مورالس نماد دههها تلاش بوميهاي بوليوي براي دستيابي به حداقل حقوق اجتماعي بود. تا قبل از انقلاب مردمي 1952 ميلادي بوميها حتي حق ورود به بخشهايي از لاپاز، پايتخت كه ادارات دولتي را در خود جاي دادهاند را نداشتند.
هرچند جناح چپ امريكايلاتين كه از ديرباز به داشتن گرايشات ضدامريكايي شهرت داشته طي سالهاي اخير با پيروزي چهرههايي نوظهور اما مصمم در اكوادور، پاراگوئه، ونزوئلا و نيكاراگوئه شاهد قوت گرفتن مخالفتها با عملكرد ايالاتمتحده در اين منطقه از دنيا بوده است همهپرسي روز گذشته را ميتوان ضربهاي بر پيكره بلوك ضدامريكايي در جنوب اين قاره دانست.
اگرچه ترتيبدهندگان همهپرسي ديروز در سانتاكروز در ظاهر مطالباتي محلي و منطقهاي دارند اما به هرحال تلاش آنها براي دستيابي به استقلال يا در پايينترين سطح، كاستن از حوزه نفوذ دولت مركزي در سانتاكروز و كسب خودمختاري بيشك جايگاه مورالس را در داخل كشور و سطح منطقه تضعيف ميكند.
مورالس نماد دههها تلاش بوميهاي بوليوي براي دستيابي به حداقل حقوق اجتماعي بود. تا قبل از انقلاب مردمي 1952 ميلادي بوميها حتي حق ورود به بخشهايي از لاپاز، پايتخت كه ادارات دولتي را در خود جاي دادهاند را نداشتند. در سالهاي پس از انقلاب به رغم لغو محدوديتهاي قانوني در نظر گرفته شده براي بوميها، اقليت سفيدپوست مهاجر كه تقريبا تمامي ثروت كشور را تحت سيطره و تملك خود دارد در عمل برخوردي تبعيضآميز با بوميها داشت.
سفيدپوستها كه در انتخابات سال 2006 ميلادي در برابر مورالس متحمل شكست سختي شدند با پافشاري رئيسجمهور بر ملي كردن پارهاي از بخش اقتصادي از جمله بخش مخابرات بيش از پيش منافع خود را در معرض خطر يافته و با تجديد قوا و روي هم گذاشتن توانمنديهاي خود درصدد تضعيف مورالس برآمدند.
روي آوردن به طغيان مدني با توجه به در اقليت بودن سفيدپوستها و حاميان بوميشان قطعا به شكست ميانجاميد چرا كه مورالس هنوز هم محبوب اكثر بخشهاي جامعه بوليوي است پس جناحهاي اپوزيسيون طرح برگزاري همهپرسي را با هدف به زانو درآوردن جناح حاكم به مرحله اجرا درآورد.
گابريلا مونتانو، فرستاده مورالس به سانتاكروز براي مذاكره با رهبران جنبش استقلالطلب اين ايالت در بازگشت از نارضايتي مخالفان مورالس از عملكرد او در حوزه مديريت اقتصادي گفت و اين كه مخالفان نميتوانند رئيسجمهور بودن يك بومي را تحمل كنند.
به نظر ميرسد هواداران جدايي سانتاكروز از بوليوي به همان اندازه كه به دنبال تضعيف مورالس هستند به بهره بردن از منافع اقتصادي تحقق اين هدف چشم دوختهاند. در اين بين احتمال توطئهچيني ايالاتمتحده براي تحت فشار قرار دادن دولت مورالس هم كه رويكردهاي ضدامريكايي دارد را نبايد از نظر دور داشت.
چنانچه شهروندان سانتاكروز به استقلال راي بدهند و سياستمداران اين ايالت به دستيابي بر استقلال پافشاري كنند بايد منتظر شكلگيري بحران منطقهاي در اين كشور مركز امريكاي لاتين بود.