اخبار خارجی دانش و فناوری ساختار دقیق اتمی زئولیت شناسایی شد

مهر نیوز , شنبه 8 تير 1387

ساختار دقیق اتمی زئولیت شناسایی شد

زئولیت یکی از کاربردی ترین مواد چند عملکردی در فرایندهای صنعتی است که در زندگی روزمره نیز استفاده های زیادی دارد.

گروهی از دانشمندان اروپایی موفق شدند برای اولین بار ساختار اتمی "زئولیت" یکی از کاربردی ترین مواد چند عملکردی در فرایندهای صنعتی را تجزیه کنند.
محققان اروپایی "تاسیسات تقویت پرتوها" در فرانسه، موسسه تکنولوژی فدرال سوئیس در زوریخ، موسسه منبع نور الماس در انگلیس، دانشگاه هامبورگ در آلمان و دانشگاه تورین ایتالیا که نتایج یافته های خود را در مجله "نیچر مواد" منتشر کرده اند موفق شدند به ساختار اتمی زئولیت دست یابند.
زئولیت یکی از کاربردی ترین مواد چند عملکردی در فرایندهای صنعتی است که در زندگی روزمره نیز استفاده های زیادی دارد. برای مثال در حدود یک سوم از یک بسته پودر لباسشویی از این ماده تشکیل شده است.
محبوبیت زئولیت به نوع ساختار مولکولی آن برمی گردد که شبیه به یک "الک" است و به این دلیل از این ماده در 99 درصد از فرایندهای پالایش بنزین استفاده می شود. زئولیت همچنین به دلیل این ساختار مولکولی تبادلات یونی را آسان می کند.
ساختار شیمیایی این ماده چند منظوره از آلومینیوم، سیلسیوم و اکسیژن ساخته شده است. اکنون محققان اروپایی با کمک تکنیک نوآورانه ای برپایه "پرتوهای ایکس با امواج جاری" به اطلاعات دقیقی در خصوص خاصیت مواد بکار رفته در این ماده در سطح اتمی دست یافتند.
تحقیقات گذشته ای که در خصوص ساختار این ماده در تمام دنیا انجام شده است نشان می دهد که خاصیت مواد بکار رفته در زئولیت به پارامترهای مختلفی مثل ابعاد منافذ و گستردگی آلومینیوم در ساختار آنها وابسته است اما تاکنون "سایتهای فعال" این ساختار به صورت راز باقی مانده بود.
این دانشمندان با تجزیه زئولیت آتشفشانی طبیعی موفق شدند گستردگی آلومینیوم و سیلیسیوم را درک کنند و ساختارهایی را که به حمل و نقل مولکولها به سمت سایتهای فعال کمک می کنند شناسایی کنند.
در این خصوص این محققان توضیح دادند: "ما موفق شدیم درک کنیم که این سایتهای فعال در کجا واقع شده اند. اکنون می توانیم واکنشهای میان ساختارها و اجرای ژئولیت را بفهمیم و از این اطلاعات در درک بهتر کارایی ژئولیتهای سنتزی استفاده کنیم. این تحقیقات استفاده های جدیدی از این مواد را در آینده نشان می دهند."

رده بندی عجائب نه گانه علمی دنیا