري از مردم، در شرايطي كه مشكل كمبود سالن سينما وجود دارد دوست دارند فيلمهاي ايراني را در شبكه ويدئويي ببينند.
* يكي از روشهاي اجرايي ايدهآل در خريد و توزيع فيلمهاي خارجي كه گويا شما هم دنبال آن بودهايد، به اين شكل است كه موسسات خصوصي زيرمجموعه موسسه رسانههاي تصويري قرار بگيرند و نمايندگان موسسه براي خريد فيلم از نمايندگيها يا واسطهها وارد مذاكره شوند تا هر كسي براي خودش بازار ايجاد نكند و اهميت خريد فيلمهاي خارجي را پائين بياورد. به عقيده شما اين طرح تا كنون به چه جايگاهي رسيده است؟
مسئلهاي كه اشاره كرديد، اينگونه نيست، بلكه ما شكل حمايتي را در اين خصوص دنبال ميكنيم. ما بيش از ده موسسه ويدئو رسانه در بخش خصوصي داريم كه در حال فعاليت هستند و مشكلي كه در تامين فيلمهاي خارجي وجود دارد، به اين دليل است كه متاسفانه آن حمايت واقعي كه بايد از موسسات ويدئورسانه صورت بگيرد، در دورههاي گذشته اتفاق نيفتاده اين در حالي است كه به آنها مجوز براي فعاليت در بخش خصوصي و در حوزه ويدئورسانه داده شده اما متاسفانه از نظر مادي ومعنوي براي ايجاد بستر رشد و فعاليت، امنيت بازار و امنيت سرمايه برايشان الگوسازي نشده و اين كار را بايد بخش دولتي انجام دهد، يعني ارائه راهكاري چهت تضمين امنيت بازاربه طوري كه بخش خصوصي بتواند با شناخت توانمنديها،فعاليتش را بيشتر كند.
در دوره مديريتي جديد موسسه، يكي از سياستهاي اصلي ما، حمايت از بخش خصوصي بوده اما حمايت واقعي از بخش خصوصي اين نيست كه دولت به بخش خصوصي امتيازاتي بدهد، چرا كه اين مسئله به حمايت از بخشي خاص در جامعه بدل ميشود و حمايت صحيح از بخش خصوصي، يعني اين كه ما واقعا اين بخش را توانمند كنيم و فرصت ابراز استعدادها را به آن بدهيم تا بتواند از طريق فعاليت مثمرثمر خود، هم منافع ملي و هم منافع خود را تضمين كند. اما وقتي قرار باشد بخش خصوصي ، نتواند فيلم را در اسرع وقت، با ارزانترين قيمت به دست مخاطب خود برساند، هم اقتصاد خود آسيب ديده و هم نتوانسته فيلم را به درستي توزيع كند و در نهايت به سينما كمك كند. وقتي هم كه مردم نميتوانند از فعاليت بخش خصوصي و مجاز استفاده كنند، به بخش غيرمجاز شبكه نمايش خانگي مراجعه ميكنند. اين در درجه اول نشاندهنده وجود نوعي بيماري در بخش خصوصي است.
تيراژ فيلمهاي ايراني را به 10 تا 20 برابر تيراژ پيشين رسانديم
* به منظور حمايت از بخش خصوصي موسسه رسانههاي تصويري چه راهكارهايي را مدنظر قرار داده است؟
ما اهداف و سياستها را بر اين اساس گذاشتهايم كه اين بخش را به شكل واقعي حمايت بكنيم. يكي از راهها اين بود كه الگوسازي كرده و بگوئيم كه شما ميتوانيد از چه راههايي برويد تا از لحاظ اقتصادي، توانمندي بهتري پيدا كرده، قدرت حضور خود را در بازار افزايش داده، و بتوانيد فيلمها را با تيراژ بالاتري توزيع كنيد.
* در اين راستا، شما در دوره مديريت خود، تيراژ سيديهاي موسسه را نيز به شكل بيسابقهاي بالا برديد. آيا اين اقدام نتيجهبخش بود؟
قبل از سياستگذاري جديد، فيلمهاي موسسه با تيراژ 2 تا3 هزار نسخهاي براي فيلمهاي خارجي و تيراژ 5 تا 7 هزار نسخهاي براي فيلمهاي ايراني عرضه ميشدند، اما با سياستهاي جديد، تيراژ فيلمها بالا رفت و به مرز 100 هزار نسخه رسيد. در شرايطي كه در استانهاي مختلف سالن هاي سينمايي كم هستند، ويدئورسانهها اين امكان را فراهم ميكنند تا مخاطبان، فيلمها را با كيفيت خوب در كنار خانواده ببينند. تيراژ فيلمهاي موسسه در دوره اخير، در مقايسه با دورههاي گذشته موسسه بيسابقه بوده به طوري كه تيراژ فيلمهاي ايراني بالاي 100 هزار نسخه است و اين تيراژ، 10 تا 20 برابر تيراژ پيشين است.
علاوه بر اين ارائه فيلمها با كيفيت خوب و نيز اين تصميم كه فيلمها در اسرع وقت به دست مخاطب برسد؛ تا پايان سال 85، موسسه را در شرايط مطلوبي قرار داد. از سوي ديگر تيراژ كل عناوين فيلمهاي موسسه از ابتداي سال 85 تا مرداد ماه 43 هزار نسخه بوده اما از ماه مرداد تا پايان سال 85 به يك ميليون و دويست هزار نسخه رسيده كه جالب توجه و چنين اقدامي موفقيتآميز بوده است.
* اين اقدامات موسسه، تا چه حد مورد استقبال بخش خصوصي قرار گرفته است؟
وقتي با آن تيراژ، سيديهاي ارزان قيمت را وارد بازار كرديم، دو سه ماه بعد بخش خصوصي به چنين اقدامي اعتماد كرد و در حال حاضر خود اين سياست را اعمال ميكند به طوري كه رضايتبخش بوده است. تهيه كنندههاي سينما نيز خوشبختانه از اين حركت ما استقبال كردهاند و موسسات ويدئو رسانه هم كه ابتدا نگرانيهايي داشتهاند كه اين حركت ممكن است از نظر اقتصادي مشكل داشته باشد، به اين سمت گرايش پيدا كردهاند. البته در اين راه حمايت از بخش خصوصي در بحث پايين آوردن قيمت سيديها ريسك بالايي داشت. موسسات ابتدا حاضر به همكاري نبودند و ابراز نگراني ميكردند از اين كه ضربات اقتصادي مهلكي بخورند، اما در ادامه، همان طور كه اشاره شد همه از اين اتفاق استقبال كردند و تصميم گرفتند به اين سمت بروند. اما در مورد خريد و توزيع رايت فيلمهاي ايراني روز، سياست اصلي موسسه را در دوره جديد بر اين مبنا گذاشتيم كه حق پخش فيلمهاي ايراني خريداري شود؛ در اين مدت ما بيش از ده فيلم ايراني از تهيهكنندگانشان خريداري و وارد بازار كردهايم كه آخرين آنها، «مزرعه پدري» ساخته مرحوم رسول ملاقليپور است.
بستر ارائه فيلم غيرمجاز برچيده ميشود
* بعد از تشكيل ستاد مبارزه با تكثير غيرمجاز آثار ويدئورسانه، موسسه رسانههاي تصويري تا چه اندازه روي اين مسئله متمركز شد؟
هنگامي كه ستاد مبارزه با تكثير غيرمجاز آثار ويدئورسانه توسط معاونت سينمايي تشكيل شد، موسسه رسانههاي تصويري مديريت كميته اجرايي اين ستاد را بر عهده گرفت.
در اين كميته، نمايندگاني از قوه قضائيه، نيروي انتظامي، اداره اماكن و موسسه رسانههاي تصويري نظرات كارشناسانه خود را براي جلوگيري از فعاليت غيرمجاز در شبكه ويديويي كشور مطرح كرده و تا كنون نتيجه عملكرد اين كميته، مثبت بوده و اثرات خوبي داشته است. تهيهكنندگان فيلمهاي ايراني نيز به شدت ازاين عملكرد، استقبال كردهاند و قطعا، اگر اين بخش از مشكلات توزيع رهايي يابد، به احياي بخش خصوصي خواهد انجاميد و با سالم سازي فضا و ايجاد امكان عرضه قانونمند آثار، حقوق مادي تهيهكنندگان تامين خواهد شد.
علاوه بر اين ما از طريق اعمال قدرت قانوني با كمك قوهقضائيه و نيروي انتظامي، بازار را ساماندهي كرديم و اين مسئله كمك بزرگي به بخش خصوصي بود و آنها از اين حركت معاونت سينمايي وزارت ارشاد و موسسه رسانههاي تصويري بسيار استقبال كردند. كه البته اين مسئله به نفع ساير موسسات ويدئو رسانه هم بوده است.
به طوري كه با پاكسازي بخشهايي كه به صورت غير مجاز فعاليت مي كردند، امنيت را وارد بازار كرديم. مراكز عرضه غير مجاز، به شكل بسيار گستردهاي فعاليت مي كردند و اين مسئله بيشترين آسيب را به بخش خصوصي وارد ميكرد. از طرفي از دو سو اقداماتي را شروع كردهايم تا بستر ارائه فيلم غيرمجاز برچيده شود.
يكي از راهها اين است كه ما با سرعت بتوانيم فيلمهاي خوب را تهيه كنيم و پس از طي مراحل آمادهسازي و دوبله، در اختيار مخاطبين و دوستداران سينما قرار دهيم.
از سوي ديگر ما تفاهمنامهاي را در اين راستا با تلويزيون و يكسري از كمپانيهاي خارجي به صورت مشترك امضا كردهايم تا در حقيقت فيلمها در حداقل زمان ممكن وارد كشور شوند، به طوري كه ابتدا در شبكه ويدئويي عرضه شوند و پس از حدود شش ماه تا يكسال، تلويزيون اين فيلمها را پخش كند، يعني سلسله مراتبي كه بايد وجود داشته باشد، رعايت شود.
البته بخشي از اين تعهد نيز سلبي است. يعني برميگردد به حوزههاي نظامي و انتظامي كه آنها هم بخشي از اين صيانت فرهنگي را بر عهده دارند.
بايد اين مسئله را درنظر بگيريم كه بسياري از فيلمهايي كه به شكل قاچاق از خارج از كشور وارد مي شود و به دست مردم ميرسد، با مناسبات فرهنگي كشور ما همخواني ندارند و در نهايت به فرهنگ كشور ما لطمه وارد مي كنند.
* تلاش مراجع قضايي عليه شبكه قاچاق سيديهاي غيرمجاز تصويري تا چه حد نتيجه داشته است؟
مراجع نظامي، انتظامي و قضايي در مرزهاي گمركي در راستاي مبارزه با تكثير و توزيع غير مجاز وارد عمل شدهاند. بخشي از اين فعاليتها در كميتهاي كه در موسسه رسانههاي تصويري فعال شده، انجام ميشود. اين كميته با همكاري اداره اماكن طي دو ماه گذشته حدود 20مركز را كه به صورت عمده اقدام به تكثير و توزيع فيلمها ميكردند، شناسايي كرده است.
شبكههايي كه علاوه بر توزيع فيلم غير مجاز، فيلمهاي مبتذل و فيلمهايي از حريم خانوادهها را تكثير و توزيع ميكردند. به هرحال اين معضل بزرگي در كشورماست كه متاسفانه امنيت حريم داخلي خانواده هاي ما را دچار مشكل ساخته است.
* آيا شما به برخورد دوسويه براي ريشهكني شبكه قاچاق فيلمهاي ويدئويي معتقد هستيد...
بله، فكر مي كنم هم بايد برخورد ايجابي صورت بگيرد و فيلمها در اسرع وقت و با كيفيت خوب وارد بازار شود و هم برخورد سلبي با كساني كه به صورت غيرقانوني اين فيلم ها را توزيع مي كنند.
به هرحال بخش مهمي از فرهنگ جامعه در سينماست و ما اگر راجع به اين قضيه مهم كه ميتواند خيلي تاثيرگذار هم باشد، مغفول بمانيم؛ آسيب خيلي بزرگي در آينده خواهيم ديد. بخش قانونگذاري مجلس ما بايد خيلي حساس باشد.
بايد به اين نكته توجه داشته باشيم كه سينما آنقدر مهم است كه مقام معظم رهبري در ديدار با كارگردانان سينما تاكيد ميكنند كه «سينما هنري متعالي و بسيار پيچيده است».
دو بار هم تاكيد ميكنند: «هم خيلي ارزشمند و هم بسيار تاثيرگذار»، چرا كه جمع همه هنرهاي شش گانه قبلي در هنر سينما تجلي يافته است". ما نبايد به لايه ظاهري سينما بسنده كنيم و بايد به عمق تاثيرگذاري آن باور داشته باشيم.
* در زمينه توزيع سيديهاي غير مجاز، شبكههاي زيرزمينيهم وجود دارند كه فيلمها و كارتونها را دوبله و توزيع ميكنند. برنامهاي براي ساماندهي اين شبكه نداريد؟
قصد داريم هم نسبت به جمع آوري اينگونه فيلمها اقدام كنيم و هم ساماندهي اين شبكهها را در برنامه قرار دهيم. ما نميخواهيم فعالان اين شبكهها حذف شوند چرا كه اينها هم پتانسيل دارند و از توانايي آنها بايد استفاده كنيم. صحبتهايي شده تا اين شبكهها از مجراي معاونت سينمايي و موسسه رسانههاي تصويري فعاليت خود را قانونمند كنند، به طوري كه حقوق معنوي يا مادي صاحبان اثر رعايت و موازيني كه بايد در آماده سازي فيلم ها و كارتون ها اعمال شود، لحاظ گردد. معتقدم برخورد با فعاليت اين شبكهها نبايد به گونهاي باشد كه منجر به حذف آنها شود چرا كه مردم ميخواهند فيلم و كارتون را با كيفيت مناسب و با دوبله فارسي ببينند، ما ساماندهي اين شبكهها را مدنظر قرار دادهايم و اين واژه مناسبي در برخورد با اين گروههاست.
دفتر برون مرزي موسسه رسانههاي تصويري افتتاح ميشود
* امروز در سراسر دنيا، نسخههاي ديويدي با توجه به رويكرد نوين شبكههاي ويدئويي در اختيار مخاطبان قرار ميگيرد و در ايران نيز اين تكنولوژي، مخاطبان فراواني يافته است. براي جلوگيري از قوي شدن بازار قاچاق فيلم هاي ديويدي راهكاري را براي عرضه قانوني و خريداري شده نسخه ديويدي فيلمهاي روز ايراني و خارجي تدارك ديدهايد؟
ما در فكر وارد شدن به اين عرضه نيز هستيم. البته سياست ما در زمينه ديويدي برمبناي توجه به فيلمهاي ايراني است تا فيلمهاي خارجي. البته اگر هم قصد پخش فيلم خارجي با فرمت ديويدي را داشته باشيم، بايد به سراغ فيلمهاي سطح اول سينمايي جهان برويم و روي خريد آنها سرمايه گذاري كنيم. فيلمهاي سطح كيفي ب مثل فيلمهاي هندي، ارزش ديويدي كردن را ندارند و ما بايد سراغ فيلمهايي برويم كه دوستداران سينما آنها را خريداري كرده و آرشيو كنند؛ چرا كه براي پخش ديويدي بايد استانداردها را رعايت كنيم. به طوري كه نسخه فيلم بايد حداقل دو زيرنويس انگليسي و عربي و باندهاي صوتي مجزا داشته باشد. ما ترجيح ميدهيم اين هزينهها را در مورد فيلمهاي ايراني اعمال كنيم تا امكان عرضهشان به خارج از كشور نيز وجود داشته باشد.
بله، ما در حال انجام حركت تازهاي در حيطه برونمرزي ويدئو رسانه هستيم كه ميتواند اتفاق نادري باشد. بر اين اساس موسسه رسانههاي تصويري تعاملاتي را با كمپانيهاي فروش فيلم هندي برقرار كرده، همانطور كه چند سالي است كه هنديها فيلمهايشان را وارد بازار ويدئو، سينما و تلويزيون كشورمان كردهاند، ما نيز فيلمهايمان را در بازار شبكه نمايش خانگي هند عرضه كنيم. كمپانيهاي هندي علاقه فراواني براي ورود به سينماي ايران دارند، درصورتي كه تاكنون سينما، تلويزيون و ويدئوي ما هيچ حضوري در بازار سينماي هند نداشته است. ما با اين رويكرد وارد تعامل شدهايم و از اين پس قصد داريم صرفا خريدار نباشيم، بلكه بايد خريد و فروش در اين عرصه به شكل دو طرفه انجام شود و ما با قوت و قدرت اين كار را انجام دهيم. در اين راستا با رايزن هاي فرهنگي سه كشور هند، پاكستان و بنگلادش صحبت شده است. كارهاي مقدماتي را انجام دادهايم تا سيدي فيلم «ميم مثل مادر» ساخته مرحوم رسول ملاقليپوردر هند وارد شبكه ويدئويي شود و در اين زمينه با كمپانيهايي از سينماي هند نيز صحبت كردهايم. حتي با دست اندركاران استوديوي دوبله در هند هم صحبت شده تا «ميم مثل مادر» هم به زبان هندو و هم به زبان اردو دوبله و وارد سينماي هند شود. در حقيقت تلاش ما براين اساس است كه با انجام دوبله، فيلم وارد چرخه اكران سينماي هند و سپس در شبكه ويدئويي اين كشور توزيع شود و اميدواريم امسال براي نخستين بار، اين حركت را به ثبت برسانيم.
* اقدام موسسه رسانههاي تصويري در اين زمينه مي تواند مشكل عمده سينماي ايران در بخش بازاريابي بين المللي را نيز حل كند. براي اين كار آيا واحدي را جهت انجام امور بينالملل در موسسه تشكيل دادهايد؟
دفتري را براي اين منظور در دوبي تاسيس كردهايم و امور بازاريابي و توزيع، كارهاي موسسه در خارج از كشور را انجام ميدهد. وظيفه اصلي اين شركت بازاريابي براي نمايش آثار سينماي ايران در تلويزيون و شبكهويدئويي كشورهاي خارجي است كه ما در اين راستا، بايد با تهيه كنندگان ايراني وارد مذاكره شويم.
واقعيت اين است كه تهيهكنندگان لطف دارند و ما را به عنوان نمايندگان خودشان پذيرفتهاند كه ما به نمايندگي از تهيه كنندگان براي بازاريابي و ارائه فيلمها وارد گفتگو و مذاكره شويم تا نوعي هماهنگي هم در بازار به وجود بيايد. ايرانيان مقيم خارج از كشور، بخش اعظمي از مخاطبين فيلمهاي ايراني هستند.
اما متأسفانه آنها به فيلمهاي غيرمجاز ايراني دسترسي دارند و فردي هم نيست كه از حقوق تهيهكنندگان ايراني در خارج از كشور دفاع كند. يكي از سياستهاي مهم موسسه رسانههاي تصويري در سال 86 اين است كه علاوه بر اين كه از حقوق تهيه كنندگان در داخل كشور حمايت ميكند، در خارج ازكشور هم اين وظيفه را انجام بدهد تا از پخش فيلمهاي ايراني در تلويزيونهاي ماهوارهاي خارجي به صورت غيرمجاز جلوگيري شود يا نسبت به بازگشت حقوق تهيه كنندگان اقدام شود.
دفتر امور بين الملل موسسه رسانههاي تصويري وظيفه اصلي را در اين زمينه برعهده دارد و البته در اين راه از بنياد فارابي و موسسات ديگر ويدئو رسانه هم كمك ميگيريم و اميدواريم تا خود تهيه كنندگان سينما هم كمك كنند تا فيلمهايشان به بهترين وجه ممكن در خارج از كشور عرضه شود.
| 