يک کاوشگر فضايي ناسا که کهن ترين امواج نوري موجود در جهان را رصد و اندازه گيري مي کند دريافته است که لختي پس از انفجار بزرگ (Big Bang) نوترينوهاي کيهاني ده درصد ماده جهان را تشکيل مي داده اند.
به گزارش سرويس دانش و فناوري برنا به نقل از بي بي سي، داده هاي حاصل از پنج سال مطالعه همچنين نشان مي دهد که پس از انفجار بزرگ نيم ميليارد سال طول کشيد تا نخستين ستارگان، جهان را روشن کردند.
ماموريت کاوشگر "دبليو ام اي پي" که در سال 2001 پرتاب شد اندازه گيري بقاياي نوري باقي مانده از انفجار بزرگ است.
دانشمندان مي گويند اين کاوشگر در حال جمع آوري "گنجينه اي گرانبها" از اطلاعات مربوط به سن کيهان، بافت و سرنوشت آن است.
"کاوشگر آنوسيتراپيک مايکروويو ويلکينسون" سرگرم نقشه برداري از "سي ام بي" (مايکروويوهاي متن کيهان) در آسمان بوده است.
"سي ام بي" يا "پژواک انفجار بزرگ" قديمي ترين نور جهان است که با انبساط کيهان طي 13 ميليارد و 700 ميليون سال به تدريج به طول موج هاي مايکروويو گراييده است.
دانشمندان مي گويند که کيهان آکنده از اين نور باقي مانده از انفجار بزرگ است و الگوي آن که در سراسر آسمان پخش است حاوي اطلاعاتي درباره تاريخ، شکل، محتوا، و حتي سرنوشت نهايي کيهان است.
"دبليو ام اي پي" شواهد تازه اي فراهم مي کند از اين که دريايي از نوترينوهاي کيهاني در سراسر جهان شناور است.
دکتر جوئانا دانکلي عضو دانشگاه آکسفورد بريتانيا و دانشگاه پرينستون آمريکا از اعضاي تيم اين کاوشگر است.
وي به بي بي سي گفت: "ما شاهد الگوهايي در نور هستيم، نوري که براي ميلياردها سال در سفر بوده، و دستخوش هر آنچه کيهان در دوران نوزادي خود از آن تشکيل مي شد قرار گرفته است."
"ما انتظار ديدن نوترينوها را داشتيم. اين شاهدي جالب است که اينها در سراسر کيهان موجود هستند و بر سيگنال هاي نوري که مي بينيم اثر مي گذارند."
راکتور اتمي
نوترينوها در دوران اوليه کيهان در مقايسه با امروز بخش خيلي بزرگتري از آن را تشکيل مي دادند. کيهان شناسان معتقدند که نوترينوها پس از انفجار بزرگ آنقدر زياد بودند که بر توسعه مراحل اوليه جهان تاثير گذاشتند.
بنابراين نوري که "دبليو ام اي پي" اکنون مي بيند در واقع ارائه کننده تصويري از شرايطي است که ميلياردها سال قبل بر جهان حاکم بود.
دانشمندان مي گويند داده هاي "دبليو ام اي پي" مويد نظريه هايي متکي بر ميزان هليوم مشاهده شده در جهان است. جهان داغ اوليه با چگالي بالا، راکتوري اتمي بود که هليوم توليد مي کرد و به گفته فيزيکدانان علوم ذرات، دريايي از نوترينوها بايد در آن شرايط حضور داشته باشند.
"دبليو ام اي پي" همچنين شواهدي فراهم مي کند داير بر اينکه خيلي طول کشيد تا نخستين ستارگان به درخشش درآمدند.
دکتر دانکلي گفت که داده هاي اين کاوشگر تصويري از اينکه نخستين ستارگان چه زماني شروع به سوختن کردند به دست مي دهد.
وي گفت: "ما نخستين شواهد از اينکه روشن شدن نخستين ستارگان يک فرآيند طولاني و کشدار بوده است که نيم ميليارد سال طول کشيد را در اختيار داريم. درحالي که قبلا موفق به ديدن آن نشده بوديم."
دبليو ام اي پي از فاصله اي چهار بار دورتر از زمين، در مقايسه با ماه، امواج کيهاني را مطالعه مي کند. اين کاوشگر زمين را در مدارش به دور خورشيد دنبال مي کند.