آلفرد برنهارد نوبل، شيميدان‌ برجسته قرن هجده ميلادي، در سال 1843 در سكوئه به دنيا آمد. در همان سال تولدش، پدرش امانوئل دچار ورشكستگي شد و به همراه خانواده‌اش به سنت پترزبورگ رفت و در آنجا يك كارگاه مهندسي تاسيس كرد.
با آنكه كار مانوئل در روسيه رونق گرفته بود اما توسعه بيش از حد كارش باعث شد كه بعد از جنگهاي كريمه، براي بار دوم ورشكست شود. گفته شده كه آلفرد نوبل تا 16 سالگي به طور خصوصي تحصيل مي‌كرد و قبل از رسيدن به سن بيست سالگي يك شيميدان با تجربه و قابل شده و در اثر مسافرت‌هاي زيادي كه داشت، به زبان‌هاي آلماني، فرانسه، روسي و سوئدي تسلط كامل پيدا كرده بود. آلفرد بيشتر وقت و توجه خود را صرف تحقيقات درباره مواد منفجره نيتروگليسرين مي‌كرد.
او دريافته بود كه استفاده از اين مواد اگر همراه با يك ماده غيرفعال و جذب كننده باشد آسان‌تر و بي‌خطرتر است. نوبل اختراع خود را در سال 1867 تحت نام ديناميت به ثبت رسانيد. يك سال بعد از آن، شروع به توليد اين ماده در سوئد كرد و همزمان، توليد آن در سراسر اروپا آغاز شد. با ساخت ديناميت و ساير مواد منفجره و با استخراج معادن نفت باكو، نوبل با كمك دوستانش موفق به جمع‌‌آوري ثروت هنگفتي گرديد و در مدت زمان كوتاهي، به مردي با ثروت افسانه‌اي تبديل شد اما كشف بزرگ نوبل، بر خلاف هدف و نيت صلح‌ طلبانه او، در دوران‌هاي بعد در جنگ و ويراني‌ به كار گرفته شد.
آلفرد نوبل در تاريخ 27 نوامبر 1895 و حدودا يكسال قبل از مرگش، وصيتنامه معروف خود را امضا كرد. او در وصيتنامه‌اش نقشه‌هاي خود مربوط به پاداش زحماتش يعني همان افكاري كه بيشتر زندگي خود را به آن مشغول كرده بود، عملي ساخت. نوبل در وصيتنامه خود ذكر كرده بود كه بيش از 31 ميليون كرون سوئد كه ثروت او را تشكيل مي‌داد، بايد به صورت وجه نقد درآيد و به عنوان سرمايه به كار رود و درآمد حاصل از آن هر ساله به صورت جوايزي ميان آنهايي كه در سال قبل منشا بزرگترين فايده براي بشر بوده‌اند، تقسيم گردد.
رشته‌هايي كه نوبل مايل بود باعث پيشرفت آنها شود عبارت بودند از: فيزيك، شيمي، فيزيولوژي(طب)، ادبيات و صلح نوبل. در خاتمه وصيتنامه‌اش، خاطرنشان كرده بود كه اين جوايز به شايسته‌ترين افراد چه اهل اسكانديناوي و چه اهل ساير كشورها داده شود و امر توزيع جوايز را هم به سه موسسه سوئدي و يك كميته مخصوص كه توسط پارلمان نروژ تعيين مي‌شود، واگذار نمود.
سرانجام آلفرد نوبل، باني جايزه نوبل در 10 دسامبر 1896 ميلادي درگذشت. در گزارش‌ها آمده است كه نوبل لحظاتي پيش از مرگش خواسته بود تا نام داروي نيتروگليسرين را ترينيترين بگذارند تا مردم و بيماران از نام واقعي آن نهراسند.