نهضت اسلامي ايران در دهه پنجاه با هدايت امام‌خميني(ره) به عنوان يك رهبر ديني مطلع از ظرفيت‌ها و قابليت‌هاي تشكل‌هاي سياسي و مذهبي آن دوره كه مردم گردانندگان اصلي آن بودند، سرانجام در 22 بهمن ماه سال 57 پيروز شد.
انقلاب اسلامي ايران پديده‌اي بي‌نظير در ميان حركت‌ها و انقلاب‌هاي بزرگ دنيا به شمار مي‌آيد، عظمت اين حركت انقلابي و شكوه حضور يكپارچه مردم براي پي‌ريزي يك نظام الهي، پيش‌بيني تمام سردمداران و قدرت‌هاي جهاني و منطقه‌اي را بر هم زد و آنان را مجبور به كرنش در مقابل انقلاب اسلامي ايران كرد.
اين حركت بزرگ انقلابي و سياسي همانند ساير انقلاب‌هايي كه در طول تاريخ به وقوع پيوسته با نيت و هدف برهم زدن وضع موجود و نيل به وضع مطلوب به وقوع پيوست. انقلابيون مسلمان ايران با ترسيم فردايي بهتر تمام شرايط سخت و ناملايمات اين نهضت را تحمل كردند و ره‌آوردهايي كه اين انقلاب براي ساير حركت‌هاي اسلامي معاصر و مردم ايران به دنبال داشت، ثمره و ميوه به بارنشسته آن بود.

آرمان‌هاي انقلاب اسلامي ايران
منظور از آرمان‌ها و اهداف انقلاب شكوهمند اسلامي كه در روند حركت اين نهضت اسلامي به صورت كلي و غيرشفاف كه البته پس از پيروزي انقلاب در كشاكش حوادث و رويدادها و نيز در متن قانون اساسي مصوب سال 1358 به‌طور شفاف بيان شدند مطرح مي‌شد، همان اهداف سلبي و ايجابي انقلابند كه مردم به منظور دستيابي به آنها عليه رژيم پهلوي شوريدند و تا سرنگوني آن از پاي ننشستند. دستاوردهاي انقلاب نيز آرمان‌هايي هستند كه به دنبال پيروزي اين نهضت تحقق يافتند.
مهم‌ترين آرمان‌هاي اين حركت اسلامي را مي‌توان از خلال شعارهاي مردم در دوران پيروزي انقلاب و پيام‌هاي رهبر سياسي و فكري ايران، امام‌خميني(ره) بازشناخت. آرمان‌هايي كه در حوزه‌‌هاي مختلف سياسي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي قابل لمس و مشاهده است.
پيروزي انقلاب اسلامي در ايران كه شالوده حركت خود را بر مكتب اسلام و مبناي خويش را حركت تحول‌آفرين حسين‌بن‌علي(ع) قرار داده بود، با وجود رهبري آگاه ، فقيه ، مجاهد و حضور پرشور مردمي با اراده عزمي راسخ، در شرايطي رخ داد كه نظريه‌پردازان انقلاب، نقش دين و مكتب را در وقوع انقلاب‌ها - در آن دوره - منكر شده و يا به حداقل رسانده بودند بنابراين- پيروزي انقلاب – را مي‌توان شگرف‌ترين دستاورد انقلاب اسلامي ايران برشمرد. چون انقلاب اسلامي ايران در برهه‌‌اي از تاريخ روي داد كه تمامي صاحب‌نظران سياسي و نظريه‌پردازان دنيا، نه تنها وقوع آن را پيش‌بيني نمي‌كردند بلكه احتمال آن را هم امري كاملا ناممكن مي‌دانستند لذا پيروزي انقلاب اسلامي تمامي قالب‌هاي فكري نظريه‌پردازان را در مورد انقلاب‌ها، فرو شكست و اين دستاوردي بود كه تنها انقلاب اسلامي ايران آن را به خود اختصاص داد.

دستاوردهاي سياسي
بزرگ‌ترين دستاورد و آرمان سياسي انقلاب اسلامي ايران تجديد حيات اسلام در جهان بود كه با براندازي نظام سلطنتي و ايجاد حكومتي ديني و مستقل در ايران، مقدمات شكل‌گيري اين هدف مهم سياسي فراهم آمد انقلاب اسلامي ايران اعتماد به نفس را كه روزگاري نه چندان دور پشتوانه تمدن بزرگ اسلامي بود و در دوره پهلوي در ميان مردم مسلمان ايران مخصوصا قشر تحصيلكرده به فراموشي سپرده شده بود را احياء و بارور كرد.انتخاب راهكردي تحت عنوان «اسلام» به عنوان مهمترين وكامل‌ترين شيوه مبارزه در بين ساير جنبش‌هاي اسلامي، از جمله رهاوردهاي انقلاب اسلامي ايران و آثار تجديد حيات اسلام بود.
روي آوردن به مبارزه اسلامي تنها نتيجه تجديد حيات اسلام نبود، بلكه انقلاب اسلامي ايران برداشتي نوين و تازه از اسلام را پيش روي انسان‌هاي آزاده جهان قرار داده بود و اسلام انقلابي را به قالبي جديدتر مطرح نمود. براساس معناي جديد، مبارزه و ستيزه‌جويي انقلابي تنها روي آوردن به اسلحه و سلاح‌هاي جنگي خانمان برانداز نبود، بلكه انقلاب اسلامي مسلمانان جهان را بر آن داشت كه با جنبش‌هاي اسلامي و يكپارچه، حكومت ا... را در كره‌زمين به حركت درآوردند.
اين هدف بنيادي و اساسي انقلاب اسلامي ايران بيشتر سردمداران ساير كشورهاي مسلمان را برآن داشت تا با تلاش در جهت بهبود بخشيدن به وضع اقتصادي مردم كشور خود و همچنين تظاهر به اسلام از قيام‌هاي مردمي در مملكت خود كه متاثر از انقلاب اسلامي ايران است، جلوگيري به عمل آورند.
اداره امور كشور با توجه به راي و نظر عمومي مردم و در بياني ديگر، اداره كشور با توجه به نظر شورا، مبارزه با هرگونه سلطه‌گري و سلطه‌پذيري، ايجاد امنيت داخلي، محو هرگونه استبداد و خودكامگي و طرد كامل استعمار، تقويت همه‌جانبه بنيه دفاعي كشور براي حفظ استقلال و تماميت ارضي نظام جمهوري اسلامي، ايجاد روابط با ساير دولت‌ها تنها از جنبه مصالحه‌آميز، حمايت از مبارزه حق‌طلبانه مستضعفان در برابر مستكبران در هر گوشه از جهان با اجتناب كامل از هرگونه نفوذ و دخالت در امور داخلي كشورها و... از ديگر دستاوردهاي سياسي انقلاب اسلامي است.

دستاوردهاي اجتماعي
ايجاد روحيه خود باروري و خوداتكايي به صورتي بارز و شكوهمند در بين آحاد جامعه، مهم‌ترين دستاورد اجتماعي انقلاب اسلامي ايران در سطح داخلي جامعه است. اوج اين خودباوري و شكوفايي شخصيتي را در سال‌هاي جنگ تحميلي شاهد بوديم.
مردم، با ايمان و اعتقاد در رويارويي با رژيم تا دندان مسلح صدام پيروز شدند و با رژيمي كه توسط آمريكا و همه حكومت‌هاي مخالف با انقلاب اسلامي حمايت مي‌شد. ايثار، فداكاري، صداقت، اخلاص مردم و نهادهاي مردمي در دوران پس از پيروزي انقلاب اسلامي همواره زبانزد جهانيان بوده و هست.
تشكل‌هاي مردمي و نهادهاي غيردولتي روز به روز جان و قدرت تازه‌اي به خود گرفته و نقش تصميم‌سازي براي جريان‌هاي حاكميتي پيدا كردند اين نوع پويايي كه در جوهره اجتماعي پديد آمده، صرفا مي‌توانست آرمان‌هايي باشد كه در اذهان جامعه قبل از پيروزي انقلاب اسلامي وجود داشت.
تامين حقوق همه‌جانبه افراد و ايجاد امنيت قضايي عادلانه براي عموم و تساوي همه در برابر قانون، توسعه و تحكيم برادري اسلامي و تعاون عمومي بين مردم، تدوين قوانين و مقررات مدني، جزايي، مالي، اقتصادي، اداري، فرهنگي، نظامي و سياسي براساس موازين اسلامي از ديگر ره ‌آوردهاي اجتماعي انقلاب اسلامي ايران است.

دستاوردهاي اقتصادي
به دنبال پيروزي انقلاب اسلامي ايران، دولت انقلابي در منطقه‌اي ظهور يافت كه زيرسلطه كامل غرب و آمريكا بود ، اين نهضت اسلامي علاوه بر ترويج افكار ضد امپرياليستي در منطقه، جرقه‌هايي را در ذهن مخالفان سرسخت قدرت‌هاي سلطه‌گر ايجاد كرد كه بازتابي شگرف و طولاني از خود برجاي گذاشته است. در اين بين اگرچه دستاوردهاي سياسي و فرهنگي انقلاب اسلامي بارزتر جلوه‌گري مي‌كند اما از نظر اقتصادي، بيشترين لطمه و آسيب را بر پيكره قدرت‌هاي استعماري غرب و آمريكا وارد كرد.
مهم‌ترين دستاورد انقلاب اسلامي ايران در زمينه اقتصادي، در مضيقه قرار دادن كشورهاي صنعتي در زمينه انرژي و صادرات نفت بود. تا قبل از پيروزي انقلاب اسلامي، كشورهاي صنعتي كه وابستگي جدايي‌ناپذيري به انرژي در جهت رشد اقتصادي خود داشتند، در كشورهاي خاورميانه كه منبع سرشاري از نفت و منابع زيرزميني بودند، رخنه كرده و با زير سلطه قرار دادن آنها از اين منابع غني انرژي به نفع اقتصاد خود استفاده مي‌كردند.
بزرگ‌ترين خيانت رژيم پهلوي به كشور كه تحت عنوان سياست درآمدزا مطرح شده بود، ميزان توليد نفت بود. روزانه شش ميليون بشكه نفت از سرمايه ملي ايران استخراج و به بازارهاي كشورهاي سلطه‌گر روانه مي‌شد اما شكل‌گيري حركت انقلابي مردم ايران در اوج مبارزه خود توانست، تاثيري بزرگ بر بازارهاي نفتي بگذارد. با پيروزي انقلاب اسلامي ايران، دولت انقلابي، سياست‌هاي گذشته درباره نفت را بازنگري كرد. در سياست‌هاي جديد بر كاهش توليد نفت از يك‌سو و افزايش قيمت آن از سوي ديگر تاكيد مي‌شد. لغو قراردادها كه عمدتا با قانون ملي شدن نفت در تعارض بود سياست ديگر دولت انقلابي بود. در پي اين سياست و با توجه به افزايش تقاضاهاي بين‌المللي براي نفت، ايران با خريداران نفت به صورت گزينشي برخورد مي‌كرد و در مواردي نيز صادرات خود را قطع و در عمل قانون ملي شدن صنعت نفت را احياء كرد.
اقدامات و عملكرد دولت اسلامي ايران در زمينه توليد و صادرات نفت شوكي بر كشورهاي صنعتي مخصوصا آمريكا وارد آورد. در مقابل ،اين كشورها هم به مقابله با انقلاب اسلامي و سياست‌هاي اتخاذ شده از سوي آن برآمدند. ايجاد نيروهاي واكنش سريع، تاسيس شوراي همكاري خليج‌فارس و... از جمله عكس‌العمل‌هاي غرب در مقابل ايران بود و در نهايت نيز با فراهم ساختن مقدمات جنگ عراق ضد ايران، برنامه‌هاي خود را كامل كردند كه البته نتيجه جنگ تحميلي و رشادت‌‌هاي جوانان و مردم ايرن در هشت سال دفاع مقدس، سياست‌هاي استعمارگران را با ناكامي مواجه و دست آنان را براي هميشه از ثروت‌هاي ملي ايران كوتاه كرد.
از ديگر دستاوردهاي اقتصادي انقلاب اسلامي ايران مي‌توان به حفظ ذخاير زيرزميني، تلاش در راه پيشرفت صنعتي و تكنولوژي كشور از طريق برنامه‌ريزي اقتصادي، استفاده از علوم و فنون، تربيت افراد ماهر، استقلال اقتصادي و خودكفايي در زمينه علوم و فنون، صنعت و كشاورزي، منع اسراف و تبذير، تاكيد بر افزايش توليدات كشاورزي، دامي و صنعتي، جلوگيري از سلطه اقتصادي بيگانگان بر اقتصاد كشور، ايجاد عدالت اقتصادي ، كم كردن فاصله طبقاتي و...اشاره كرد.

دستاوردهاي فرهنگي و ديني
فرهنگ كه از آن به معناي «بينش و منش هويت‌دهنده انسان در حوزه زندگي اجتماعي» تعبير شده است دامنه‌اي وسيع و گسترده دارد.
فرهنگ ملت ايران عليرغم غنا و ريشه‌دار بودن آن در نيم قرن پيش از پيروزي انقلاب اسلامي در نتيجه وابستگي دولت به بيگانگان و غرب‌زدگي و خودباختگي دولتمردان آسيب‌هايي جدي ديد. وضعيتي كه اگر خيزش انقلابي و نهضت اسلامي به آن پايان نمي‌داد، فرهنگ ايراني را با خطر اضمحلال و بي‌هويتي مواجه مي كرد.
ملت ايران در آغاز قيام خود در سال 57، طبيعي‌ترين بستر تحولات انقلابي را براي خود برگزيد و آن تبعيت از نهضت عاشورايي امام حسين(ع) بود. پيروزي انقلاب اسلامي ايران به رهبري يك زعيم ديني و در مقابل سرنوشتي كه حكومت اسلام‌ستيز پهلوي به آن دچار شد نشان از تاثير مذهب و مولفه‌هاي ديني در فرآيند پيروزي نهضت اسلامي ايران در دهه 50 دارد.
انقلاب اسلامي ايران كه با اتكا بر آموزه‌هاي شيعي و اعتقاد به ظهور منجي موعود(عج) توانست به پيروزي برسد، به‌الطبع برپايي حكومتي بر محور عدل و عدالت را كه موجب پويايي تفكر شيعي است ، در سرلوحه برنامه‌‌هاي خود در اداره كشور قرار داده بود.
مهم‌ترين دستاوردهاي فرهنگي انقلاب اسلامي را مي‌توان در موارد زير بيان كرد:
مبارزه با مظاهر فساد و تباهي، توسعه و تحكيم برادري اسلامي و تعاون عمومي بين مردم، رفع تبعيضات ناروا و ايجاد امكانات عادلانه براي عموم در زمينه‌هاي مادي و معنوي و...
اما در اين ميان به وجود آمدن محيطي مناسب جهت رشد و تعالي كمالات اخلاقي و انساني را مي‌توان مهم‌‌ترين دستاورد فرهنگي انقلاب اسلامي برشمرد كه از طريق تغيير ارزش‌ها در ابعاد مختلف زندگي افراد به وجود آمد. از جمله تبديل برخي از ارزش‌هاي قبل از انقلاب به ضدارزش و تعديل برخي از آنها و افزوده شدن ارزش‌هاي جديد در نظر مردم؛ البته زيباترين ره آورد انقلاب اسلامي هم همين موج فرهنگي بوده كه ريشه در اعماق باورها و ارزش‌هاي اين مردم داشته و شعار و آرمان‌ اصلي آن هم بازگشت به خويشتن است كه جنبه عيني اين خودباروري را مي توان در:
حضور مردمي پرشور با عزمي راسخ در جريان پيروزي انقلاب اسلامي
هشت سال دفاع مقدس و تحمل سخت‌ترين شرايط تحريم اقتصادي ايران
بازسازي كشور بعد از دوران دفاع مقدس
پيشرفت‌هاي علمي و كسب مدارج عالي در زمينه‌هاي مختلف علمي، آموزشي، فرهنگي و... مشاهده نمود.