نادر برهانی مرند در نشست نقد و بررسی نمایش "مرغابی وحشی" در خبرگزاری مهر اجرای این نمایش را از آرزوهای دوران دانشجویی خود ذکر و اعلام کرد در دراماتورژی آن دغدغههای اجتماعی معاصر را مد نظر قرار داده است.
در این نشست که با حضور برهانی مرند کارگردان، هومن برقنورد بازیگر نقش هیالمار، منوچهر شجاع طراح صحنه، علا محسنی بازیگر نقش دکتر رلینگ، آرش پارساخو بازنویس متن و سیما مبارکشاهی بازیگر نقش هدویک برگزار شد، گروه تولید نمایش به توضیح درباره این اثر پرداختند.
برهانی مرند در این نشست درباره انتخاب متن "مرغابی وحشی" برای اجرا گفت: "من حدود دو سال قبل متنی با نام "داستان شگفت واقعی واقعی" نوشتم و قصد داشتم آن را اجرا کنم، ولی به لحاظ ممیزی مورد قبول شورای انتخاب آثار واقع نشد و من هم راضی نشدم صحنههای مورد نظر را تغییر بدهم. به همین خاطر تا وقتی این متن را اجرا نکنم، متن دیگری نخواهم نوشت و به متون خارجی بسنده میکنم."
وی در ادامه افزود: "اجرای "مرگ دستفروش" آرتور میلر و "مرغابی وحشی" هنریک ایبسن از آرزوهای دوران دانشجویی من بود. ضمن اینکه قصه و تم اجتماعی اثر ایبسن را با تمام ضعفهایی که داشت دوست داشتم. سعی کردم دغدغههای اجتماعی معاصر را در دراماتورژی این کار مد نظر بگیرم."
کارگردان "مرغابی وحشی" با اشاره به اینکه سعی بسیار شد تا این متن با دغدغه روز جامعه همخوان شود، گفت: "اندیشمند بودن کار ما از زاویه تئاتر نشان داده میشود. پایانبندی ما که با متن اصلی شباهت ندارد با دغدغه ما با شرایط حال حاضر شکل گرفت. آدمی با نیروهایی رو به روست که سعادت وی را تعیین میکنند و به وی فشار میآورند دست به انتخابی بزند که شاید مضحک و تراژیک باشد. انتخابهای ما در روزگار معاصر نیز بعضی وقتها مضحک یا تراژیک است."
آرش پارساخو نیز درباره بازنویسی متن توضیح داد: "در پروسه بازنویسی سعی کردیم متن را در فضای ایرانی قرار دهیم و چیزهایی که برای تماشاگر امروز باورپذیر نبود، کنار گذاشتیم و با کمک بازیگران مسائل باورپذیر و معاصر را جایگزین کردیم. بازیگران با ایجاد فضا آدمهای ایبسن را برای تماشاگر امروز قابل فهم کردند. به طور کلی قصه نمایش بهانهای است تا صحنههایی را که دوست داریم نشان بدهیم."
هومن برقنورد هم درباره شیوه بازیگری خود در نمایش "مرغابی وحشی" گفت: "چیزی که در پیدا کردن نقش و رسیدن به آن به من کمک کرد نقش اکدال بود. پدربزرگ خانواده که به بلایایی دچار شد که هیالمار درگیر آنها شد. من یک سبک بازی دارم که متعلق به خودم است و تمام تلاشم این است که استعداد و تلاش خود را در اختیار کارگردان بگذارم."
وی درباره ارتباط حسی متقابل بازیگران روی صحنه نمایش و تأثیر آن بر بازیها توضیح داد: "خوشبختانه ما بازیگران خارج از بازی یکدیگر را میشناسیم و این به فهمیدن زبان هم کمک میکند. متأسفانه در این کار ارتباطی که در کار "مرگ فروشنده" بین بازیگران بود، وجود ندارد. اتفاقی که در این نمایش افتاده این است که همه برای خود بازی میکنند و پاسخ حسی وجود ندارد. متأسفانه به همین دلیل خیلی زود کار برایم تکراری شد که این مرا اذیت میکند، ولی باید اغماض کرد و گذشت."
برهانی مرند در این باره گفت: "من بحث حسی را زیاد مسئله حادی نمیبینم. بازیگران ما تربیت فرهنگیشان متفاوت است و یک مدیر و کارگردان نمیتواند اینها را تغییر دهد. این اتفاق که یک گروه بازیگران با تربیت یکسان وجود داشته باشند به صورت رویا مانده است. متأسفانه در گروه تئاتر معاصر کمتر بازیگر جذب کردیم و بیشتر به نویسنده، کارگردان و طراح صحنه بها دادیم. بازیگری که به گروه میپیوندد باید تعلقات خود را کنار بگذارد و به جمع بپیوندد."
v
مبارکشاهی نیز درباره بازی خود گفت: "من شیوه خاصی را برای بازی مد نظر نگرفتم و تمام سعیام این بود که از دادههای متن و تجربیات دیگر بازیگران حاضر در نمایش استفاده کنم. به نوعی با این شخصیت زندگی کردم. با تمرین خود را به نقش نزدیک کردم و ناخودآگاه به نقش رسیدم. برای من حس گرفتن از بازی دیگران روی صحنه متفاوت است. از بعضی بازیگران انرژی میگیرم و بعضی کمتر این انرژی را منتقل میکنند. برای من ارتباط حسی روی صحنه وجود دارد، ولی همراه با فراز و نشیب."
منوچهر شجاع هم درباره طراحی صحنه "مرغابی وحشی" توضیح داد: "با توجه به نوع نمایشنامه و فضای موجود در آن باید به سمت نزدیک بودن فضاها به واقعیت میرفتیم تا تماشاگر را به فضای ملموس و واقعی نزدیک کند. البته با بازنویسی متن فضاها مشخص شد و البته فضاها را خلاصه و جزئیاتی مورد نیاز در پیشبرد قصه را رعایت کردیم. ما به این سمت رفتیم که برخی فضاها را به سمت انتزاعی بودن ببریم تا اینگونه به نظر برسد که داستان را از ذهن راوی می شنویم."
وی ادامه داد: "برخی اتفاقات را به آوانسن صحنه کشاندیم و با نورپردازی خاص در آن خواستیم این فضای روایتگونه را ایجاد کنیم که حال اگر تماشاگر به این تفکیک نرسیده باشد به نظر من نوعی اشکال در طراحی وجود خواهد داشت. بیشترین چیزی که مد نظر کارگردان بود نشان دادن اتفاقات قصه در ذهن راوی نمایش است."
برهانی مرند در مورد طراحی صحنه نمایش و امکان استفاده از فضاهای بیشتر برای ارائه بهتر داستان نمایش به تماشاگر اظهار داشت: "در این اجرا نیز به همین صورت بود. خیلی از مؤلفهها تابع شرایط کارمندی است. ما چند ماه به صورت آرمانی و ایدهآل تمرین میکنیم ولی در یکروز باید سالن نمایش را برای اجرا آماده کنیم. ما در سالن خصوصی خودمان نور و طراحی صحنه را به دقت رعایت کردیم، ولی در اجرا با امکانات محدودتری رو به رو شدیم و به ناچار از همین شرایط برای اجرا استفاده کردیم."
وی تآکید کرد: "سیستم جدیدی که اداره کل هنرهای نمایشی برای کارها تعیین کرده و کارگردان را تهیهکننده نمایش میداند درست و مناسب نیست. ساخت دکور، لباس، گریم و دیگر کارهای مورد نیاز نمایش با پول اندکی که بدون کارشناسی پرداخت میشود باید انجام شود. ما در حال حاضر کمبود شدید مالی داریم. بودجه ساخت دکور بسیار کم بود و باقی هزینه را خودمان تقبل کردیم. ضمن اینکه با طراحان گریم هم به مشکل خوردیم، چون 500 هزار تومان برای گریم داده و 900 هزار تومان لحاظ شده است."
نویسنده و کارگردان "مرغابی وحشی" گفت: "من از هنرمندان میخواهم به این سیستم تن ندهند، زیرا درست نیست و فقط باعث ایجاد سوء تفاهم میشود. شاید برای برخی بزرگان که قراردادهایی با قیمتهای بالا دارند مشکلساز نباشد، ولی برای من و همنسلان من جز ضرر مالی و بروز مشکل چیزی ندارد. به همنسلان خود هشدار میدهم این کار را نپذیرند و از خانه تئاتر میخواهم وارد عمل شود و مانع اجرای این سیستم شود که بدون برنامهریزی عملیاتی شده است."
| 