جشنواره فيلم فجر پس از گذشت نزديك به 3 دهه از برگزاري‌‌‌اش هنوز مهم‌ترين ويترين سينماي ايران محسوب مي‌شود.
به اين معنا كه امكان ديده‌شدن بسياري از تجربيات سينمايي در جشنواره فيلم فجر بهتر فراهم است. به همين دليل است كه فجر سكوي پرتاب فيلمسازان جوان بسياري به شهرت، اعتبار و... بوده است.
فيلمسازان مطرح دهه 60، با حضور اولين ساخته‌هايشان در فجر بود كه به‌عنوان كارگردانان خوش قريحه به رسميت شناخته شدند؛ در جشنواره دوم، محمد علي سجادي و محمدرضا اعلامي با «بازجويي يك جنايت» و «نقطه ضعف»، در جشنواره چهارم مسعود جعفري جوزاني و كيانوش عياري با «جاده‌هاي سرد» و «شبح كژدم» و در جشنواره نهم، واروژ كريم مسيحي و بهروز افخمي با«پرده آخر» و«عروس».اين اتفاق در دوره‌هاي بعد هم تكرار شد.
فيلمسازان زيادي را به خاطر مي‌آوريم كه با اولين ساخته‌هايشان به جشنواره آمدند و لقب پديده را به خود اختصاص دادند. هر چند كه برخي از اين پديده‌ها ديگر نتوانستند درخشش اولين ساخته‌شان را تكرار كنند. ولي اين هرگز به معني نفي موقعيت ويژه جشنواره فجر به‌عنوان رخدادي سينمايي كه كاشف استعدادهاي جوان است، نبوده و ريشه عقب‌گرد و ناكامي اين دسته از فيلمسازان را بايد در جاي ديگري جست‌وجو كرد.
بيست و ششمين جشنواره فيلم فجر در حالي به روزهاي برگزاري‌اش نزديك مي‌شود كه بخش قابل توجهي از حاضران در اين رخداد سينمايي را فيلمسازان جوان تشكيل مي‌دهند.شايد بتوان گفت در هيچ كشوري به اندازه ايران، اين ميزان كارگردان فيلم اولي هر سال به جمع سينما‌گران حرفه‌اي اضافه نمي‌شود.
در اين ميان، تحولات تكنولوژيك و استفاده از فرمت‌هاي در دسترس‌تر، كم هزينه‌تر و راحت‌تر ديجيتال در افزايش حضور فيلمسازان جوان در سينما، سهم قابل ملاحظه‌اي داشته است.اتفاقي كه از اوايل دهه80 و با حضور اميد بخش فيلم‌هايي چون «بوتيك» ( حميد نعمت‌الله) و «راي باز» ( مهدي نوربخش) آغاز و به شكل پررنگ‌تري در دوره‌هاي بعدي نيز امتداد يافت.

حضور پررنگ ستاره‌ها
نكته قابل توجه در فيلم اولي‌هاي متقاضي حضور در جشنواره امسال، حضور بازيگران محبوب و شناخته‌شده در آثارشان است. چنان‌كه در «صندلي خالي» ( سامان استركي)، فريبرز عرب‌نيا، رضا عطاران، پانته‌آ بهرام و محمد رضا شريفي‌نيا حضور دارند.
«قرنطينه» (منوچهر هادي) با حضور حميد گودرزي، نيوشا ضيغمي، رضا عطاران، افسانه بايگان و رضا رويگري مقابل دوربين رفت و د ر«حس پنهان» (مصطفي رزاق كريمي)، محمد رضا فروتن، مهتاب كرامتي، حامد بهداد، آتيلا پسياني و نيوشا ضيغمي نقش آفريني كرده‌اند.
در «پوست موز» نيز كه اولين ساخته بلند سينمايي عطشاني است، حميد فرخ نژاد نقش اصلي را بازي كرده است.
«دل شكسته»(علي روئين تن) نيز از بازيگراني چون خسرو شكيبايي، اكبر عبدي، شهاب حسيني و شقايق فراهاني برخوردار است و در «مديوم» (علي توكل‌نيا) مريلا زارعي نقش اصلي را بازي كرده است.

تنوع مضامين
مروري بر فيلم اولي‌هاي حاضر در جشنواره، از نوعي تنوع مضموني در آثار خبر مي‌دهد كه در نوع خود جالب توجه است.
ضمن اينكه كارگردانان اين فيلم‌ها يا پيش از اين در شاخه‌هاي ديگر سينما از دستياري كارگردان گرفته تا فيلمنامه‌نويسي و تهيه كنندگي حضورداشته‌اند يا چندين فيلم كوتاه و مستند را در كارنامه دارند.
«صندلی خالی» نخستین تجربه سینمایی سامان استرکی فیلمسازی است که از دنیای فیلم کوتاه به سینمای حرفه ای روی آورده است. فیلم نیمه بلند «نامه‌ها» از کارهای قبلی این فیلمساز است که سال 82 ساخته شد.
«صندلی خالی» روایتی است از داستان‌های موازی در ژانرهای مختلف سینمایی که در فضایی آمیخته به تخیل و واقعیت رخ می‌دهد.
«قرنطینه» اولین ساخته منوچهر هادی است. او که تجربه دستياري كارگردان«چهارشنبه سوری» را در کارنامه دارد، نخستین فیلم بلند سینمایی خود را بر اساس فیلمنامه‌ای از سعید دولتشاهی جلو دوربین برده است.«قرنطینه» درباره دختر و پسری جوان است که دل در گرو یکدیگر دارند، اما برای ازدواج با مشکلات بسیار روبه‌رو هستند.
«تنها دو بار زندگی می‌کنیم» نخستین فیلم بلند بهنام بهزادی بروجنی است. او همچنين چند فیلم کوتاه «تلافی»، «رفتیم لب رودخانه» و مستند «حرف‌هایت را پنهان کن» را در کارنامه دارد.
فیلم «تنها دو بار زندگي مي‌كنيم» داستان یک راننده مینی‌بوس 40 ساله است که تصمیم می‌گیرد در یک فرصت چند روزه کارهایی را که همیشه حسرت آنها را داشته انجام دهد و در روز تولدش از این دنیا برود. در این فیلم علیرضا آقاخانی، نگار جواهریان، عباد کریمی، رایا نصیری و رامین راستاد به ایفای نقش می پردازند.
«مدیوم» اولین فیلم سینمایی علی توکل‌نیا است. وی که تجربه بازی در فیلم هایی چون «حکایت آن مرد خوشبخت»، «خط آتش»، «شیرهای جوان» و...، نویسندگی «خط آتش» و «پاتک» و دستیار کارگردانی «چند می گیری گریه کنی» را در کارنامه دارد، در اولین تجربه خود به سراغ ژانر وحشت رفته است.
داستان «مدیوم» درباره دختری به نام مهتاب است که پس از مرگ پدرش دچار افسردگی و بیماری روانی شده است. همسرش احسان برای بهبودی او خانه‌ای خارج از شهر می‌سازد، اما بیماری مهتاب با ورود به این خانه شدت می‌گیرد. مریلا زارعی، شهرداد وثوقی، عسگر قدس، سعید جلیلی و محسن غلامی بازیگران فیلم هستند.
«حس پنهان» نخستین ساخته مصطفی رزاق کریمی است. وی که سابقه ساخت فیلم کوتاه و مستند را دارد، مستند «یاد و یادگار» را سال 79 نوشته و با همکاری فرهاد ورهرام کارگردانی کرده است. مرتضی رزاق کریمی برادر وی و تهیه‌کننده فیلم، تاکنون «چه کسی امیر را کشت» را تهیه کرده و مجری طرح «این زن حرف نمی زند» بوده است. اين فيلم در هشتمين جشنواره فيلم‌هاي آسيايي ان.چي.كي كه دهم تا 14 آبان ماه در منطقه شيبويا توكيو برگزار شد شركت داشت.«حس پنهان» به تازگی از شورای نظارت و ارزشیابی وزارت ارشاد پروانه نمایش گرفته و اولین نمایش عمومی آن نیز در جشنواره فیلم فجر امسال است.
«ستایش» اولین ساخته محمدرضا رحمانی است. وی سابقه بازیگری در فیلم هایی چون «هور در آتش»، «زیر پوست شهر»، «نیمه پنهان»، «تهران ساعت 7 صبح»، «آفتاب بر همه یکسان نمی تابد»و... را در کارنامه دارد. «ستایش» داستان زندگی آرام و بدون سر و صدای مادر و دختری را به تصویر می کشد که با ورود غریبه ای به زندگی آنها این آرامش به هم می ریزد. حسن پور‌‌شیرازی، حسین محجوب، خاطره اسدی، محمود مقامی و مریم کاویانی بازیگران اصلی فیلم هستند.
«پوست موز»نخستین ساخته سینمایی علی عطشانی است؛ فیلمسازی جوان که تجربه ساخت فیلم مستند و کوتاه و تله فیلم را دارد و در نخستین فیلم خود سراغ موضوعی ماورایی رفته است. «پوست موز» فیلمی طنز درباره جوانی متمول به نام حمید است که به کما می‌رود و روحش در عالم برزخ عاشق روح دختری جوان می‌شود. حمید فرخ‌نژاد، بهنوش طباطبایی، بهزاد فراهانی، هوشنگ حریر‌چیان، مهران رجبی و کیومرث ملک‌مطیعی در فیلم بازی کرده‌اند.
«دلشکسته» اولین فیلم علی روئین‌‌تن است که تجربه بازی در «اشک سرما» و نگارش طرح اولیه «دنیا» را در کارنامه دارد. فیلم داستان دختری به نام نفس است که در دانشگاه خود با مشکلات عاطفی روبه‌رو می‌شود.
«چراغی در مه» نخستین تجربه فیلمسازی بلند پناه برخدا رضایی یک کار اجتماعی است. فیلم نگاهی تازه به حاشیه‌های جنگ دارد و پریوش نظریه و مسعود حشمت بازیگران اصلی آن هستند. فیلمی که به گفته تهیه کننده با مخاطب این ژانر ارتباطی خوب برقرار می کند. اين فيلم توليد پر‌حاشيه‌اي داشت.
گروه تولید این فیلم ششم آذرماه در مسیر بازگشت از شمال به تهران دچار حادثه شدند که منجر به فوت بهروز جلیلی یکی از بازیگران فیلم و به کما رفتن اصغر شاهوردی صدابردار حرفه ای سینما شد. خوشبختانه شاهوردی این روزها به هوش آمده و وضعیت عمومی مناسبي دارد.
«کتاب قرمز» اولین فیلم بلند سینمایی مزدک میرعابدینی است. وی که نقش اصلی فیلم «آنجا» عبدالرضا کاهانی را در کارنامه دارد، در فیلم خودش هم نقش آفرینی کرده و با این 2 فیلم در جشنواره فجر حضور دارد. «کتاب قرمز» درباره مردی است که پس از مدت‌ها زندگی در آمریکا به ایران باز می‌گردد و تصمیم می‌گیرد با تدریس زبان انگلیسی زندگی خود را بگذراند. او در این میان به عنوان معلم با دختری جوان آشنا می‌شود.
ماندانا یداللهی، سیروس همتی، محسن حسینی، رضا افشار، شقایق احمدی، مریم صادقیان، نیوشا حدادی و ساناز قطب از دیگر بازیگران فیلم هستند.

كشتي همچنان به راه خود ادامه مي‌دهد
در شرايطي كه سينماي ايران به گفته صاحب‌نظران گرفتار مضامين كهنه و كليشه‌اي است، هنوز فيلمسازان تازه نفس مي‌توانند، خون تازه‌اي در رگ‌هاي اين سينما به جريان بيندازند.
اين شايد مهم‌ترين نكته درباره كارگردانان جوان باشد؛ كارگرداناني كه به واسطه اينكه سابقه حضور در سينماي حرفه‌اي ندارند، كسي توقع درخشش از آنها ندارد ولي تجربه دوره‌هاي گذشته نشان داده كه بايد حضور اين سينماگران را جدي گرفت؛ فيلمسازاني كه قرار است آتيه سينماي ايران را رقم بزنند.